राज्यं पुरीं चापहाय भ्रष्टैश्वर्या हतत्विषः
राज्य आणि नगर सोडून, सत्ता आणि तेज गमावलेले ते राजा निराश झाले.
अभिद्रुत्य नृपांस्तांस्तु द्रवमाणान्महीपतिः
पलायन करणाऱ्या त्या राजांचा पाठलाग तो महिपती करू लागला.
ततस्तान्प्रति सक्रोधः सगरः समरे ऽरिहा
मग शत्रूंचा संहार करणारा सगर रागाने युद्धात त्यांच्या समोर उभा राहिला.
वाय्वस्त्रावृत्तधूमोद्गमपटलतमोमुष्टदृष्टिप्रसारा भ्रेमुर्भूपृष्टलोठद्बहुलतमरजोगूढमात्रा मुहूर्त्तम्
वाऱ्याच्या अस्त्रामुळे उठलेल्या दाट धुरामुळे त्यांची दृष्टी अंधुक झाली; आणि काही क्षणांसाठी पृथ्वीवर घनदाट धुळीचे वादळ पसरले.
भीताः संत्युक्तवस्त्रायुधकवचविभूषादिका मुक्तकेशा विस्पष्टोन्मत्तभावान्भृश तरमनुकुर्वन्त्यग्रतः शात्रवाणाम्
भीतीने, वस्त्र, शस्त्र, कवच, दागिने फेकून, विस्कटलेले केस आणि वेडसर चेहरा करून, ते शत्रूंसमोर घाईने पळू लागले.
संक्षुब्धसागराकारः कांबोजानभ्यवर्त्तत
सागरासारखा प्रचंड आणि अस्वस्थ दिसत, तो काम्बोजांवर चालून गेला.
कांबोजास्तालजङ्घाः शकयवनकिरातादयः साकमेते भ्रेमुर्भूर्यस्त्रभीत्या दिशि दिशि रिपवो यस्य पूर्वापराधाः
काम्बोज, ताल, शक, यवन, किरात आणि इतर सर्वजण, आपल्या स्त्रियांना घेऊन, त्याच्या भीतीने, जुने अपराध आठवत, सर्व दिशांना पळाले.
द्विट्सैन्यैः समभिद्रुता वनभुवं संप्राप्य तत्रापि ते ऽस्तैमित्यं समुपागता गिरिगुहासुप्तोत्थितेन द्विषः
शत्रूंच्या सैन्याने पाठलाग करताच, ते वनात पोहोचले; पण तिथेही त्यांना विश्रांती मिळाली नाही, कारण डोंगरातील गुहांमधून जागे झालेले शत्रू त्यांना पुन्हा गाठू लागले.
क्रमेण नाशयामास तद्राज्यमरिकर्षणः
हळूहळू, शत्रूंचा संहार करणाऱ्याने त्यांचे राज्य नष्ट केले.
निजघान रुषाविष्टः पल्हवान्पारदानपि
रागाने भरून, त्याने पल्हव आणि पारद यांनाही ठार केले.
दुद्रुवुः संघशो भीता हतशिष्टाः समन्ततः
उरलेले थोडे लोक भीतीने गटागटाने सर्व बाजूंनी पळू लागले.
इत्युच्चैः श्रावयाणो युधि निजचरितं वैरिभिर्नागवीर्यः क्षत्रैर्विध्वंसितेजाः सगरनरपतिः स्मारयामास भूपः
युद्धात आपल्या पराक्रमाची मोठ्याने घोषणा करत, शत्रूंचा नाश केलेला, हत्तीच्या बळासारखा सगर राजा, गोळा झालेल्या राजांना आठवण करून देत होता.
इक्ष्वाकूणां वसिष्ठं कुलगुरुमभितः सप्त राज्ञां कलेषु प्रख्याताः संप्रसूता नृपवररिपवः पारदाः पल्हवाद्याः
इक्ष्वाकूंच्या वंशातील वसिष्ठ या कुलगुरूंच्या आजूबाजूच्या सात राजांच्या वंशात, प्रसिद्ध शत्रू असलेले पारद, पल्हव आणि इतर राजे जन्मले.
उपगम्याब्रुवन्सर्वे कृताञ्जलिपुटा नृपाः
सर्व राजे हात जोडून पुढे आले आणि बोलू लागले.
सगरास्त्राग्निनिर्दग्धशरीराणां मुमूर्षताम्
सगराच्या अस्त्रांनी जळालेली शरीरे घेऊन, मृत्यूच्या उंबरठ्यावर पोहोचलेले आम्ही,
तस्माद्भयाद्धि निष्क्रान्ता वयं जीवितकाङ्क्षिणः
त्याच्या भीतीने, आपले प्राण वाचवण्यासाठी आम्ही तेथून निघून गेलो.
केवलं प्राणरक्षार्थं त्वां त्वयं शरणं गतः
माझ्या प्राणांची रक्षा व्हावी म्हणून मी तुझ्या आश्रयाला आलो आहे.
यस्तं निवर्त्तयित्वास्मान्पालयेन्महतो भयात्
जो कोणी त्याला परत पाठवून आम्हाला या मोठ्या संकटातून वाचवील,
तद्वंशपूर्वजैर्भूपैस्त्वतप्रभावश्च तादृशः
तुझ्या वंशातील पूर्वीचे राजे जसे सामर्थ्यशाली होते, तसेच तुझेही सामर्थ्य आहे.
भवन्निदेशं नात्येति वेलामिव महोदधिः
मोठ्या समुद्रासारखा आपल्या काठीच्या पलीकडे जात नाही, तसा तुझ्या आज्ञेचे उल्लंघन कोणी करत नाही.
तस्मादस्मान्महाभाग परित्रातुं त्वमर्हसि
म्हणून, हे भाग्यवान, तूच आम्हाला वाचवावे अशी आमची विनंती आहे.
शनैर्विलोकयामास शरणं समुपागतान्
त्याने सावकाशपणे आश्रयाला आलेल्यांकडे पाहिले.
दृष्ट्वा त्वतप्यद्भगवान्सर्वभूतानुकंपकः
त्यांना पाहून सर्व जीवांवर दया असलेल्या त्या भगवंताचे मन हलले.
उज्जीवयञ्छनैर्वाचा मा भैष्टेति महामतिः
महामतीने सौम्य शब्दांनी त्यांना धीर दिला, 'भीती बाळगू नका' असे सांगितले.
समये स्थापयामास राज्ञस्ताञ्जीवितार्थिनः
त्याने त्या जीविताची इच्छा असणाऱ्यांना राजाच्या संरक्षणाखाली ठेवले.
गत्वा तं राजवर्यं स्वयमथ शनकैः सांत्वयित्वा यथावत्सप्राणानामरीणामपगमनविधावभ्यनुज्ञां ययाचे
मग तो स्वतः त्या श्रेष्ठ राजाकडे गेला, त्याला योग्य रीतीने शांत केले आणि जिवंत व मृत लोकांच्या जाण्याची परवानगी मागितली.
श्रौतस्मार्त्तविभिन्नकर्मनिरतान्विप्रैश्च दूरोञ्झितान्सासून्केवलमत्यजन्मृतसमानेकैकशः पार्थिवान्
विविध वेदविधी व स्मृतिप्रमाणे कर्म करणारे, ब्राह्मणांनी मुलांसह दूर हाकललेले, जन्म व मृत्यूत समान असलेले राजे, त्यांना त्याने एकाही वेळी सोडले नाही.
यवनान्विगतश्मश्रून्कांबोजांश्चबुकान्वितान्
त्याने दाढी गेलेल्या यवनांना, काम्बोजांना आणि शकालांसह असणाऱ्यांनाही सोडले नाही.
वेदोक्तकर्मनिर्मुक्तान्विप्रैश्च परिवर्जितान्
वेदविधीपासून मुक्त झालेले आणि ब्राह्मणांनी वर्जित केलेल्यांनाही त्याने सोडले नाही.
ततस्ते रिपवस्तस्य त्यक्तस्वाचारलक्षणाः
नंतर त्याचे शत्रू, जे चांगल्या वर्तनाची चिन्हे सोडून दिले होते,