मत्तैर्मातङ्गयूथैः सकुलगिरिकुलेनैव भूमण्डलेन श्वेतच्छत्रध्वजौघैरपि शशिसुकराभातखेनैव सार्द्धम्
मत्त हत्तींच्या फौजेसह, पर्वतांसारख्या आपल्या सैन्याबरोबर आणि चंद्रासारख्या शुभ्र छत्र-ध्वजांच्या झुंडींसह तो निघाला.
प्रत्येकं चतुरङ्गसैन्यनिकरप्रक्षोदसंभूतभूरेणुप्रावृतिरुत्स्थली समभवद्भूमिस्तु तत्रानिशम्
चारही अंगांनी चालणाऱ्या सैन्यामुळे निर्माण झालेल्या धुळीच्या ढगांनी भूमी नेहमी झाकलेली होती.
दूरादेवाभिशंसन्नरिनगरनिरोधेषु कर्माभिषङ्गे तेषां शीघ्रापयानक्षणमभिदिशति प्राणिधैर्यं विधत्ते
दूरवरूनच तो शत्रूंच्या नगरांभोवती घातलेली कोंडी आणि त्यांच्या हालचाली ओळखायचा; झपाट्याने हल्ला करायच्या क्षणी तो आपल्या गुप्तहेरांना आदेश देत धैर्य दाखवायचा.
विजिगीषुर्दिशो राजा राज्ञो यस्याभियास्यति
राजाने विजयाची इच्छा धरून, ज्या राजांवर स्वारी करायची होती त्यांच्या प्रदेशांकडे कूच केली.
विजित्य नृपतीन्सर्वान्कृत्वा च स्वपदानुगान्
सर्व राजांना जिंकून त्यांना आपल्या अधीन केले.
एवं स विसरन्दिक्षु दक्षिणाभिमुखो नृपः
अशा प्रकारे, सर्व दिशांना विजय मिळवत तो राजा दक्षिणेकडे निघाला.
ततस्तस्य नृपैः सार्द्धं समग्ररथकुञ्जरैः
मग त्या राजांसह, त्यांच्या सर्व रथ-हत्तींसह—
राज्ञां यत्र सहस्राणि स बलानि महाहवे
जिथे हजारो राजे आणि त्यांची सैन्ये त्या महान युद्धासाठी एकत्र आली होती.
जित्वा हैहयभूपालान्भङ्क्त्वा दग्ध्वा च तत्पुरीम्
हैहय राजांना जिंकून, त्यांचे शहर उद्ध्वस्त करून जाळले.
समग्रबलसंमर्द्दप्रमृष्टाशेषभूतलः
त्याच्या सैन्याच्या जोरावर साऱ्या पृथ्वीवर तुडवण आणि धुमाकूळ घातला गेला.
राज्यं पुरीं चापहाय भ्रष्टैश्वर्या हतत्विषः
राज्य आणि नगर सोडून, सत्ता आणि तेज गमावलेले ते राजा निराश झाले.
अभिद्रुत्य नृपांस्तांस्तु द्रवमाणान्महीपतिः
पलायन करणाऱ्या त्या राजांचा पाठलाग तो महिपती करू लागला.
ततस्तान्प्रति सक्रोधः सगरः समरे ऽरिहा
मग शत्रूंचा संहार करणारा सगर रागाने युद्धात त्यांच्या समोर उभा राहिला.
वाय्वस्त्रावृत्तधूमोद्गमपटलतमोमुष्टदृष्टिप्रसारा भ्रेमुर्भूपृष्टलोठद्बहुलतमरजोगूढमात्रा मुहूर्त्तम्
वाऱ्याच्या अस्त्रामुळे उठलेल्या दाट धुरामुळे त्यांची दृष्टी अंधुक झाली; आणि काही क्षणांसाठी पृथ्वीवर घनदाट धुळीचे वादळ पसरले.
भीताः संत्युक्तवस्त्रायुधकवचविभूषादिका मुक्तकेशा विस्पष्टोन्मत्तभावान्भृश तरमनुकुर्वन्त्यग्रतः शात्रवाणाम्
भीतीने, वस्त्र, शस्त्र, कवच, दागिने फेकून, विस्कटलेले केस आणि वेडसर चेहरा करून, ते शत्रूंसमोर घाईने पळू लागले.
संक्षुब्धसागराकारः कांबोजानभ्यवर्त्तत
सागरासारखा प्रचंड आणि अस्वस्थ दिसत, तो काम्बोजांवर चालून गेला.
कांबोजास्तालजङ्घाः शकयवनकिरातादयः साकमेते भ्रेमुर्भूर्यस्त्रभीत्या दिशि दिशि रिपवो यस्य पूर्वापराधाः
काम्बोज, ताल, शक, यवन, किरात आणि इतर सर्वजण, आपल्या स्त्रियांना घेऊन, त्याच्या भीतीने, जुने अपराध आठवत, सर्व दिशांना पळाले.
द्विट्सैन्यैः समभिद्रुता वनभुवं संप्राप्य तत्रापि ते ऽस्तैमित्यं समुपागता गिरिगुहासुप्तोत्थितेन द्विषः
शत्रूंच्या सैन्याने पाठलाग करताच, ते वनात पोहोचले; पण तिथेही त्यांना विश्रांती मिळाली नाही, कारण डोंगरातील गुहांमधून जागे झालेले शत्रू त्यांना पुन्हा गाठू लागले.
क्रमेण नाशयामास तद्राज्यमरिकर्षणः
हळूहळू, शत्रूंचा संहार करणाऱ्याने त्यांचे राज्य नष्ट केले.
निजघान रुषाविष्टः पल्हवान्पारदानपि
रागाने भरून, त्याने पल्हव आणि पारद यांनाही ठार केले.
दुद्रुवुः संघशो भीता हतशिष्टाः समन्ततः
उरलेले थोडे लोक भीतीने गटागटाने सर्व बाजूंनी पळू लागले.
इत्युच्चैः श्रावयाणो युधि निजचरितं वैरिभिर्नागवीर्यः क्षत्रैर्विध्वंसितेजाः सगरनरपतिः स्मारयामास भूपः
युद्धात आपल्या पराक्रमाची मोठ्याने घोषणा करत, शत्रूंचा नाश केलेला, हत्तीच्या बळासारखा सगर राजा, गोळा झालेल्या राजांना आठवण करून देत होता.
इक्ष्वाकूणां वसिष्ठं कुलगुरुमभितः सप्त राज्ञां कलेषु प्रख्याताः संप्रसूता नृपवररिपवः पारदाः पल्हवाद्याः
इक्ष्वाकूंच्या वंशातील वसिष्ठ या कुलगुरूंच्या आजूबाजूच्या सात राजांच्या वंशात, प्रसिद्ध शत्रू असलेले पारद, पल्हव आणि इतर राजे जन्मले.
उपगम्याब्रुवन्सर्वे कृताञ्जलिपुटा नृपाः
सर्व राजे हात जोडून पुढे आले आणि बोलू लागले.
सगरास्त्राग्निनिर्दग्धशरीराणां मुमूर्षताम्
सगराच्या अस्त्रांनी जळालेली शरीरे घेऊन, मृत्यूच्या उंबरठ्यावर पोहोचलेले आम्ही,
तस्माद्भयाद्धि निष्क्रान्ता वयं जीवितकाङ्क्षिणः
त्याच्या भीतीने, आपले प्राण वाचवण्यासाठी आम्ही तेथून निघून गेलो.
केवलं प्राणरक्षार्थं त्वां त्वयं शरणं गतः
माझ्या प्राणांची रक्षा व्हावी म्हणून मी तुझ्या आश्रयाला आलो आहे.
यस्तं निवर्त्तयित्वास्मान्पालयेन्महतो भयात्
जो कोणी त्याला परत पाठवून आम्हाला या मोठ्या संकटातून वाचवील,
तद्वंशपूर्वजैर्भूपैस्त्वतप्रभावश्च तादृशः
तुझ्या वंशातील पूर्वीचे राजे जसे सामर्थ्यशाली होते, तसेच तुझेही सामर्थ्य आहे.
भवन्निदेशं नात्येति वेलामिव महोदधिः
मोठ्या समुद्रासारखा आपल्या काठीच्या पलीकडे जात नाही, तसा तुझ्या आज्ञेचे उल्लंघन कोणी करत नाही.