वाजिमेधं ततो राजन्नाजहार महाक्रतुम्
मग, राजन, त्याने वाजपेय नावाचा मोठा यज्ञ केला.
विश्वामित्रो ऽभवद्धोता रामस्य विदितात्मनः
स्वतःचे स्वरूप ओळखणाऱ्या रामासाठी विश्वामित्र हा होतार झाला.
भरद्वाजाग्निवेश्याद्या वेद वेदाङ्गपारगाः
भरद्वाज, अग्निवेश आणि इतर वेद व वेदांग पारंगत ऋषी.
पुत्त्रैः शिष्यैः प्रशिष्यैश्च सहितो भगवान्भृगुः
भगवान भृगु आपल्या पुत्र, शिष्य आणि त्यांच्या शिष्यांसह.
स तैः सहाखिलं कर्म समाप्य भृगुपुङ्गवः
त्या भृगुकुळातील श्रेष्ठाने सर्व कर्मे त्यांच्या सोबत पूर्ण केली.
अलङ्कृत्य यथान्याय कन्यां रूपवतीं महीम्
त्याने योग्य रीतीने सुंदर कन्या पृथ्वीला अलंकार घातले.
आहूय भृगुशार्दूलः सशैलवनकाननाम्
भृगुकुळातील वाघाने तिला पर्वत, वन आणि उपवनांसह बोलावले.
आत्मनः सन्निवासार्थं तं रामः पर्यकल्पयत्
रामाने स्वतःच्या निवासासाठी ती जागा सजवली.
हिरण्यरत्नवस्त्रश्वगोगजान्नादिभिस्तथा
सोने, रत्ने, वस्त्रे, घोडे, गायी, हत्ती आणि अन्न याने.
चक्रे द्रव्यपरित्यागं तेषामनुमते तदा
त्यांच्या संमतीने त्याने त्या वेळी सर्वांना संपत्तीचे वाटप केले.
तत्रापि पर्वतवरे तपश्चर्तुं समारभत्
तेथेही त्या उत्तम पर्वतावर त्याने तपश्चर्या सुरू केली.
ययुर्यथागतं सर्वे मुनयः शंसितव्रताः
सर्व व्रतस्थ ऋषी जसे आले तसे परत गेले.
तपो महत्समास्थाय तत्रैव न्यवसत्सुखी
मोठे तप स्वीकारून तो तेथे सुखाने राहू लागला.
सर्वदुःखप्रशान्त्यर्थं मारीचानुमतेन तु
सर्व दुःख शांत करण्यासाठी आणि मारीचाच्या संमतीने.
चचार धरणी सम्यक् दुखैर्ःमुक्ताभवच्च सा
ती पृथ्वी नीटपणे फिरू लागली आणि तिच्या साऱ्या दुःखांतून मुक्त झाली.
यस्मिञ्श्रुते नरः सर्वपातकैर्विप्रमुच्यते
हे ऐकणारा मनुष्य सर्व पापांपासून मुक्त होतो.
प्रसंगात्कथितः सम्यङ्नातिसंक्षेपविस्तरः
या कथेला योग्य त्या प्रमाणात, ना फार थोडक्यात ना फार विस्ताराने सांगितले आहे.
न तादृशः पुमात्कश्चिद्भावी भूताथवा श्रुतः
असा पुरुष ना कधी झाला, ना होईल, ना कुणी ऐकला आहे.
यत्पुरा सो ऽगमन्मुक्तिं रणे रामेण घातितः
पूर्वी रामाने युद्धात मारल्यावर त्याला मुक्ती मिळाली.
पुत्रस्तस्य महाबाहुस्तालजङ्घो ऽभवन्नृप
त्याचा पुत्र, बलवान तालजंघ, राजा झाला.
तालजङ्घाभिधा येषां वीतिहोत्रो ऽग्रजो ऽभवत्
तालजंघ नावाच्या लोकांमध्ये, वीतिहोत्र हा मोठा भाऊ होता.
कालं महान्तमवसद्धिमाद्रिवानगह्वरे
तो बराच काळ डोंगरातील गुहेत राहिला.
तालजङ्घो ऽपतद्भूमौ मूर्छितो गाढवेदनः
तालजंघ जमिनीवर कोसळला, शुद्ध हरपून आणि तीव्र वेदनेत होता.
रथमारोप्य वेगेन पलायनपरो ऽभवत्
त्याने रथावर बसून वेगाने पळ काढण्याचा प्रयत्न केला.
कृच्छ्रं महान्तमासाद्य शाकमूलफलाशनः
मोठ्या अडचणींना सामोरे जाऊन, तो फक्त भाज्या, कंद आणि फळे खाऊन जगला.
जालजङ्घः स्वकं राज्यं सपुत्रः प्रत्यपद्यत
जालजंघाने आपल्या मुलासह आपले राज्य पुन्हा मिळवले.
वसंस्तदा निजं राज्यमापालयदरिन्दमः
तेव्हा त्या शत्रूंचा संहार करणाऱ्याने स्वतःचे राज्य सांभाळले.
अभ्याययौ महाराज तालजङ्घः पुरं तव
महान राजन, तालजंघ तुझ्या नगराकडे आला.
रुरोदाभ्येत्य नगरीमयोध्यां स महीपतिः
तो राजा अयोध्या नगरीत पोहोचल्यावर रडू लागला.
युयुधे तैर्नृपैः सर्वैर्वृद्धो ऽपि तरुणो यथा
तो वृद्ध असूनही, सर्व राजांशी जणू तरुणासारखा लढला.