शिखामारभ्य पादान्तं पुथ्कराक्षं द्विधाकरोत्
शिखेपासून पायापर्यंत रामाने पुष्कराक्षाला दोन तुकड्यांत फाडलं.
आश्चर्यं सुमाहज्जातं दिवि चैव दिवौ कसाम्
स्वर्गात आणि देवांमध्ये एक अद्भुत आणि फार मोठा प्रकार घडला.
तत्सैन्यमदहत्क्रुद्धः पावको विपिनं यथा
रागाने पेटून, त्याने त्या सैन्याला अग्नी जसा जंगल जाळतो तसं जाळून टाकलं.
ततस्ततो वाजिरथेभमानवा निकृत्तगात्राः शतशो निपेतुः
मग घोडे, हत्ती आणि माणसं, त्यांचे अवयव तुटून, शेकड्यांनी खाली कोसळली.
हा तात मातस्त्विति जल्पमांना भस्मीबभूवुः सुविचूर्णितास्तदा
'अहो बाबा, अहो आई' असं म्हणत म्हणत, ते सर्व त्या वेळी पूर्णपणे राख झाली.
अनेकराजन्यकुलं हतेश्वरं इतं नवाक्षौहिणिकं भृशातुरम्
अनेक राजघराणी, त्यांच्या राजांना मारून, तिथून निघून गेली; नऊ अक्षौहिणी सैन्य खूपच दुःखी झालं.
आजगाम महावीर्यः सुवर्णरथमास्थितः
महान पराक्रमी एक वीर, सोन्याच्या रथावर बसून तेथे आला.
दशनल्वप्रमाणं च शतवाजियुतं नृपः
राजा, दहा हजारांची छोटी सेना आणि शंभर घोड्यांसह, तिथे प्रकट झाला.
बभौ स्वर्लोकमारोक्ष्यन्देहति सुकृती यथा
तो जणू पुण्यवान स्वर्गात जातोय असं भासलं, तसा तेजस्वी दिसत होता.
सेनाः संव्यूह्य संतस्थुः संग्रामे पितुराज्ञया
पित्याच्या आज्ञेने सैन्यांनी रचना करून युद्धासाठी उभं राहिलं.
कालान्तकयमप्रख्यं योद्धुं समुपचक्रमे
तो काळाच्या शेवटी येणाऱ्या मृत्यूसारखा, लढायला सज्ज झाला.
जग्रा ह भार्गवेन्द्रस्य समरे जेतुमुद्यतः
त्याने युद्धात भार्गवांचा स्वामी जिंकायचं ठरवलं.
यथा बलाहको वीर पर्वतोपरि वर्षति
वीरांनो, जसा ढग पर्वतावर पाऊस पाडतो,
जग्राह स्वघनुर्दिव्यं बाणवर्षं तथाकरोत्
त्याने आपले दिव्य धनुष्य उचलले आणि तशाच प्रकारे बाणांचा वर्षाव केला.
चक्रतुर्यद्धमतुलं तुमुलं लोमहर्षणम्
त्यांनी एक अद्वितीय, प्रचंड आणि अंगावर काटा आणणारे युद्ध केले.
वधाय भार्गवेन्द्रस्य सर्वशस्त्रास्त्रधृगबली
भृगुवंशीयाचा नाश करण्यासाठी सर्व सामर्थ्यशाली शस्त्रधारी एकत्र आले.
ततो व्योम्नि सदा सक्ते द्वे चाप्य स्त्रे नराधिप
मग, राजन, आकाशात नेहमीच दोन धनुष्ये आणि दोन अस्त्रे भिडलेली होती.
त्रयो लोकाः सपाताला दृष्ट्वा तन्महदद्भुतम्
ती महान आणि अद्भुत घटना पाहण्यासाठी तीनही लोकांसह पाताळातील लोकही उपस्थित होते.
रामस्तदा वीक्ष्य जगत्प्रणाशं जगन्निवासोक्तमथास्मरत्तदा
तेव्हा रामाने, जगाचा विनाश पाहून, विश्वाच्या अधिपतीचे शब्द आठवले.
इति व्यवस्य प्रभुरुग्रतेजा नेत्रद्वयेनाथ तदस्त्रयुगमम्
असा निश्चय करून, तेजस्वी प्रभूने दोन्ही डोळ्यांनी त्या दोन अस्त्रांना पाहिले.
ध्यानप्रभावेण ततस्तु तस्य ब्रह्मास्त्रयुग्मं विगतप्रभावम्
मग ध्यानाच्या सामर्थ्याने, त्या ब्रह्मास्त्रांच्या जोडीचे सामर्थ्य नाहीसे झाले.
स जामदग्न्यो महातां महीयान्स्रष्टुं तथा पालयितुं निहन्तुम्
तो जमदग्नीपुत्र, महान वीरांमध्ये श्रेष्ठ, निर्माण करणे, रक्षण करणे आणि नाश करणे यास समर्थ होता.
धनुर्द्धरः शूरतमो महस्वान्सदग्रणीः संसदि तथ्यवक्ता
धनुष्यधारी, सर्वात शूर, तेजस्वी, सभेत अग्रगण्य आणि नेहमी सत्य बोलणारा.
एवं नृलोके प्रथयन्स्वभावं सर्वाणि कल्यानि करोति नित्यम्
अशा प्रकारे, मानवजातीमध्ये आपला स्वभाव दाखवत, तो नेहमी सर्व शुभ कार्ये करतो.
एवं स रामः प्रथितप्रभावः प्रशामयित्वा तु तदस्त्रयुग्मम्
अशा रीतीने, कीर्तीमान रामाने ती अस्त्रांची जोडी शांत केली.
तुणीरतः पत्रियुगं गृहीत्वा पुङ्खे निधायाथ धनुर्ज्यकायाम्
त्याने आपल्या तरकशातून दोन पिसांनी मढवलेले बाण काढले, त्यांना बाणाच्या शेफ्टीवर ठेवले आणि धनुष्याच्या दोरीवर चढवले.
स कृत्तकर्णो नृपतिर्महात्मा विनिर्जिताशेषजगत्प्रवीरः
तो कृत्कर्ण राजा, महात्मा, संपूर्ण जगातील वीरांना जिंकणारा होता.
क्षणं धराधीशतनुर्विवर्णा गतानुभावा नृपतेर्बभूव
क्षणभर त्या पृथ्वीच्या अधिपतीचे शरीर फिकट आणि शक्तिहीन झाले.
ततः स राजा निजवीर्यवैभवं समस्तलोकाधिकतां प्रयातम्
मग त्या राजाने, आपले शौर्य आणि कीर्ती सर्व लोकांपेक्षा मोठी करून, या जगातून प्रस्थान केले.
दध्यौ पुनर्मीलितलोचनो नृपौ दत्तं तमात्रेयकुलप्रदीपम्
पुन्हा, डोळे मिटून, त्या राजाने ध्यानात मग्न होऊन, आत्रेय वंशाचा दीपक म्हणून मिळालेल्या दानाचा स्मरण केला.