मार्गे ददर्श राजेन्द्रो विपरीतानि भूपते
राजाने वाटेत अनेक विचित्र अपशकुन पाहिले, हे भूपती.
मुक्तकेशां छिन्ननासां रुदतीं च दिगंबराम्
सैल केसांची, नाक कापलेली, रडणारी आणि नग्न स्त्री दिसली.
कुचैलं पतितं भग्नं नग्नं काषायवाससम्
फाटलेले, पडलेले, तुटलेले, नग्न आणि भगवे वस्त्र घातलेले असे दृश्य दिसले.
गोधां च शशकं शल्यं रिक्तकुम्भं सरीमृपम्
गोधडी, ससा, काटा, रिकामा मडका आणि मृतदेह असे तेथे होते.
स्वदक्षिणे शृगालं च कुर्वन्तं भैर्वं रवम्
त्याच्या उजव्या बाजूला एक कोल्हा भीषण आवाज करत होता.
दृष्ट्वापि प्रययौ योद्धुं कालपाशावृतो हझात्
हे सर्व पाहूनही, तो काळाच्या फासात अडकून युद्धासाठी पुढे गेला.
वटच्छायासमासीनो रामो ऽपश्यदुपागतम्
वडाच्या झाडाच्या सावलीत बसलेला राम, त्याला येताना पाहत होता.
सहस्राक्षौहिणीयुक्तं दृष्ट्वा बभूव ह
सहस्र अक्षौहिणी सैन्यासह त्याला पाहून, तसेच घडले.
यद्दृष्टिगोचरो जातः कार्तवीर्यो नृपाधमः
कार्तवीर्य हा राजांमध्ये नीच, रामाच्या नजरेत आला.
व्यञ्जृभतारिनाशायसिंहः क्रुद्धो यथा तथा
जसा रागावलेला सिंह हत्तींचा नाश करण्यासाठी येतो, तसा तो दिसला.
चकंपिरे भृशं सर्वे मृत्योरिव शरीरिणः
मृत्यूसमोर जसे सर्व शरीरधारी थरथरतात, तसे सर्वजण फार घाबरले.
ततस्ततश्छिन्नभुजोरुकङ्घरा नागा हयाः शूरनरा निपेतुः
मग इकडे तिकडे तुटलेल्या हात, पाय, मांड्या असलेले हत्ती, घोडे आणि शूर पुरुष पडले.
तथैव रामो ऽपि मनोनिलौजा विमर्द्दयामास नृपस्य सेनाम्
त्याचप्रमाणे रामाने मन आणि वाऱ्याच्या जोरावर त्या राजाच्या सैन्याचा चिरडून नाश केला.
उद्यम्य चापं महदास्थितो रथं सृज्यं च कृत्वा किलमन्स्यराजः
मच्छ्यराजाने मोठा रथ चढून धनुष्य हातात घेतले आणि युद्धासाठी सज्ज झाला.
दृष्ट्वा तमायान्तमथो महात्मा रामो गृहीत्वा धनुषं महोग्रम्
तो समोर येताना पाहून, महात्मा रामाने आपले भयंकर आणि बलवान धनुष्य उचलले.
स चापि राजातिबलो मनस्वी ससर्ज रामाय तु पर्वतास्त्रम्
तो राजा, अतिशय बलवान आणि ठाम, रामावर पर्वतास्त्र सोडले.
रामो ऽपि तत्रातिबलं विदित्वा तं मत्स्यराजं विविधास्त्रपूगैः
पण रामाने मच्छ्यराजाचा मोठा बळ ओळखून, अनेक प्रकारच्या अस्त्रांनी त्याचा प्रतिकार केला.
नारायणास्त्रे भृगुणा प्रयुक्ते रामेण राजन्नृपतेर्वधाय
भृगुवंशीय रामाने राजाचा नाश करण्यासाठी नारायणास्त्र सोडले.
रामस्तु तस्याथ विलक्ष्य कम्पं बाणैश्चतुर्भिर्निजघान वाहान्
रामाने त्याची घबराट ओळखून, चार बाणांनी घोड्यांना ठार केले.
बाणेन चैकेन प्रसह्य सारथिं निपात्य भूमौ रथमार्द्दयत्त्रिभिः
एका बाणाने सारथ्याला जमिनीवर पाडले आणि तीन बाणांनी रथ फोडून टाकला.
स भिन्नशीर्षो रुधिरं वमन्मुहुर्मर्च्छामवाप्याथ ममार च क्षणात्
त्याचे डोके फुटले, तो पुन्हा पुन्हा रक्त ओकू लागला, बेशुद्ध पडला आणि क्षणातच मरण पावला.
तस्मिन्निपतिते राज्ञि चन्द्रवंशसमुद्भवे
चंद्रवंशात जन्मलेल्या त्या राजाचा मृत्यू झाला.
मङ्गले नृपतिश्रेष्ठे रामो हर्षमुपागतः
त्या शुभक्षणी, श्रेष्ठ राजा पडल्यावर, रामाला मोठा आनंद झाला.
उपोद्धातपादे भार्गवचरिते अष्टात्रिंशत्तमो ऽध्यायः
उपोद्घात विभागातील भृगुचरित्राचा अठ्ठेतीसावा अध्याय येथे संपला.
राजेन्द्रान्प्रेरयामास कार्त्तवीर्यो महाबलः
महाबली कार्तवीर्याने राजेंद्रांना पाठवले.
निषधाधिपतिश्चैव मगधाधिपतिस्तथा
निषधाचा राजा आणि मगधाचा राजा दोघेही तिथे होते.
वर्षन्तः शरजालानि नानायुद्धविशारदाः
ते सर्वजण वेगवेगळ्या युद्धकौशल्याने बाणांचा वर्षाव करू लागले.
पिनाकहस्तः स भृगुर्ज्वलदग्निशिखोपमः
पिनाक धनुष्य हातात घेऊन तो भृगु जणू ज्वलंत अग्नीच्या ज्वाळेसारखा तेजस्वी दिसत होता.
तदस्त्रं भार्गवे द्रेण क्षिप्तं संग्राममूर्द्धनि
भृगु द्रेणाने सोडलेले ते अस्त्र युद्धाच्या मध्यभागी फेकले गेले.
ततः क्रुद्धो महाभागो रामः शत्रुविदारणः
तेव्हा शत्रूंचा नाश करणारा, तेजस्वी राम रागावला.