स मुनिर्ज्ञाततत्त्वार्थः सानुकंपो ऽभयप्रदः
तो ऋषी, सत्य अर्थ जाणणारा, दयाळू आणि निर्भयता देणारा आहे.
श्रीकृष्णचारितं सर्वं नामभिर्ग्रथितं यतः
कारण श्रीकृष्णाची सर्व कृत्ये नावांनी गुंफलेली आहेत.
ततः संसिद्ध कवचौ राजनं हैहयाधिपम्
मग सिद्ध कवच घेऊन, त्या हैहयराजाकडे,
त्रिः सप्तकृत्वो निर्भूपां करिष्यत्यवनीं प्रिय
तो तीन वेळा सातदा पृथ्वी राजाशिवाय करील, प्रियेला.
आत्मनो मृगभावस्य कारणं ज्ञातवांश्च ह
त्याने आपल्या हरीणाच्या अवस्थेचे कारण समजून घेतले.
उपोद्धातपादे भार्गवचरिते चतुस्त्रिंशत्तमो ऽध्यायः
उपोद्घात भागात भृगु वंशाच्या कथेत चवतीसावे अध्याय.
भगवद्भक्तिसंलीनमानसानुग्रहः कुतः
ज्याचे मन भगवंताच्या भक्तीत एकरूप झाले नाही, त्याला कृपा कशी मिळेल?
श्रुत्वा मृगमुखात्सर्वं भार्गवस्य विचेष्टितम्
हरीणाच्या तोंडून भृगु वंशाच्या सर्व कृती ऐकून घेतल्या,
पुनः प्रपच्छ किं नाथ तन्मे वद सविस्तरम्
ती पुन्हा म्हणाली, 'नाथा, हे मला सविस्तर सांग.'
यथा पृष्टं तया सो ऽस्यै वर्णयामास तत्त्ववित्
तिने विचारल्याप्रमाणे, सत्य जाणणाऱ्याने तिला ते सर्व सांगितले.
भूयः प्रपच्छ तं कान्तं ज्ञानतत्त्वार्थमादरात्
तीने आपला प्रियकराला ज्ञानाच्या खऱ्या अर्थाबद्दल पुन्हा मनापासून विचारले.
यदस्य दर्शनात्ते ऽद्य जातं ज्ञानमतीद्रियम्
आज त्याला पाहिल्यामुळे तिच्या मनात अमाप ज्ञान उत्पन्न झाले.
कर्मणा येन संप्राप्तावावां तिर्यग्जनिं प्रभो
प्रभो, कोणत्या कर्मामुळे आपण दोघेही प्राण्यांच्या जन्माला आलो?
वर्णयामास चरितं मृग्यश्चैवात्मनस्तदा
त्याने त्या वेळी स्वतःचे आणि हरीणाचे चरित्र सांगितले.
संसारे ऽस्मिन्नमहाभागे भावो ऽस्य भवकारणम्
या संसारात, हे भाग्यवती, त्याची अवस्था हाच त्याच्या पुनर्जन्माचा कारण आहे.
पुरा द्रविडदेशे तु नानाऋद्धिसमाकुले
पूर्वी द्रविड देशात, जिथे अनेक अद्भुत शक्ती होत्या,
पिता मे शिवदत्तो ऽभून्नाम्ना शास्त्रविशारदः
माझे वडील शिवदत्त नावाचे, शास्त्रज्ञ होते.
ज्येष्ठो रामो ऽनुजस्तस्य धमस्तस्यानु जः पृथुः
त्यांचा मोठा मुलगा राम, धम्मा हा त्याचा धाकटा भाऊ, आणि त्यानंतर पृथु.
उपनीय क्रमात्सर्वाञ्छिवदत्तो महायशाः
महाप्रसिद्ध शिवदत्तांनी आम्हा सर्वांना योग्य क्रमाने उपनयन केले.
चत्वारो ऽपि वयं तत्र वेदाध्ययनतत्पराः
आम्ही चौघेही तिथे वेदाध्ययनात मन लावून होतो.
गत्वारण्यं फलान्यंबुसमित्कुशमृदो ऽन्वहम्
आम्ही रोज जंगलात जाऊन फळे, पाणी, लाकूड, कुशा आणि माती आणायचो.
एकदा तु वयं सर्वे संप्राप्ता पर्वते वने
एकदा आम्ही सगळे पर्वतावरील जंगलात पोहोचलो.
सर्वे स्नात्वा महानद्यामुषसि प्रीतमानसाः
सर्वांनी पहाटे मोठ्या नदीत स्नान करून मनापासून आनंद मिळवला.
शालस्तमालैः प्रियकैः पनसैः कोविदारकैः
ती जागा साल, तमाळ, प्रिय, फणस आणि कोविदार या झाडांनी भरलेली होती.
जंबूभिः सहकारैश्च कट्फलैर्बृहतीद्रुमैः
जांभूळ, सहकार, कटफळ आणि मोठमोठ्या झाडांनी ती जागा गच्च भरली होती.
स्निग्धच्छायैः समाहृष्टनानापक्षिनिनादितैः
दाट सावली, आनंदी वातावरण आणि वेगवेगळ्या पक्ष्यांच्या किलबिलाटाने ती जागा गूंजत होती.
गचैन्द्रैः शारभाद्यैश्च सेवितं कन्दरागतैः
हत्ती, शरभ आणि इतर गुहेत राहणारे प्राणी तिथे नेहमी येत असत.
सुगन्धिभिर्वृतं चान्यैर्वातोद्धूतपरगिभिः
सुगंधी फुलांनी आणि वाऱ्याने उडणाऱ्या परागांनी ती जागा व्यापली होती.
शृङ्गैः समुल्लिखन्तं च व्योम कौतुकसं युतम्
शिखरांनी आकाशाला खरडणारी, आश्चर्याने भरलेली ती जागा होती.
गर्ज्जतमिव संसक्तं व्यालाद्यैर्मृगपक्षिभिः
गरजेसारखा आवाज, आणि वन्य प्राणी व पक्ष्यांच्या संगतीने ती जागा गूंजत होती.