पितरं कार्त्तवीर्येण दृष्ट्वा चैव तिरस्कृतम्
कार्त्तवीर्याने आपल्या वडिलांचा अपमान केलेला पाहून—
तत्पूर्तिकामो ह्यगमद्ब्रह्मलोकं पुरा ह्ययम्
त्यांना परत मिळवण्यासाठी तो एकदा ब्रह्मलोकात गेला.
तस्य त्वाज्ञां समादाय गतो ऽसौ शिवसन्निधिम्
त्यांनी आज्ञा घेतली आणि मग तो शंकराच्या सान्निध्यात गेला.
स कृपालुर्महादेवः सभाज्य भृगुनन्दनम्
त्या दयाळू महादेवाने भृगुनंदनाचे सन्मानपूर्वक स्वागत केले—
स्वीयं पाशुपतं चास्त्रमन्यास्त्रग्राममेव च
आणि त्याला स्वतःचे पाशुपत अस्त्र व इतर अनेक अस्त्रे दिली.
सो ऽयमत्रागतो भद्रे मेत्रसाधनतत्परः
आता तो इथे आला आहे, हे साजण, आपल्या संकल्पपूर्तीसाठी कटिबद्ध आहे.
शतवर्षाणि चाप्यस्य गतानि सुमहात्मनः
या महान आत्म्याने शंभर वर्षे पूर्ण केली आहेत.
आत्रास्ति कारणं भक्तिः साव वै त्रिविधा मता
इथे कारण म्हणजे भक्ती, ती तीन प्रकारची मानली जाते.
शिवस्य नारदस्यापि शुकस्य च महात्मनः
शिव, नारद आणि त्या महान आत्म्याचा शुक यांची,
बलेर्विभीषणस्यापि प्रह्लादस्य महात्मनः
बली, विभीषण आणि त्या महान आत्म्याचा प्रह्लाद यांची,
वसिष्ठादिमुनीशानां मन्वादीनां शुभेक्षणे
वसिष्ठ आणि इतर ऋषी, तसेच सुंदर दर्शन असलेले मनु यांची.
मध्यभक्तिरयं रामो नित्यं यमपरायणः
ही मध्यम भक्ती आहे—राम, जो नेहमी संयमात राहतो.
इत्युक्ता त्वरितं कान्तं सा मृगी हृष्टमानसा
अशी सांगितल्यावर ती हरिणी आनंदाने, जलद आपल्या प्रियाजवळ गेली.
र्हदृग् ज्ञानं तव कथं संजातं तद्वदाधुना
तुझ्यात आत्मज्ञान कसे आले, ते आता सांग.
शृणु प्रिये महाभागे ज्ञानं पुण्येन जायते
ऐक प्रियेला, भाग्यवती, ज्ञान पुण्यामुळे मिळते.
पुण्यात्मा भार्गवश्चायं कृष्णाभक्तो जितेन्द्रियः
हा भृगुवंशीय पुण्यात्मा, कृष्णभक्त आणि इंद्रियांवर विजय मिळवणारा आहे.
अद्यैव विदितं मे ऽभूद्रासस्यास्य महात्मनः
आज या महान आत्म्याच्या मनातील हेतू मला समजला.
यद्यत्करिष्यते चैव तदपि ज्ञानगोचरम्
तो जे काही करेल, ते सर्व ज्ञानाच्या कक्षेत आहे.
कवचं मन्त्रसहितं ह्यपि वर्षायुतायुतैः
कवच आणि मंत्र, कित्येक हजारो वर्षे जरी असले,
कृष्णप्रेमामृतं नाम स्तोत्रमुत्तमभक्तिदम्
कृष्णप्रेमामृत नावाचे स्तोत्र श्रेष्ठ भक्ती देते.
स मुनिर्ज्ञाततत्त्वार्थः सानुकंपो ऽभयप्रदः
तो ऋषी, सत्य अर्थ जाणणारा, दयाळू आणि निर्भयता देणारा आहे.
श्रीकृष्णचारितं सर्वं नामभिर्ग्रथितं यतः
कारण श्रीकृष्णाची सर्व कृत्ये नावांनी गुंफलेली आहेत.
ततः संसिद्ध कवचौ राजनं हैहयाधिपम्
मग सिद्ध कवच घेऊन, त्या हैहयराजाकडे,
त्रिः सप्तकृत्वो निर्भूपां करिष्यत्यवनीं प्रिय
तो तीन वेळा सातदा पृथ्वी राजाशिवाय करील, प्रियेला.
आत्मनो मृगभावस्य कारणं ज्ञातवांश्च ह
त्याने आपल्या हरीणाच्या अवस्थेचे कारण समजून घेतले.
उपोद्धातपादे भार्गवचरिते चतुस्त्रिंशत्तमो ऽध्यायः
उपोद्घात भागात भृगु वंशाच्या कथेत चवतीसावे अध्याय.
भगवद्भक्तिसंलीनमानसानुग्रहः कुतः
ज्याचे मन भगवंताच्या भक्तीत एकरूप झाले नाही, त्याला कृपा कशी मिळेल?
श्रुत्वा मृगमुखात्सर्वं भार्गवस्य विचेष्टितम्
हरीणाच्या तोंडून भृगु वंशाच्या सर्व कृती ऐकून घेतल्या,
पुनः प्रपच्छ किं नाथ तन्मे वद सविस्तरम्
ती पुन्हा म्हणाली, 'नाथा, हे मला सविस्तर सांग.'
यथा पृष्टं तया सो ऽस्यै वर्णयामास तत्त्ववित्
तिने विचारल्याप्रमाणे, सत्य जाणणाऱ्याने तिला ते सर्व सांगितले.