प्रकुर्वंस्तद्विधेयात्मा भ्रातॄणां चाविशेषतः
तो आपल्या कर्तव्यनिष्ठेने, भेदभाव न करता, हेच सर्व आपल्या भावांनाही करीत होता.
इत्येष मृगयां गान्तुं चतुरङ्गबलान्वितः
मग तो चौफेर सैन्यासह शिकार करण्यासाठी निघाला.
ताराजालद्युतिहरैः समन्तादरुणांशुभिः
ताऱ्यांच्या जाळ्यापेक्षा उजळ, सर्व बाजूंनी लालसर किरणांनी वेढलेला तो होता.
प्राभातिके गन्धवहे कुमुदाकरसंस्पृशि
सुगंधी सकाळी, कमळांच्या तलावांना स्पर्श करत,
व्याहरन्स्वाकुला वाचो मनःश्रोत्रसुखावहाः
उत्साहाने गोंधळलेल्या पण मन आणि कानाला सुखावणाऱ्या गोड शब्दांत तो बोलत होता.
तत्तोये मुनिवृन्देषु गृणात्सुब्रह्म शाश्वतम्
त्या पाण्यात, ऋषींच्या समूहात, त्याने शाश्वत परमब्रह्माचे स्तवन केले.
आशमं प्रति गच्छत्सु मुनिमुख्येषु कर्मिषु
कर्मकांडात मग्न असलेले श्रेष्ठ ऋषी आपल्या आश्रमाकडे निघाले,
होमार्थं मुनिकल्पाभिर्दुह्यमानासु धेनुषु
आणि यज्ञासाठी, ऋषींसारख्या दिसणाऱ्या गायींचे दूध काढले जात होते,
अग्निहोत्राकुले जाते सर्वभूतसुखावहे
अग्निहोत्राला समर्पित अशी एक वंशपरंपरा निर्माण झाली, जी सर्व प्राण्यांना आनंद देणारी होती,
वाशत्सु नीडान्निष्पत्य पतत्रिषु समन्ततः
पक्षी आपल्या घरट्यांतून बाहेर पडून सर्वत्र किलबिल करत होते,
गात्राल्हादविवर्द्धन्यां वेलायां मन्दवायुना
मंद वाऱ्यामुळे अंगाला आल्हाददायक वाटणारा काळ आला,
स्वाध्या यदक्षैर्बहुभिरजिनांबरधारिभिः
अनेक जण, काळवीटाच्या कातडीची वस्त्रे घालून, अक्षय्य फड्यांनी वेदपठण करत होते,
प्रैषेषूच्चार्यमाणेषु हूयमानेषु वह्निषु
नियत मंत्र उच्चारले जात होते आणि अग्नीमध्ये आहुती दिली जात होती,
ज्वलदग्निशिखाकारे तमस्तपनतेजसि
जिथे जळणाऱ्या अग्नीच्या ज्वाळांसारखे तेज अंधार दूर करत होते,
सवितर्युदयं याति नैशे तमसि नश्यति
सूर्य उगवतो आणि रात्रीचा अंधार नाहीसा होतो.
कृतमैत्रादिको राजा मृगयां हैहयेश्वरः
मैत्रीसाठी प्रसिद्ध असलेला, हैहयांचा राजा शिकारीसाठी निघाला,
बलैः सर्वैः समुदितैः सवाजिरथकुञ्जरैः
सर्व सैन्य, घोडे, रथ आणि हत्तींसह त्याच्यासोबत होते,
महता बलभारेण नमयन्वसुधातलम्
त्याच्या प्रचंड सैन्याच्या वजनाने पृथ्वीचे पृष्ठभाग वाकले,
स्वबलौघपदक्षेपप्रक्षुण्णावनिरेणुभिः
त्याच्या सैन्याच्या पावलांनी जमिनीवरील धूळ सर्वत्र उडाली,
संप्रवश्य वनं घोरं विन्ध्योद्रेर्बलसंचयैः
विंध्य पर्वताच्या भयानक जंगलात आपल्या सैन्यासह तो शिरला,
परिवार्य वनं तत्तु स राजा निजसैनिकैः
त्या राजाने आपल्या सैनिकांनी ते जंगल चारही बाजूंनी वेढले,
आकर्णकृष्टकोदण्डयोधमुक्तैः शितेषुभिः
कानापर्यंत ओढलेल्या धनुष्यांतून सोडलेल्या तीक्ष्ण बाणांनी,
उदग्रवेगपादातखड्गखण्डितविग्रहाः
वेगवान पायदळांच्या तलवारींनी शत्रूंची शरीरे तुटली,
प्रचण्डशाक्तिकोन्मुक्तशक्तिनिर्भिन्नमस्तकाः
आणि प्रचंड शक्तीने फेकलेल्या भाल्यांनी त्यांच्या डोकी फाटली.
नाराचा विद्धसर्वाङ्गाः सिंहर्क्षशरभादयः
सिंह, अस्वल, शरभ आणि इतर प्राणी, ज्यांच्या अंगावर सर्वत्र बाणांनी जखमा झाल्या होत्या,
एवं सवागुरैः कैश्चित्पतद्भिः पतितैरपि
काही जण जाळ्यांनी, काही पडणाऱ्या किंवा पडलेल्या शस्त्रांनी असे वेढले गेले होते,
आत्तैर्विक्रोशमानैश्च भीतैः प्राणभयातुरैः
काहींनी शस्त्रे उचलून, जीवाच्या भीतीने घाबरून आणि व्याकुळ होऊन मोठ्याने ओरडले,
वराहसिंहशार्दूलश्वाविच्छशकुलानि च
वराह, सिंह, वाघ, लांडगा आणि कोल्हे यांचे कळप,
कृष्णसारान्द्वीपिमृगान्रक्तखड्गमृगानवि
काळवीट, बेटांवरचे हरण, रक्तासारखे लाल रंगाचे खड्गमृग आणि इतर प्राणी,
बालान्स्तनन्धयान्यूनः स्थविरान्मिथुनान्गणान्
लहान, दूध पिणारे, अपूर्ण वाढलेले, म्हातारे आणि जोड्यांनी असलेले प्राणी,