चरामि समचित्तात्मा नानासत्त्वा मिषाशनः
मी समदृष्टीने वागतो आणि विविध प्राण्यांचे मांस खातो.
अभक्ष्यागम्यपेयादिच्छन्दवस्तुषु कुत्रचित्
जे खाऊ नये, जाऊ नये, प्यावे नये किंवा हव्या असलेल्या गोष्टी असतील, कुठेही—
प्रपन्नो नाभिगमनं निवासमपि कस्यचित्
जो माझ्या आश्रयाला येतो, त्याला मी कुठेही येऊ देत नाही किंवा राहू देत नाही.
जानते तध्यथा सर्वे देशो ऽयं मदुपाश्रयः
सर्वांना माहीत आहे की हा सारा प्रदेश माझ्या संरक्षणाखाली आहे.
इत्येष मम वृत्तान्तः कार्त्स्न्येन कथितस्तव
माझी ही गोष्ट मी तुला पूर्णपणे सांगितली आहे.
उद्यतो ऽन्यत्र वा गन्तुं किं वा तव चिकीर्षितम्
आता तू दुसरीकडे जायची तयारी करतोस का, किंवा तुला काही करायचं आहे का?
तूष्णीं क्षणमिव स्थित्वा दध्यौ किञ्चिदवाङ्मुखः
तो क्षणभर गप्प उभा राहिला, चेहरा खाली घालून काहीसा विचार करू लागला.
ब्रवीति च गिरो ऽत्यर्थं विस्पष्टार्थपदाक्षराः
मग त्याने अतिशय स्पष्ट आणि अर्थपूर्ण शब्दांत बोलायला सुरुवात केली.
विजातिसंश्रयत्वेन रमणीया तथा शराः
त्यांच्या वेगळ्या उत्पत्तीमुळे त्या बाणांनाही तितकीच सुंदरता लाभली होती.
बभूवुर्भुवि देहे च स्वाभिप्रेतार्थदान्यलम्
ते बाण पृथ्वीवर आणि शरीरातही इच्छित फल देण्यास पूर्णपणे समर्थ झाले.
उवाच शनकैर्व्याधं वचनं सूनृताक्षरम्
त्याने हळूवारपणे त्या शिकाऱ्याला सत्य आणि मधुर शब्दांनी संबोधले.
तपश्चर्तुमिहायातः सांप्रतं गुरुशासनात्
माझ्या गुरूंच्या आज्ञेने मी इथे तप करण्यासाठी आलो आहे.
आराधयितुमस्मिंस्तु चिरायाहं समुद्यतः
इथेच मी खूप काळापासून भक्ती करण्याचा निर्धार केला आहे.
त्रिनेत्रं पापदमनं शङ्करं भक्तवत्सलम्
मी त्रिनेत्री, पापांचा नाश करणारा, भक्तांवर प्रेम करणारा शंकर यांची पूजा करण्याचा संकल्प केला आहे.
आश्रमे ऽस्मिनसरस्तीरे नियमं समुपाश्रितः
या आश्रमात, सरोवराच्या काठावर, मी नियमाचे पालन करत आहे.
उपैति तावदत्रैव स्थास्यामीति मतिर्मम
तो इथे येईपर्यंत मी याच ठिकाणी राहण्याचा विचार केला आहे.
न चेद्भवति मे हानिः स्वकृतेर्नियमस्य च
जोपर्यंत माझ्या साधनेत किंवा नियमात काही बाधा येत नाही, तोपर्यंत.
स्वनिवासमुपायातस्तपस्वी च तथा मुनिः
तपस्वी आणि ऋषी दोघेही आपल्या निवासस्थानी परतले.
तव चाप्यसुखोदर्कं मत्समीपनिषेवणम्
आणि तुझ्यासाठीही, माझ्या जवळ सेवा केल्याने त्रासच होईल.
परित्यज्य सुखीभूया लोकयोरुभयोरपि
हे सोडून दे आणि दोन्ही लोकांत सुखी हो.
उवाच रोषताम्राक्षस्ताम्राक्षमिदमुत्तरम्
रागाने डोळे लाल झालेले ताम्राक्षाने ताम्राक्षाला हे उत्तर दिले.
परिगर्हयसे येन कृतघ्नस्येव कांप्रतम्
कांप्रत, तू मला कृतघ्न असल्यासारखे का दोष देतोस?
अनागस्कारिणं दान्तं को ऽवमन्येत नामतः
जो माणूस कधीही चुकीचं वागत नाही आणि आपला संयम राखतो, त्याला नावानं सुद्धा कमी लेखणार कोण आहे?
दर्शनं सह संवासः संभाषणमथापि च
एकत्र राहणं, बोलणं, आणि अगदी संवाद साधणं—
स्वसंश्रयं परित्यज्य क्वाहं यास्ये बुभुक्षितः
माझ्या स्वतःच्या आश्रयाला सोडून, मी उपाशी असताना कुठे जाऊ?
इतो ऽन्यस्मिन् गामिष्यामि दूरे नाहं विशेषतः
इथून दुसरीकडे मी जाईन; मी इथे राहणार नाही, विशेषतः दूर नाहीच.
नाहं चालयितुं शक्यः स्थानादस्मात्कथञ्चन
मला कोणत्याही प्रकारे या जागेवरून हलवता येणार नाही.
तमुवाच पुनर्वाक्यमिदं राजन्भृगूद्वहः
तेव्हा भृगूंच्या श्रेष्ठाने राजाला पुन्हा असे शब्द सांगितले:
खलकर्मरता नित्यं धिक्कृता सर्वजन्तुभिः
जो नेहमी वाईट कृत्यांत मग्न असतो, त्याला सर्व प्राणी तुच्छ समजतात.
स कथं न परित्याज्यः सुजनैः स्यात्तु दुर्मते
अशा माणसाला सज्जनांनी सोडून द्यावं नाही का, अरे मूर्खा?