व्यक्तमेवाचलेन्द्राणामधिराज्यपदे स्थितः
सर्व पर्वतांमध्ये स्पष्टपणे अधिपतीपदावर विराजमान,
एवं संचिन्तयानः स हिमाद्रिवनगह्वरे
अशा प्रकारे विचार करत तो हिमालयाच्या अरण्यातील गुहेत राहिला.
आससाद वने तस्मिन्विपुले भृगुपुङ्गवः
त्या विशाल वनात श्रेष्ठ भृगु तेथे आला.
कुमुदोत्पलकह्लारनिकरैरुपसोभितम्
कुमुद, कमळ, नीलकमळ यांच्या गुच्छांनी शोभलेले,
अन्यैश्च जलचैर्वक्षैः सर्वतः समलङ्कृतम्
इतर जलवनस्पतींच्या फुलांनी सर्वत्र सजलेले,
जीवजीवकचक्राह्वकुररभ्रमरोत्करैः
जिवाजीव, चक्राह्व, कुरर पक्षी आणि भुंगे यांच्या थव्यांनी,
शफरीमत्स्यसंघैश्च विचरद्भिरितस्ततः
शफरी आणि इतर मास्यांच्या थव्यांनी इकडे तिकडे फिरणारे,
आससाद भृगुश्रेष्ठस्तत्सरोवरमुत्तमम्
त्या उत्तम सरोवराजवळ श्रेष्ठ भृगु पोहोचला.
स तस्य तीरे विपुलं कृत्वाश्रमपदं शुभम्
त्याने त्या नदीच्या काठी एक प्रशस्त आणि पवित्र आश्रम उभारला.
शाकमूलफलाहारो नियतं नियतेन्द्रियः
तो नेहमीच शाक, कंद आणि फळे यावर उपजीविका करत, आपल्या इंद्रियांवर पूर्ण संयम ठेवत असे.
भृगूपदिष्टमार्गेण भक्त्या परमया युतः
भृगु यांनी दाखवलेल्या मार्गाने, अत्यंत भक्तीभावाने तो चालत होता.
अनिकेतः स वर्षासु शिशिरे जलसंश्रयः
पावसाळ्यात तो कुठेही स्थिर राहत नसे आणि हिवाळ्यात पाण्यातच आश्रय घेत असे.
रिपून्निर्जित्य कामादीनूर्मिषषट्कं विधूय च
त्याने इच्छा वगैरे शत्रूंना जिंकले आणि मनातील सहा तरंग बाजूला सारले.
यमैः सनियमैश्चैव शुद्धदेहः समाहितः
यम-नियमांचे पालन करत त्याचे शरीर शुद्ध झाले आणि मन एकाग्र झाले.
जितपद्मासनो मौनी स्थिरचित्तो महामुनिः
पद्मासनावर प्रभुत्व मिळवून, मौन पाळत, स्थिरचित्ताने तो महान ऋषी झाला.
धारणाभिः स्थिरीचक्रे मनश्चञ्चलमात्मवान्
धारणेच्या साहाय्याने त्याने चंचल मन स्थिर केले आणि स्वतःवर नियंत्रण ठेवले.
स्वस्थान्तः करणो मैत्रः सर्वबाधाविवर्जितः
त्याचे अंतःकरण शांत, सर्वांशी मैत्रीपूर्ण आणि सर्व दुःखांपासून मुक्त होते.
ध्येयावस्थि तचित्तात्मा निश्चलेद्रियदेहवान्
त्याचे मन आणि आत्मा ध्यानाच्या विषयावर स्थिर होते, त्याची इंद्रिये आणि शरीर हलत नव्हते.
जपंश्च देवदेवेशं ध्यायंश्च स्वमनीषया
तो देवाधिदेवाचे नामस्मरण करत स्वतःच्या समजुतीने ध्यान करत असे.
ततः स निष्फलं रूपमैश्वरं यन्निरञ्जनम्
तेव्हा त्याला ते निष्कलंक, फलरहित, दिव्य रूप दिसले.
आनन्दमात्रमचलं व्याप्ताशेषचराचरम्
ते केवळ आनंदमय, अचल आणि सर्व चराचरात व्यापलेले होते.
नित्यं शुद्धं सदा शान्तमतीन्द्रियमनौपमम्
ते नित्य, शुद्ध, सदैव शांत, इंद्रियांच्या पलीकडचे आणि अद्वितीय होते.
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीये उपोद्धातपादे वसिष्ठसगरसंवादे अर्चुनोपाख्याने जामदग्न्यतपश्चरणं नाम द्वाविंशतितमो ऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीब्रह्मांड महापुराणात, वायूने सांगितलेल्या तिसऱ्या भागाच्या मध्यभागातील वसिष्ठ आणि सगर यांच्या संवादात, अर्जुनाच्या कथेत 'जामदग्न्याचे तप' हा बावीसवा अध्याय संपला.
रहस्येकान्तनिरतं नियतं शंसितव्रतम्
जो एकांतात आणि गुप्तपणे, नेहमीच आपल्या प्रशंसनीय व्रतात निष्ठावान होता.
ज्ञानकर्मवयोवृद्धा महान्तः शंसितव्रताः
ज्ञान, कर्म आणि वयाने वृद्ध, महान आणि दृढव्रती लोक होते.
ख्यापयन्तस्तपः श्रेष्ठं तस्य राजन्महात्मनः
राजा, त्या महात्म्याच्या श्रेष्ठ तपाचे त्यांनी सर्वत्र वर्णन केले.
संभावयन्तस्ते रामं मुनयो वृद्धसंमताः
वृद्ध लोकांनी मान्यता मिळवलेल्या त्या ऋषींनी रामाचा सन्मान केला.
दूरादेव महान्तस्ते पुण्यक्षेत्रनिवासिनः
ते महान ऋषी, जे पुण्यभूमीत राहतात, दूरवरून आले होते.
प्रशस्य तस्य ते सर्वेप्रययुः स्वं स्वमाश्रमम्
त्यांनी रामाची स्तुती करून, सर्वजण आपापल्या आश्रमात परत गेले.
प्रसन्नचेता नितरां बभूव नृपसत्तम
राजांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या राजाचा मन अत्यंत आनंदित झाला.