सानिलेनानलेनोच्छैर्दह्यमानं नवं क्वचित्
कुठे वाऱ्याने आणि आगीने उंच जळणारे, तर कुठे नुकतेच भाजलेले असे ते दिसत होते.
द्रवद्धिमाशिलाजातुजलशान्तदवानलम्
हिमाचे वितळलेले पाणी आणि शिलाजतू यामुळे जंगलातील आग शांत होत होती.
स्फुरत्परस्परच्छायाशरैर्द्दीप्तवनं क्वचित्
कुठे एकमेकांच्या सावल्यांच्या तेजस्वी किरणांनी ते वन उजळून निघाले होते.
तुषारक्लिन्नसिद्धौघौरुद्भासितवनं क्वचित्
तर कुठे हिमामुळे ओलसर झालेल्या सिद्धांच्या समूहाने ते वन उजळले होते.
यक्षौघैर्भासितोपान्तं विशद्भिरिवपावकम्
त्या प्रदेशाच्या कडेला यक्षांच्या झुंडीमुळे प्रकाश पडला होता, जणू काही शुद्ध अग्नीप्रमाणे तिथे उजेड पसरला होता.
मृगयूथार्त्तसन्नादैरापूरितगुहं क्वचित्
कुठे कुठे गुहा मृगांच्या कळपांच्या आरोळ्यांनी भरून गेल्या होत्या.
प्रसभोन्मृष्टकान्तोरुशिलातरुतटं क्वचित्
कुठे कुठे सुंदर आणि बलवान मांड्यांनी दगडांचे उतार आणि झाडांच्या काठ जबरदस्तीने साफ केले गेले होते.
गवयैः खुरसंक्षुण्णशिलाप्रस्थतटङ्क्वचित्
कुठे कुठे वन्य बैलांच्या खुरांनी खडकाळ पठारं आणि काठ चुरगळले गेले होते.
युद्ध्यद्भिश्चूर्णितानेकगण्डशैलवनं क्वचित्
कुठे कुठे लढणाऱ्यांनी अनेक शिखर असलेल्या पर्वतांची अरण्ये फोडून टाकली होती.
सिंहानां चरणक्षुण्णनखभिन्नोपरं क्वचित्
कुठे कुठे सिंहांच्या चालताना त्यांच्या नखांनी जमिन फोडली आणि ओरबाडली गेली होती.
गजैराक्रन्दनादेन पूर्यमामं वनं क्वचित्
कुठे कुठे हत्तींच्या मोठ्या गजराने जंगल भरून गेले होते.
भेद्यमानाखिलशिलागंभीरकुहरं क्वचित्
कुठे कुठे खोल गुहा आणि त्यातील सर्व खडक फोडून टाकले गेले होते.
इतरेतरसंमर्दं विप्रभग्नदृषत्क्वचित्
कुठे कुठे एकमेकांवर आदळण्याने दगड तुटून गेले होते.
करेणुमाद्रवन्मत्तगजाकलितकाननम्
मत्त हत्तींच्या उंचावलेल्या सोंडेने जंगल चिरडून गेले होते.
गहनेषु गुरुत्राससाशङ्कविहरन्मृगम्
दाट झाडीत मोठ्या भीतीने आणि शंकेने हरिण सावधपणे भटकत होते.
क्रीडितं चमरीयूथैर्मन्दमन्दविचारिभिः
कुठे कुठे काळवीटांच्या कळपांनी हळूहळू आणि शांतपणे खेळ केला जात होता.
सतालनादैरुदिनैर्भृताशेषदिशामुखम्
सर्व दिशांना मोठ्या ढोलांच्या आवाजाने परिसर भरून गेला होता.
अलक्तकरसक्लिन्नचरणाङ्कितभूतलम्
जमिनीवर पायांना लावलेल्या लाल रंगाच्या ठशांनी खूण उमटली होती.
प्रवृत्तनृत्तं परितो विततोदग्रबर्हिभिः
चहुबाजूंनी सुंदर पिसाऱ्याचे मोर आनंदाने नृत्य करत होते.
गात्राह्लादकरैर्मन्दं वीज्यमानं वनानिलैः
वनातील मंद वाऱ्याने सर्वांना सुखावणारा गारवा मिळत होता.
आकुलीकृतपर्यन्तसहकारवनान्तरम्
सहकाराच्या बागेच्या कडेला गोंधळ उडाला होता.
अनेकविहगारावबधिरीकृतकाननम्
अनेक पक्ष्यांच्या किलबिलाटाने जंगल बधीर झाले होते.
वनान्तमारुताकीर्णैरलङ्कृतमहीतलम्
वनाच्या आतल्या भागात वाऱ्यांनी भरलेली, सुंदर अशा झाडांनी सजलेली जमीन होती.
निर्झराणां महारावैः समन्ताद्बधिरीकृतम्
सर्वत्र धबधब्यांच्या मोठ्या गडगडाटाने तेथील वातावरण बहिरं झालं होतं.
पाटलैर्विटपच्छायैरुपशल्यसमुत्थितैः
पाटलाच्या झाडांच्या घनदाट फांद्या उतारावरून उगवून, त्यांची सावली पसरली होती.
कपित्थपनसाशोकसहकारेगुदाशनैः
कपित्थ, फणस, अशोक, सहकार आणि औदुंबर या फळांनी लगडलेल्या झाडांनी ते ठिकाण भरलेलं होतं.
प्रियालनीपबकुलबन्धूकाक्षतमालकैः
प्रियाळ, नीप, बकुळ, बंधूक आणि पूर्णपणे पिकलेली आवळ्याची झाडं तिथे होती.
बिल्वार्जुनकरञ्जाम्रबीजपूराङ्घ्रिपैरपि
बिल्व, अर्जुन, करंज, आंबा, बीजपूर आणि आंघ्रिप या झाडांनीही तेथील परिसर शोभून गेला होता.
पुत्रजीवाभयारिष्टलोहोदुंबरपिप्पलैः
पुत्रजीव, अभय, अरिष्ट, लोहोदुंबर आणि पिंपळ या झाडांनीही तेथे छटा आणली होती.
निरन्तरतरुच्छायासुदूरविनिवारितैः
घनदाट झाडांच्या सावलीमुळे सूर्यकिरणे फार दूरवरच थांबली होती.