उपासितं सत्यवत्या यथा दक्षिणायऽध्वरम्
सत्यवतीने त्यांची सेवा केली, जशी यज्ञात दक्षिण अग्नीची केली जाते.
सुचिरं तं विमर्शेतां समाज्ञापूर्वदर्शनौ
आज्ञेने भेटून, त्यांनी बराच वेळ एकमेकांशी संवाद साधला.
बालो ऽयं बलवान्भातिगांभीर्यात्प्रश्रयेण च
हा मुलगा बलवान वाटतो, त्याच्या गंभीरतेमुळे आणि नम्रतेमुळे त्याच्यात तेज दिसते.
आससाद शनै रामः समीपे विनयान्वितः
राम हळूहळू, आदरभावाने त्यांच्या जवळ गेला.
संस्पृशंश्चरणौ मूर्ध्ना हस्ताभ्यां चाभ्यवादयत्
त्याने डोक्याने आणि हातांनी त्यांचे पाय स्पर्श करून नमस्कार केला.
आशीर्भिरभिनन्देतां पृथक् पृथगुभावपि
त्यांनी वेगवेगळ्या प्रकारे त्याला आशीर्वाद दिले.
वीक्षन्तौ तन्मुखांभोजं परं हर्षमवापतुः
त्याच्या कमळासारख्या चेहऱ्याकडे पाहून दोघांनाही मोठा आनंद झाला.
अनामयमपृच्छेतां तावुभौ दंपती तदा
त्या वेळी त्या दोघांनी त्याची कुशलता विचारली.
अनायासेन ते वृत्तिर्वर्तते चाथ कर्हिचित्
ते म्हणाले, 'सध्या तुझे जीवन सुखरूप चालले आहे ना?'
तथा स्वानुगतं पित्रोर्भ्रातॄणां चैव चेष्टितम्
त्याचप्रमाणे त्यांनी त्याच्या आईवडिलांची आणि भावांची कुशलता व वागणूक विचारली.
प्रीयमाणो ऽवसद्रामः पितुः पित्रोर्न्निवेशने
राम आनंदी मनाने वडिलांच्या घरी राहिला.
उवास कतिचिन्मासांस्तच्छुश्रूषापरायणः
तो काही महिने तिथे राहिला आणि त्यांची सेवा करण्यात मन लावले.
पितामहगुरोर्गन्तुमियेषाश्रयमाश्रमम्
त्याला आपल्या आजोबा आणि गुरु यांच्या आश्रमात जायचे होते.
यथा चाभ्यां प्रदिष्टेन यया वौर्वाश्रमं प्रति
दोघांनी सांगितल्याप्रमाणे तो और्व आश्रमाकडे निघाला.
सप्रहर्षं तदाज्ञातः प्रययावाश्रमं भृगोः
त्यांना आनंदाने परवानगी मिळाल्यावर तो भृगूंच्या आश्रमात गेला.
ददर्श शान्तचेतोभिर्मुनिभिः सर्वतो वृतम्
त्याने सर्व बाजूंनी शांतचित्त ऋषींनी वेढलेला आश्रम पाहिला.
तरुभिः संवृतं प्रीतः फलपुष्पोत्तरान्वितैः
फळांनी आणि फुलांनी लगडलेल्या झाडांनी वेढलेला तो आश्रम पाहून तो आनंदी झाला.
ब्रह्मघोषैश्च विविधैः सर्वतः प्रतिनादितम्
सर्व बाजूंनी वेगवेगळ्या वेदघोषांनी तो आश्रम निनादत होता.
निरस्तनिखिलाघौघं वनान्तरविसर्पिणा
त्या वनात पसरलेल्या पवित्रतेमुळे सर्व पापे नाहीशी झाली होती.
अभितः शोभितं राजन्रम्यैर्मुनिकुमारकैः
राजा, रम्य अशा ऋषिकुमारांनी तो आश्रम सर्व बाजूंनी सुंदर दिसत होता.
शोभितं मुनिकल्याभिश्चरन्तीभिरितस्ततः
मुनिंच्या पुण्यशाली संगतीने शोभून गेलेले, इथे-तिथे फिरणारे.
उटजाङ्गणपर्यन्ततरुच्छायास्वधिष्ठितम्
आश्रमाच्या अंगणाच्या कडेला असलेल्या झाडांच्या सावलीखाली वसलेले.
प्रारब्धताण्डवं केकीमयूरैर्मधुरस्वरैः
मयूरांनी गोड स्वरात नृत्य सुरू केले.
अनालीढातपच्छायाशुष्यन्नीवारराशिभिः
छाया किंवा ऊन न लागलेल्या, सुकलेल्या गवताच्या राशींनी भरलेले.
अभ्यस्यमानच्छन्दौघं चिन्त्यमानगमोदितम्
विविध छंदांचा अभ्यास चालू असलेले, मन लावून विचार करणाऱ्यांना आनंद देणारे.
प्रारब्धपितृदेवेज्यं सर्वभूतमनोहरम्
पितरांना आणि देवांना अर्पण केलेल्या यज्ञांनी सुरू झालेले, सर्व प्राण्यांना आकर्षित करणारे.
तपोवृद्धिकरं पुण्यं सर्वसत्त्वसुखास्पदम्
तपश्चर्येला वाढवणारे, पवित्र आणि सर्व जीवांना सुख देणारे स्थान.
प्रसूनसौरभभ्राम्यन्मधुपारावनादितम्
फुलांच्या सुगंधाने वेडावलेल्या मधमाशांच्या गुंजारवाने गूंजणारे.
एवंविधगुणोपेतं पश्यन्नाश्रममुत्तमम्
अशा गुणांनी युक्त असलेला तो उत्तम आश्रम त्याने पाहिला.
संप्रविश्यश्रमोपान्तं रामः स्वप्रपितामहम्
रामाने आपल्या प्रपितामहांना भेटण्यासाठी आश्रमाच्या जवळ प्रवेश केला.