गौरीं वाप्युद्वहेद्भार्यां नालं वा वृषमुत्सृजेत्
जो गौरवर्णाची पत्नी घेत नाही किंवा वृष सोडत नाही, तोही नाही.
दातॄणां चैव यत्पुण्यं निखिलेन प्रवीहि मे
दान देणाऱ्यांचे सर्व पुण्य मला पूर्णपणे सांग.
पितृक्षये हि तत्पुत्र तस्मात्तत्राक्षयं स्मृतम्
पुत्रा, पितरांची संख्या कमी झाली की, म्हणूनच ते अक्षय मानले जाते.
फलं वृषस्य वक्ष्यामि गदतो मे निबोधत
वृषाचे फळ मी सांगतो, नीट ऐक.
वृषोत्स्रष्टा पुनात्येव दशातीतान्दशावरान्
जो वृषदान करतो, तो आपल्या दहा पिढ्या वरच्या आणि दहा पिढ्या खालील पूर्वजांना पवित्र करतो.
वृषोत्सर्ग्गत्पितॄणां तु ह्यक्षयं समुदाहृतम्
पूर्वजांसाठी वृषदान केले तर ते कधीही संपत नाही, असं सांगितलं आहे.
सर्वं तदक्षयं तस्य पितॄणां नात्र संशयः
त्याच्या पूर्वजांसाठी सर्व काही कधीही संपत नाही, यात काहीच शंका नाही.
मधुकुल्याः पितॄंस्तस्य ह्यक्षयाश्च भवन्ति वै
त्याच्याकडून मध आणि धान्य मिळवणारे पूर्वजही कधीही संपत नाहीत.
तृप्तिस्तु या पितॄणां वै सा वृषेणेह कल्पते
पूर्वजांना मिळणारे समाधान इथे वृषामुळेच मिळते.
मधु वामधुमिश्रं वा सर्वमेवाक्षयं भवेत्
मध किंवा तूप-मध एकत्र दिलं, तर ते सर्व कधीही संपत नाही.
दैवेकर्मणि पित्र्ये च श्रूयते वै परीक्षणम्
दैवी आणि पितृकर्मांमध्ये नेहमीच परीक्षा सांगितली आहे.
ये च भाषाविदः केचिद्ये च व्याकरणे रताः
जे भाषेचे जाणकार आहेत आणि जे व्याकरणात रममाण असतात,
त्रिणाचिकेतः पञ्चाग्निः स सौपर्णः षडङ्गवित्
जो तीन नचिकेताग्नी, पाच अग्नी, सौपर्ण आणि षडंग जाणतो,
पुण्येषु यश्च तीर्थेषु कृतस्नानः कृतव्रतः
आणि जो पुण्य तीर्थांमध्ये स्नान आणि व्रत केलेला आहे,
ये च सत्यव्रता नित्यं स्वधर्मनिरताश्च ये
जे नेहमी सत्यव्रती आहेत आणि आपल्या धर्मात निष्ठावान आहेत,
एतेभ्यो दत्तमक्षय्यमेते वै पङ्क्तिपावनाः
या सर्वांना दिलेली दान कधीही संपत नाही; हेच वंश शुद्ध करणारे आहेत.
त्रयो ऽपि पूजितास्तेन ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः
त्यांचा सन्मान केल्याने ब्रह्मा, विष्णु आणि महेश हे तिघेही पूजले जातात.
पवित्राणां पवित्रं च मङ्गलानां च मङ्गलम्
हेच पवित्रांमध्ये पवित्र आणि मंगलांमध्ये मंगल आहेत.
अपाङ्क्तेयान्प्रवक्ष्यमि गदतो मे निबोधत
आता मी वंशासाठी अयोग्य कोण आहेत ते सांगतो, लक्ष देऊन ऐका.
ग्रामप्रेष्यो वार्धुषिको ह्यापणो वणिजस्तथा
गावाचा दूत, न्हावी, दुकानदार आणि व्यापारी,
काण्डपृष्ठो ऽथ कुण्डाशी मधुपः सोमविक्रयी
जो ओझी वाहतो, खड्ड्यातून खातो, मध गोळा करतो, सोम विकतो,
पित्रा विवदमानश्च यस्य चोपपतिर्गृहे
जो वडिलांशी वाद घालतो किंवा ज्याच्या घरात बायकोला दुसरा पुरुष आहे,
स्तवकः सूपकारश्च यश्च मित्राणि निन्दति
जो माणूस खुशामत करतो, स्वयंपाक करतो आणि मित्रांची निंदा करतो,
उन्मत्तो ऽप्यथ षण्ढश्च भ्रूणहा गुरुतल्पगः
जरी तो वेडा असला, किंवा नपुंसक असला, गर्भहत्यारा असला, किंवा गुरूच्या पत्नीशी संबंध ठेवणारा असला,
विक्रीणाति च यो ब्रह्मव्रतानि नियमांस्तथा
आणि जो ब्रह्मचर्याची व्रतं किंवा नियम विकतो,
यच्चवाणिजके दत्तं नेह नामुत्र संभवेत्
व्यापाऱ्याला जे काही दिलं जातं, त्याचा फळ इथे किंवा पुढेही मिळत नाही.
तथा पाणविके वै च कारुके धर्मवर्जिते
त्याचप्रमाणे, जुगारीला किंवा धर्मरहित कारागिराला दिलेलंही तसंच आहे.
अन्यत्रास्य समाधानं न वणिकूछ्राद्धमर्हति
त्याचं समाधान दुसरीकडे मिळतं; व्यापाऱ्याला श्राद्धाचं दान देणं योग्य नाही.
षष्टिं काणः शतं षण्ढः श्वित्री पञ्चशतान्यपि
एका डोळ्याच्या माणसाला साठ, नपुंसकाला शंभर, कुष्ठरोग्याला पाचशे वेळा दान दिलं तरी,
भ्रश्येद्धि स फलात्तस्मात्प्रदाता यस्तु बालिशः
तो माणूस फळाला मुकतो; म्हणून जो दाता अज्ञानी असतो,