चतुर्दशानां विद्यानामेकस्यामपि पारगाः
चौदा विद्या शाखांपैकी एक जरी पूर्णपणे आत्मसात केलेला—
असंदेहस्तु सौपर्णाः पञ्चाग्नेयाश्च सामगाः
संदेह नको, सौपर्ण, पंचाग्नी करणारे आणि सामग गाणारे—
त्रिनाचिकेतस्त्रै विद्यो यश्च धर्मान्द्विजः पठेत्
त्रिनाचिकेत, त्रैविद्य, आणि जो द्विज धर्मांचे पठण करतो—
सर्वे ते पावना विप्राः पङ्क्तीनां समुदात्दृताः
हे सर्व ब्राह्मण पंक्तीसाठी निवडलेले शुद्ध करणारे आहेत.
पितरस्तस्य तन्मासं तस्मिन्रितसि शेरते
अशा माणसाचे पितर त्या ऋतूत, त्या महिन्यात विश्रांती घेतात.
यतिं वा वालखिल्यं वा भोजयेच्छ्राद्दकर्मणि
श्राद्धाच्या वेळी यती किंवा वालखिल्य यांना जेवायला घालावं.
गृहस्थं भोजयेद्यस्तु विश्वेदेवास्तु पूजिताः
कोणी गृहस्थाला जेवायला घातलं, तर विश्वेदेवांची पूजा होते.
यतीनां तु कृता पूजा साक्षाद्ब्रह्मा तुं पूजितः
यतींची पूजा केली, तर प्रत्यक्ष ब्रह्मदेवाची पूजा होते.
चत्वारस्त्वाश्रमाः पूच्याः श्राद्धे देवे तथैव च
श्राद्धाच्या वेळी चारही आश्रमांचे आणि देवांचेही सन्मान करावेत.
यस्तिष्ठेद्वायुभक्षश्च चातुराश्रमबाह्यतः
जो वायूभक्ष्य राहतो आणि चारही आश्रमांच्या बाहेर असतो—
अयतिर्मोक्षवादी च श्रुतौ तौ पङ्क्तिदूषकौ
जो शिस्त पाळत नाही किंवा मुक्तीबद्दल बोलतो, असे दोघेही शास्त्रानुसार जेवणाच्या पंक्तीचे अपवित्र करणारे मानले जातात.
निन्दन्ति च द्विजातिभ्यः सर्वे ते पङ्क्तिदूषकाः
जे सर्वजण द्विजांचा अपमान करतात, ते सर्वजण पंक्तीचे अपवित्र करणारे असतात.
ध्यानं निन्दन्ति ये केचित्सर्वे ते पङ्क्तिदूषकाः
जे कोणी ध्यानाची निंदा करतात, ते सर्वजण पंक्तीचे अपवित्र करणारे आहेत.
निर्घृणान्भिन्नवृत्तांश्च सर्वभक्षांश्च वर्जयेत्
जो निर्दयी आहे, वाईट वागणूक असलेला आहे आणि सर्व प्रकारचे अन्न खातो, अशा लोकांना टाळावे.
गाय नान्वेदवृत्तांश्च हव्यकव्ये न भोजयेत्
जे वेदविधीचे पालन करत नाहीत किंवा गाणे गातात, त्यांना होमात किंवा पिंडदानात अन्न देऊ नये.
यो ऽश्नाति सह शूद्रेणा सर्वे ते पङ्क्तिदूषणाः
जो शूद्रासोबत जेवतो, तो आणि असे सर्वजण पंक्तीचे अपवित्र करणारे आहेत.
शुश्रूषणं चाप्यगुरोररेर्वाप्यकार्यमेतद्धि सदा द्विजानाम्
अयोग्य किंवा शत्रुत्व करणाऱ्या गुरूची सेवा करणे हे द्विजांसाठी नेहमीच अनुचित आहे.
मिथ्याप्रवादी निन्दाकृत्तथा सूचकदांभिकौ
जो खोटे बोलतो, निंदा करतो, चुगली करतो किंवा दांभिक असतो.
वेदे नियोगदातारो लोभमोहफलर्थिनः
जे लोभ, मोह किंवा फायद्यासाठी वेदाध्यापनाची जबाबदारी देतात.
न वियोगास्तु वेदानां यो नियुङ्क्ते स पापकृत्
वेदांपासून वेगळे होऊ नये; जो वेदांचे विभाजन करतो, तो पाप करणारा आहे.
भृतको ऽध्यापयेद्यस्तु भृतकाध्यापितस्तु यः
जो वेतनासाठी शिकवतो किंवा वेतन घेऊन शिकतो.
क्रयश्च विक्रयश्चैवाजीवितार्थे विगर्हितौ
उपजीविकेसाठी खरेदी-विक्री करणे हे दोन्हीही निंदनीय आहे.
आहरेद्भृतितो वेदान् वेदेभ्यश्चोपजीवति
जो वेद शिकवण्यासाठी वेतन घेतो किंवा वेदांवर उपजीविका करतो.
वृथा दारांश्च यो गच्छेद्यो यजेत वृथाध्वरैः
जो व्यभिचार करतो किंवा कारणाशिवाय यज्ञ करतो.
स्त्रियो रक्तान्तरा येषां परदारपराश्च ये
ज्यांच्या स्त्रिया दूषित आहेत किंवा जे परस्त्रीच्या मागे लागतात.
वर्णाश्रमाणां धर्मेषु विरुद्धाःसर्वकर्मणि
जे जाती आणि आश्रमधर्माच्या कर्तव्यांना सर्व कर्मांत विरोध करतात.
यश्च सूकरवद्भुङ्क्ते यश्च पाणितले द्विजः
जो डुकरासारखा खातो किंवा द्विज स्वतःच्या हातावरून खातो.
स्त्रीशूद्रायान्नमेतद्वै श्राद्धोच्छिष्टं न दापयेत्
श्राद्धाचे उरलेले अन्न स्त्रियांना किंवा शूद्रांना देऊ नये.
तस्मान्न देयमन्नाद्यमुच्छिष्टं श्राद्धकर्मणि
म्हणून श्राद्धकर्मात उरलेले अन्न किंवा पाणी देऊ नये.
अवशेषं तु दातव्यमन्नाद्यं तु विशेषतः
पण उरलेले अन्नपदार्थ मात्र नक्की द्यावे, विशेषतः अन्न आणि पाणी.