उपोद्धातपादे श्राद्धकल्पे द्वादशो ऽध्यायः
उपोद्घात विभागातील श्राद्धकल्पाचा बारावा अध्याय.
योगात्मानो महात्मानो विपाप्मानो महौजसः
जे योगी, महात्मे, पापरहित आणि तेजस्वी आहेत,
येषु वाप्यनुगृह्णन्ति मोक्षप्राप्तिः क्रमेण तु
त्यांच्यावर हळूहळू मुक्तीची कृपा होते.
तीर्थानि चैव पुण्यानि देशांश्छैलांस्तथाश्रमान्
पवित्र तीर्थक्षेत्रे, पुण्यभूमी, पर्वत आणि आश्रम,
पर्वतप्रवरः पुण्यः सिद्धयारणसेवितः
तो पुण्यशाली आणि सिद्ध ऋषींनी वास केलेला श्रेष्ठ पर्वत,
तपः सुदुश्चरं तेपे भगवानङ्गिराः पुरा
पूर्वी भगवंत अङ्गिरा यांनी अतिशय कठीण तप केले.
न भयं नैव चालक्ष्मीर्यावद्भूमिर्द्धरिष्यति
ज्यावेळी पृथ्वी टिकून आहे, तोपर्यंत ना भीती राहील ना दारिद्र्य.
शृङ्गे माल्यवतो नित्यं वह्निः संवर्त्तको यथा
माल्यवत पर्वताच्या शिखरावर नेहमी संहारक अग्नी असतो.
शान्ताःकुशा इति ख्याताः परिदक्षिणनर्मदाम्
ते शांताकुशा म्हणून ओळखले जातात, जे दक्षिण नर्मदेभोवती आहेत.
अग्निहोत्रे महातेजाः प्रस्तारार्थं कुशोत्तमान्
अग्निहोत्रात, तेजस्वी लोक प्रास्तरासाठी उत्तम कुश वापरतात.
दद्यात्सकृदपि प्राज्ञस्तस्य वक्ष्यामि यत्फलम्
शहाणा मनुष्य ते एकदाच जरी दिले, तरी त्याचे फळ मी सांगतो.
अन्तर्द्धानं च गच्छन्ति क्षेत्रमासाद्य तत्सदा
त्या क्षेत्रात पोहोचल्यावर, ते नेहमी अदृश्य होतात.
सशल्यानां च सत्त्वानां विशल्यकरणी नदी
ज्या जीवांना वेदना आहेत, त्यांचे जखम दूर करणारी एक नदी आहे.
कलिङ्गदेशपश्चार्द्धे शृङ्गे माल्यवतो विभोः
कलींग देशाच्या पश्चिम भागात, माल्यवत पर्वताच्या शिखरावर, हे प्रभो,
संमतं देवदैत्यानां श्लोकं चाप्युशना जगौ
देव आणि दैत्यांनी मान्य केलेला एक श्लोक उशना यांनी गायला होता.
पितॄन्संतर्पयिष्यन्तिश्राद्धे पितृपरायणाः
आपल्या पितरांसाठी श्रद्धा करणारे लोक त्या विधीने पितरांना तृप्त करतात.
सकृदेवार्चितास्तत्र स्वर्गमामरकण्टके
जेथे एकदाच देवांची पूजा केली तरी, अमरकंटक येथे स्वर्गप्राप्ती होते.
तत्रारुह्य भवेत्पूतः श्राद्धं चैव महाफलम्
तेथे जाऊन मन शुद्ध होते आणि श्रद्धा केल्याने मोठे फळ मिळते.
अधृष्यश्चैव भूतानां देववच्चरते महीम्
तो सर्व भूतांच्या त्रासापासून मुक्त होतो आणि पृथ्वीवर देवासारखा वावरतो.
अश्वमेधफलं स्नात्वा तत्र दत्त्वा भवेत्ततः
तेथे स्नान करून आणि दान दिल्यास, अश्वमेध यज्ञाचे फळ मिळते.
रुद्रस्तत्र तपस्तेपे देवदेवो महेश्वरः
तेथेच रुद्र, देवांचा देव महेश्वर, तपस्या केली.
अब्राह्मणस्य सावित्रीं पठतस्तु प्रणश्यति
ब्राह्मण नसलेल्याने तिथे सावित्री म्हणली, तर ती नष्ट होते.
आरुह्यतं निय मवांस्ततो याति त्रिविष्टपम्
तिथून ठरलेल्या मार्गाने वर गेल्यास, तो स्वर्गात पोहोचतो.
आपश्चन्दनसंयुक्ताः स्पन्देति सततं ततः
तेथील पाणी चंदनाने युक्त असते आणि नेहमीच हलते.
या चन्दनमहाखण्डाद्दक्षिणं याति सागरम्
महा-चंदन पर्वतावरून जे दक्षिणेकडे वाहते, ते समुद्राला मिळते.
शङ्खा भवन्ति शुक्त्यश्च जायते यासु मौक्तिकम्
त्या पाण्यात शंख, शिंपले निर्माण होतात आणि त्यातून मोती जन्मतात.
आधिभिर्व्याधिभिश्चैव मुक्ता यान्त्यमरावतीम्
मानसिक आणि शारीरिक दुखापतींपासून मुक्त होऊन, ते अमरावतीला जातात.
पापकर्त्तॄनपि पितॄंस्तारयन्ति यथाश्रुति
शास्त्रात सांगितल्याप्रमाणे, ते पापी पितरांनाही तारतात.
श्रीपर्वतस्य तीर्थेषु वैकृते च तथा गिरौ
श्रीपर्वताच्या तीर्थस्थळी आणि वैकृत पर्वतावरही,
पलाशाः खदिरा बिल्वाः प्लक्षाश्वत्थविकङ्कताः
तेथे पळस, खैर, बेल, पिंपळ, वड आणि विकंकट अशी झाडे आहेत.