सर्वव्यापी विनिर्मुक्तो भविष्यति महामुनिः
तो सर्वत्र व्यापणारा आणि मुक्त असा महान ऋषी होईल.
तान्वक्ष्यामि द्विजश्रेष्ठाः प्रभामूर्त्तिमतो गणान्
द्विजश्रेष्ठांनो, मी तुम्हाला तेजस्वी रूप असलेल्या गणांची माहिती सांगतो.
पितरो देवलोकेषु ज्योतिर्भासिषु भास्वराः
पितर देवांच्या लोकांत तेजाने झळाळणारे आणि प्रकाशमान आहेत.
एतेषां मानसी कन्या योगोत्पत्तिरितिश्रुता
त्यांच्यात, मनातून उत्पन्न झालेली कन्या योगाने जन्मली असे ऐकले जाते.
एकशृङ्गेति विख्याता भृगूणां कीर्तिवर्द्धिनी
ती एकशृंगा म्हणून प्रसिद्ध आहे आणि भृगूंच्या कीर्तीला वाढवणारी आहे.
एते ह्यङ्गिरसः पुत्राः साध्यैः संवर्द्धिताः पुरा
हेच अंगिरसांचे पुत्र असून, पूर्वी साध्यांनी त्यांचे पालन केले.
तान्क्षत्रियगणाः सप्त भावयन्ति फलार्थिनः
सात क्षत्रियगण फळाच्या इच्छेने त्यांचा सन्मान करतात.
मता या जननी देवी खट्वाङ्गस्य महात्मनः
जिला माता मानले जाते ती देवी, महात्मा खट्वांगाची पत्नी आहे.
अग्नेर्जन्म तदा दृष्ट्वा शाण्डिल्यस्य महात्मनः
मग, अग्नीचा जन्म आणि महात्मा शांडिल्याचा जन्म पाहिला.
सत्यव्रतं महात्मानं ते ऽपि स्वर्गजितो नराः
स्वर्ग जिंकणाऱ्या त्या पुरुषांनी महात्मा सत्यव्रताचाही सन्मान केला.
समुत्पन्नस्य पुलहादुत्पन्नास्तस्य ते सुताः
पुलहापासून जन्मलेले त्याचे पुत्र पुढे उत्पन्न झाले.
एतान्वैश्यगणाः श्राद्धे भाव यन्ति फलार्थिनः
वैश्यगण श्राद्धाच्या वेळी फळाच्या इच्छेने त्यांचा सन्मान करतात.
ययातेर्जननी साध्वी पत्नी सा नहुषस्य च
ती सद्गुणी स्त्री ययातीची आई आणि नहुषाची पत्नी होती.
हैरण्यगर्भस्य सुताः शूद्रास्तां भावयन्त्युत
हिरण्यगर्भाचे पुत्र म्हणजे शूद्र; तेच तिचा सन्मान करतात.
एतेषां मानसी कन्या नर्मदा सरितां वरा
या सर्वांमध्ये मनातून जन्मलेली कन्या म्हणजे नर्मदा, नदींमध्ये श्रेष्ठ आहे.
जननी सात्रसद्दस्योः पुरुकुत्सपरिग्रहः
ती सत्रस आणि सदस्य यांची आई असून, पुरुकुत्साने तिला वरण केले.
मन्वन्तरादौ श्राद्धानि प्रवर्तयति सर्वशः
मन्वंतराच्या सुरुवातीला तिने सर्व प्रकारच्या श्राद्धांचा प्रघात घातला.
तस्मादेतत्स्वधर्मेण देयं श्राद्धं च श्रद्धया
म्हणून प्रत्येकाने आपापल्या कर्तव्याप्रमाणे, श्रद्धेने श्राद्ध द्यावे.
दत्तं स्वधां पुरोधाय श्राद्धं प्रीणाति वै पितॄन्
श्राद्ध करताना आधी स्वधा अर्पण केल्यास, ते पितरांना खरोखर संतुष्ट करते.
सोमश्चाप्यायनं कृत्वा ह्यगनेर्वेवस्वतस्य च
सोमाने अगनेर्व आणि वस्वत यांच्यासाठी वृद्धीचा विधी केला.
पितरः पुष्टिकामस्य प्रजाकामस्य वा पुनः
पोषण किंवा संततीची इच्छा असणाऱ्यांसाठी पितर पुन्हा—
देवकार्यादपि सदा पितृकार्यं विशिष्यते
देवतांच्या कार्यापेक्षा पितरांचे कार्य नेहमीच श्रेष्ठ असते.
न हि योग गतिः सूक्ष्मा पितॄणां न पितृक्षयः
योगाचा मार्ग सूक्ष्म आहे आणि पितरांचे क्षय होत नाही.
इत्येते पितरश्चैव लोका दुहितरश्च वै
अशा प्रकारे हे पितरांचे लोक आणि त्यांच्याही कन्या आहेत.
चत्वारो मूर्तिमन्तस्तु त्रयस्तेषाममूर्तयः
त्यांपैकी चार साकार आहेत आणि त्यातील तिघे निराकार आहेत.
भक्त्या प्राञ्जलयः सर्वेसेंद्रास्तद्गतमानसाः
भक्तीने, हात जोडून, सर्व इंद्रियांचे अधिपती मन लावून त्यांची पूजा करतात.
कृष्णाः श्वेतांबुजाश्चैव विधिव त्पूजयन्त्युत
कृष्णवर्णीय आणि श्वेतकमळातून जन्मलेले, विधिप्रमाणे त्यांची पूजा करतात.
मेघाश्च मरुतश्चैव ब्रह्माद्याश्च दिवौकसः
मेघ, मरुतगण, ब्रह्मा आणि इतर स्वर्गातील देवतासुद्धा,
यक्षा नागाः सुपर्णाश्च किन्नरा राक्षसैः सह
यक्ष, नाग, सुपर्ण, किन्नर आणि राक्षसांसह,
एवमेते महात्मानः श्राद्धे सत्कृत्य पूजिताः
अशा या महात्म्यांना श्राद्धात योग्य सन्मान देऊन पूजा केली जाते.