वसिष्ठस्तपसा धीमाञ्जीवयामास वै प्रजाः
वसिष्ठाने आपल्या तपामुळे प्रजांना पुन्हा जिवंत केले.
तास्तेन जीवयामास कारुण्यादौषधेन सः
त्यांनी करुणेने औषधीने त्या सर्वांना जिवंत केले.
स्वाङ्गज जनयच्छक्तिरदृश्यन्त्यां पराशरम्
त्यांच्या स्वतःच्या देहातून शक्तीचा जन्म झाला, ती अदृश्य असलेल्या पराशराची होती.
द्वैपायनादरण्यां वै शुको जज्ञे गुणान्वितः
द्वैपायन आणि अरण्या यांच्याकडून गुणांनी युक्त असा शुक जन्माला आला.
भूरिश्रवाः प्रभुः शंभुः कृष्णो गौरश्च पञ्चमः
भूरिश्रवा, प्रभू, शंभू, कृष्ण आणि पाचवा गौऱा.
जननी ब्रह्मदत्तस्य पत्नी सा त्वणुहस्य च
ती ब्रह्मदत्ताची आई आणि त्वणुची पत्नी आहे.
ऊष्मादा दारिकाश्चैव नीलाश्चैव पराशराः
ऊष्मामधून दारिका आणि निळा, तसेच पराशर यांच्या संतती जन्मल्या.
अत ऊर्द्ध्व निबोध त्वमिन्द्रप्रमति संभवम्
आता पुढे, इंद्रप्रमतीचा जन्म कसा झाला ते माझ्याकडून ऐक.
कुणीति यः समाख्यात इन्द्रप्रमतिरुच्यते
जो कुणी कुणीती म्हणून ओळखला जातो, तोच इंद्रप्रमती आहे.
उपमन्युः सुतस्तस्य यस्येमे ह्यौपमन्यवः
उपमन्यू हा त्याचा मुलगा असून, त्याच्यापासून उपमन्यू वंश सुरू झाला.
एकार्षेयास्तथा चान्ये वसिष्ठा नाम विश्रुताः
याशिवाय, इतर एकऋषी वंशही आहेत, जे वसिष्ठ नावाने प्रसिद्ध आहेत.
इत्येते ब्रह्मणः पुत्रा मानसा अष्ट विश्रुताः
अशा प्रकारे, ब्रह्माचे हे आठ मानसपुत्र प्रसिद्ध आहेत.
त्रींल्लोकान्धारयन्तीमान्देवर्षिगणसंकुलान्
हेच तीनही लोक, देवऋषींच्या समुदायांनी भरलेले, सांभाळतात.
व्याप्ता येस्तु त्रयो लोकाः सूर्यस्येव गभस्तिभिः
जसे सूर्याच्या किरणांनी तीनही लोक व्यापलेले असतात, तसे हेही व्यापून आहेत.
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे ऋषिवंशवर्णनं नामाष्टमो ऽध्यायः
अशा प्रकारे, श्रीब्रह्मांड महापुराणाच्या वायू सांगितलेल्या मध्यम भागातील तिसऱ्या उपोद्धात पादातील 'ऋषिवंशवर्णन' नावाचा आठवा अध्याय संपला.
आसीद्दाक्षायणी पूर्वमुमा कथमजायत
पूर्वी दक्षायणी होती; मग उमा कशी जन्मली?
के वै ते पितरो नाम येषां मेना तु मानसी
ज्यांच्यापैकी मेना मानसपुत्री आहे, ते पितर कोण आहेत?
एकपर्णा तथा चैव तथा चैवैकपाटला
एकपर्णा आणि त्याचप्रमाणे एकपाटला.
सर्वमेतत्वयोद्दिष्टं निर्देशं तस्य नो वद
हे सर्व तू सांगितलेस; आता त्याचे तपशील आम्हाला सांग.
पुत्राश्च के स्मृतास्तेषां कथं च पितरस्तु ते
त्यांच्या कोणकोणते पुत्र म्हणून ओळखले जातात आणि ते पितर कसे आहेत?
स्वर्गे वै पितरो ह्येते देवानामपि देवताः
हे पितर स्वर्गात आहेत आणि देवतांच्याही देवता मानले जातात.
यथा च दत्तमस्माभिः सार्द्धं प्रीणाति वै पितॄन्
आम्ही एकत्र दिलेले दान पितरांना कसे प्रसन्न करते, तेही सांग.
स्वर्गे तु के च वर्त्तन्ते पितरो नरके व के
स्वर्गात कोणते पितर राहतात आणि नरकात कोणते आहेत?
प्रतितामहं तथा चैव त्रिषु पिण्डेषु नामतः
तीन पिंडदानांमध्ये पितरांची नावे कशी ओळखली जातात?
कथं च शक्तास्ते दातुं नरकस्थाः फलं पुनः
नरकात असलेले पितर पुन्हा फळ कसे मिळवू शकतात?
देवा अपि पितॄन् स्वर्गे यजन्तीति हि नः श्रुतम्
आपण ऐकले आहे की, देवसुद्धा स्वर्गातील पितरांची पूजा करतात.
स्पष्टाभिधान मपि वै तद्भवान्वक्तुमर्हसि
हे सर्व स्पष्टपणे आणि थेट सांगावे अशी आमची विनंती आहे.
मन्वन्तरेषु जायन्ते पितरो देवसूनवः
मन्वंतरांमध्ये पितर देवांचे पुत्र म्हणून जन्म घेतात.
देवैः सार्द्धं पुरातीताः पितरो ऽन्येन्तरेषु वै
पूर्वी गेलेले पितर इतर मन्वंतरांत देवांसोबत असतात.
श्राद्धक्रियां मनुश्चैषां श्राद्धदेवः प्रवर्त्तयेत्
मनूने त्यांच्यासाठी श्राद्धकर्म करावे, श्राद्धदेव म्हणून.