इत्येतद्रूपसाधर्म्यं राक्षसानां स्मृतं बुधैः
राक्षसांचे असे रूप आणि स्वभाव, विद्वानांनी सांगितले आहेत.
पुलहस्य मृगाः पुत्राः सर्वे व्यालाश्च दंष्ट्रिणः
पुलहाचे सर्व पुत्र म्हणजे सर्व वन्य प्राणी आणि दात असलेले हिंस्र पशू होत.
वानराः किन्नराश्चेव मायुः किंपुरुषास्तथा
वानर, किन्नर, मायू आणि किंपुरुष हे देखील त्यातच येतात.
अनपत्यः क्रतुर्ह्यस्मिन्स्मृतो वैवस्वतेंऽतरे
वैवस्वताच्या वंशात क्रतु हा संतानरहित म्हणून ओळखला जातो.
अत्रेर्वशं प्रवक्ष्यामि तृतीयस्य प्रजापतेः
आता मी तिसऱ्या प्रजापती अत्री यांचा वंश सांगतो.
बद्राश्वस्य घृताच्यां वै दशाप्सरसि सूनवः
बद्राश्वाला घृताची या अप्सरेपासून दहा पुत्र झाले.
बला हला च सप्तैता या च गोचपलाः स्मृताः
बला, हला आणि गोचपला म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या सात जणी आहेत.
तत्र यो वंशकृच्चासौ तस्य नाम प्रभाकरः
त्यांच्यात जो बासरी वाजवत असे, त्याचे नाव प्रभाकर आहे.
स्वर्भानुना हते सूर्ये पतमाने दिवो महीम्
स्वर्भानूने सूर्यावर आघात केला, तेव्हा सूर्य आकाशातून खाली पडू लागला.
स्वस्ति तेस्त्विति चौक्तो वै पतन्निह दिवाकरः
पडणाऱ्या सूर्याला 'तुला कल्याण लाभो' असे सांगितले गेले.
अत्रिश्रेष्ठानि गोत्राणि यश्चकार महातपाः
महान तपस्वी अत्री यांनी श्रेष्ठ गोत्रांची स्थापना केली.
स तासु जनयामास पुत्रानात्मसमानकान्
त्या गोत्रांमध्ये त्यांनी स्वतःसारखेच पुत्र जन्माला घातले.
स्वस्त्यात्रेया इति ख्याता ऋषयो वेदपारगाः
ते सर्व स्वास्त्यात्रेय म्हणून प्रसिद्ध असून, वेदांमध्ये पारंगत ऋषी आहेत.
दत्तो ह्यनुमतो ज्येष्ठो दुर्वासास्तस्य चानुजः
दत्त हा ज्येष्ठ, अनुमत आणि दुर्वासा हे त्याचे लहान भाऊ आहेत.
अत्राप्युदाहरन्तीमं श्लोकं पौराणिकाः पुरा
येथेही प्राचीन पुराणकार हा श्लोक सांगतात:
दत्तात्रेयं तनुं विषणोः पुराणज्ञाः प्रजक्षते
पुराण जाणणारे दत्तात्रेयाला विष्णूचे अवतार मानतात.
श्यावाश्वा मुद्गलाश्चैव वाग्भूतकगवि स्थिराः
श्यावाश्व, मुद्गल, वाग्भू, तकक आणि गवी हे स्थिर आहेत.
काश्यपो नारदश्चैव पर्वतो ऽरुन्धती तथा
काश्यप, नारद, पर्वत आणि अरुंधती हे देखील आहेत.
नारदस्तु वसिष्ठायारुन्धती प्रत्यपादयत्
नारदाने अरुंधतीला वसिष्ठाला दिले.
पुरा देवासुरे तस्मिन्संग्रामे तारकामये
पूर्वी देव आणि दैत्यांमध्ये तारकामय नावाच्या युद्धात,
वसिष्ठस्तपसा धीमाञ्जीवयामास वै प्रजाः
वसिष्ठाने आपल्या तपामुळे प्रजांना पुन्हा जिवंत केले.
तास्तेन जीवयामास कारुण्यादौषधेन सः
त्यांनी करुणेने औषधीने त्या सर्वांना जिवंत केले.
स्वाङ्गज जनयच्छक्तिरदृश्यन्त्यां पराशरम्
त्यांच्या स्वतःच्या देहातून शक्तीचा जन्म झाला, ती अदृश्य असलेल्या पराशराची होती.
द्वैपायनादरण्यां वै शुको जज्ञे गुणान्वितः
द्वैपायन आणि अरण्या यांच्याकडून गुणांनी युक्त असा शुक जन्माला आला.
भूरिश्रवाः प्रभुः शंभुः कृष्णो गौरश्च पञ्चमः
भूरिश्रवा, प्रभू, शंभू, कृष्ण आणि पाचवा गौऱा.
जननी ब्रह्मदत्तस्य पत्नी सा त्वणुहस्य च
ती ब्रह्मदत्ताची आई आणि त्वणुची पत्नी आहे.
ऊष्मादा दारिकाश्चैव नीलाश्चैव पराशराः
ऊष्मामधून दारिका आणि निळा, तसेच पराशर यांच्या संतती जन्मल्या.
अत ऊर्द्ध्व निबोध त्वमिन्द्रप्रमति संभवम्
आता पुढे, इंद्रप्रमतीचा जन्म कसा झाला ते माझ्याकडून ऐक.
कुणीति यः समाख्यात इन्द्रप्रमतिरुच्यते
जो कुणी कुणीती म्हणून ओळखला जातो, तोच इंद्रप्रमती आहे.
उपमन्युः सुतस्तस्य यस्येमे ह्यौपमन्यवः
उपमन्यू हा त्याचा मुलगा असून, त्याच्यापासून उपमन्यू वंश सुरू झाला.