राक्षसेनौजसा युक्तो रूपेण च बलेन च
तो राक्षसी सामर्थ्य, रूप आणि बळाने युक्त होता.
विसर्गदारुणः क्रूरो रावणो द्रावणस्तु सः
तो अत्यंत भयंकर, क्रूर आणि रावण, द्रावण या नावांनी ओळखला जात असे.
चतुर्युगानि राजाभूत् त्रयोदश स राक्षसः
तो राक्षस तेराच्या चार युगांपर्यंत राजा होता.
नियुतान्येकषष्टिं च शरदां गणितानि वै
त्याने एकसष्ट लक्ष शरद ऋतू राज्य केले.
देवतानामृषीणां च घोरं कृत्वा प्रजागरम्
त्याने देवता आणि ऋषी यांना भयंकर जागरणात टाकले.
रामं दाशरथिं प्राप्य सगणः क्षयमीयिवान्
दशरथपुत्र रामाला भेटून तो आणि त्याचा सारा समूह नष्ट झाला.
पुष्पोत्कटायाः पुत्रास्ते कन्या कुम्भीनसी तथा
पुष्पोत्कटाचे हे पुत्र होते; आणि कुंभीनसी ही कन्या होती.
कन्यानुपालिका चैव वाकायाः प्रसवः स्मृतः
वाकाची कन्या अनुपालिका, असे तिच्या संततीचे स्मरण केले जाते.
दारुणाभिजनाः सर्वे देवैरपि दुरासदाः
हे सर्वजण अत्यंत कठोर वंशाचे असून, देवांनाही सहजपणे जिंकता येत नाहीत.
यक्षाणां चैव सर्वेषां पौलस्त्या चे च राक्षसाः
सर्व यक्ष, पौलस्त्य आणि राक्षस हे देखील त्यातच येतात.
वेदाध्ययनशीलानां तपोव्रतनिषेविणाम्
हे सर्व वेदाध्ययन करणारे, तप व व्रतांचे पालन करणारे आहेत.
इतरे ये यज्ञजुषस्ते वै रक्षोगणास्त्रयः
इतर जे यज्ञात रमणारे आहेत, ते राक्षसांचे तीन गण मानले जातात.
निशाचरगणास्तेषां चत्वारः कविभिः स्मृताः
त्यांच्यात चार निशाचरांचे गण आहेत, असे कवींनी सांगितले आहे.
इत्येताः सप्त तेषां वै जातयो राक्षसाः स्मृताः
अशा प्रकारे, राक्षसांच्या सात जाती म्हणून ओळखल्या जातात.
वृत्ताक्षाः पिङ्गलाश्चैव महाकाया महोदराः
त्यांचे डोळे गोल, रंग पिंगट, शरीर मोठे आणि पोटही मोठे असते.
आकर्णा हारितस्याश्च मुञ्जधूम्रोर्ध्वमूर्धजाः
त्यांचे कान खांद्यापर्यंत पोहोचलेले, केस पिंगट आणि उंच उभे असतात.
ताम्रास्या लंबजिह्वोष्ठा लंबभ्रूस्थूलनासिकाः
त्यांचे तोंड तांबडे, जीभ व ओठ लांबट, भुवया झुकलेल्या आणि नाक जाड असते.
महाघोरस्वराश्चैव विकटोद्बद्धपिण्डिकाः
त्यांचा आवाज अत्यंत भयानक, आणि हातपाय विकृत व फुगलेले असतात.
दारुणाभिजनाः क्रूराः प्रायशः क्लिष्टकर्मिणः
हे सर्व कठोर वंशाचे, क्रूर आणि बहुतेक वेळा दुःखदायक कर्म करणारे असतात.
विचित्राभरणाश्चित्रमाल्यगन्धानुलेपनाः
हे विविध दागिने, फुले, सुवासिक द्रव्ये आणि उटणे लावलेले असतात.
इत्येतद्रूपसाधर्म्यं राक्षसानां स्मृतं बुधैः
राक्षसांचे असे रूप आणि स्वभाव, विद्वानांनी सांगितले आहेत.
पुलहस्य मृगाः पुत्राः सर्वे व्यालाश्च दंष्ट्रिणः
पुलहाचे सर्व पुत्र म्हणजे सर्व वन्य प्राणी आणि दात असलेले हिंस्र पशू होत.
वानराः किन्नराश्चेव मायुः किंपुरुषास्तथा
वानर, किन्नर, मायू आणि किंपुरुष हे देखील त्यातच येतात.
अनपत्यः क्रतुर्ह्यस्मिन्स्मृतो वैवस्वतेंऽतरे
वैवस्वताच्या वंशात क्रतु हा संतानरहित म्हणून ओळखला जातो.
अत्रेर्वशं प्रवक्ष्यामि तृतीयस्य प्रजापतेः
आता मी तिसऱ्या प्रजापती अत्री यांचा वंश सांगतो.
बद्राश्वस्य घृताच्यां वै दशाप्सरसि सूनवः
बद्राश्वाला घृताची या अप्सरेपासून दहा पुत्र झाले.
बला हला च सप्तैता या च गोचपलाः स्मृताः
बला, हला आणि गोचपला म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या सात जणी आहेत.
तत्र यो वंशकृच्चासौ तस्य नाम प्रभाकरः
त्यांच्यात जो बासरी वाजवत असे, त्याचे नाव प्रभाकर आहे.
स्वर्भानुना हते सूर्ये पतमाने दिवो महीम्
स्वर्भानूने सूर्यावर आघात केला, तेव्हा सूर्य आकाशातून खाली पडू लागला.
स्वस्ति तेस्त्विति चौक्तो वै पतन्निह दिवाकरः
पडणाऱ्या सूर्याला 'तुला कल्याण लाभो' असे सांगितले गेले.