तेन मार्त्तण्ड इति वै कथ्यते सविता बुधैः
म्हणून ज्ञानी लोक सविताला 'मार्त्तंड' असे म्हणतात.
ये ते अण्डकपाले द्वे तद्बलं परमं मतम्
त्या अंड्याच्या दोन कवचांना सर्वश्रेष्ठ शक्ती आहे असे मानले जाते.
उदरे प्रवेशयामास तस्याः स जननेच्छया
तो जन्म घेण्याच्या इच्छेने तिच्या पोटात गेला.
देवोपवाह्या राजानो हस्तिनो बलवत्तराः
राजे, हत्ती आणि देवांपेक्षा बलवान असलेले सुद्धा वाहून नेले जातात.
उत्तरत्र च वो भूयस्तेषां वक्ष्यामि विस्तरम्
पुढे मी त्यांची सविस्तर माहिती तुम्हाला सांगीन.
भगवान्सविता साक्षात्प्रभासयति रश्मिभिः
भगवान सविता आपल्या किरणांनी थेट प्रकाश पाडतो.
बाह्यं तमोवृतं सर्वं तत्प्रमाणमशेषतः
तो आपल्या सामर्थ्याने सर्व बाह्य अंधार पूर्णपणे दूर करतो.
श्रुतं भगवतो व्यासात्पाराशर्यान्महात्मनः
हे सर्व महान आत्मा, पराशरपुत्र, व्यास यांच्याकडून ऐकले आहे.
विमृश्य बहुधा तत्तु पुनरन्यैः पृथक्पृथक्
हे अनेक प्रकारे विचार करून, इतरांनी वेगवेगळ्या रीतीने तपासले आहे.
अभयो विचरत्येव जात्यन्तरशतं गतः
निर्भय तो शंभर जन्मे पार करूनही सतत फिरत राहतो.
कथ्यते वा कथा यस्य न तं विद्धि समानकम्
ज्याची गोष्ट सांगितली जाते, तो तुझ्यासारखा नाही हे जाण.
ऋक्षस्य भगिनी रक्षा वानरस्य बलीयसः
त्या बलाढ्य वानराचा रक्षण करणारा किंवा अस्वलाची बहीण.
ऋक्षराजं महाप्राज्ञं जांबवन्तं यशस्विनम्
महाज्ञानी आणि कीर्तीमान अस्वलांचा राजा जांबवंत.
वासुदेवस्य सा दत्ता पित्रा राजीवलोचना
ती राजीवनेत्र वासुदेवाला तिच्या वडिलांनी दिली.
जयन्तो ऽथ च सर्वज्ञो मृगराट् संकृतिर्जयः
जयंत, सर्वज्ञ, मृगराज, संकृति आणि जया हे पुढे आले.
भोजो राक्षसजिच्चैव पिशाचवनगोचरौ
भोज, राक्षसांचा वध करणारा, तसेच पिशाच्च आणि जंगलात राहणारे हेही आहेत.
तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च शतशो ऽथ सहस्रशः
त्यांच्या मुला-मुली आणि नातवंडे शेकड्यांनी आणि हजारोंनी आहेत.
मार्जारस्य तु मार्जारा वाद्याः पुत्रा महाबलाः
मांजराच्या पोटी जन्मलेली पिल्लेही मांजरेच असतात, आणि ती सर्व बलवान व प्रसिद्ध आहेत.
आचार्याः श्वापदादीनां शरभाणां महौजसः
वन्यात प्राण्यांचे गुरु म्हणजे शरभ, जे मोठ्या सामर्थ्याने युक्त आहेत.
लाघवे प्लवने युक्ताः सर्वसत्त्वावसादकाः
ते हलकेपणात आणि उड्या मारण्यात कुशल आहेत, आणि सर्व प्राण्यांना जिंकू शकतात.
गृहेषु गृहगर्भेषु गृहवासावलंबिनः
हे प्राणी घरात, घराच्या आतल्या भागात राहतात आणि घरगुती जीवनावर अवलंबून असतात.
तथा वनचराश्चैव स्वभावात्समवस्थिताः
तसेच, काही स्वभावतः जंगलात राहतात.
नीलजीमूतवर्णाश्च कपिला केकरारुणाः
काहींचा रंग काळ्या मेघासारखा, काही पिवळसर, काही चित्ती, तर काही लालसर असतो.
नखदंष्ट्रायुधा घोरा मयूरसमभाषणाः
काही भयंकर असतात, त्यांच्या नखांनी आणि दातांनी शस्त्र असते, आणि ते मोरासारखे बोलतात.
श्यामश्च शबलश्चैव यमस्यानुचरौ स्मृतौ
काळे आणि चित्ती हे यमाचे सेवक म्हणून ओळखले जातात.
श्रुतिमाप्तः पुनर्वंशः सारमेयेषु सर्वदा
सर्वकाळ, श्वानांमध्ये वंश परंपरा टिकून राहते, असे ऐकिवात आहे.
विषादयन्ति च नरान्सर्वजातिसमन्वितान्
हे सर्व लोकांना, सर्व प्रकारच्या गुणांनी युक्त असून, त्रास देतात.
य इदं शृणुयाज्जन्म दंष्ट्रिणां श्रावयेत्तु यः
जो कोणी या दातधारी प्राण्यांच्या जन्माची कथा ऐकतो किंवा इतरांना सांगतो,
तात्कालमरणं चैव भवतीति विनिर्णयः
त्याच क्षणी मृत्यू येतो, असे निश्चित मानले जाते.
वानप्रस्था श्रितं धर्ममाप्नोति मुनिसेवितम्
जो वनवासात धर्माचे पालन करतो, तो ऋषींनी मान्य केलेले पुण्य मिळवतो.