विपर्ययेषु वर्त्तेते ऽकृतज्ञौ प्राणिहिंसकौ
गोंधळाच्या काळात, हे दोघे कृतघ्न आणि जीवांना त्रास देणारे तसेच वागत होते.
मायाविदावदृश्यौ तावन्तर्धानगतावुभौ
माया आणि अदृश्यता लाभलेले, ते दोघे लपून गेले.
रूपा नुरूपैराचारैः प्रचरन्तौ प्रबाधकौ
स्वतःच्या रूपापेक्षा वेगळे रूप आणि वागणूक घेऊन, ते दोघे त्रास देत फिरत होते.
पिशाचांश्चमनुष्यांश्चपन्नगान्पक्षिणः पशून्
त्यांनी पिशाच, माणसे, साप, पक्षी आणि जनावरे यांच्यावर हल्ला केला.
इन्द्रस्यानुचरौ चैव क्षुब्धौ दृष्ट्वा ह्यतिष्ठताम्
इंद्राचे दोन अनुयायी अस्वस्थ झालेले पाहून, ते दोघे ठाम उभे राहिले.
आहारं स परीप्सन्वै शब्देनानुससार ह
तो अन्नाची इच्छा धरून, आवाजाच्या मागे त्यांचा पाठलाग करू लागला.
कपिपुत्रौ महावीर्यौं कूष्माडौ पूर्वजावुभौ
माकडाचे दोन पुत्र, मोठ्या ताकदीचे, ते कूष्मांड आणि मोठे भाऊ होते.
कन्याभ्यां सहितौ तौ तु ताभ्यां भर्तुश्चिकीर्षया
त्या दोन कन्यांसोबत, ते दोघे आपल्या स्वामीसाठी सेवा करण्याच्या इच्छेने एकत्र आले.
आहारार्थे समीहन्तौ सकन्यौ तु बुभुक्षितौ
अन्नासाठी इच्छुक, ते दोघे आणि कन्या सर्वजण भुकेले होते.
सहसा सन्निपातेन दृष्ट्वा चैव परस्परम्
अचानक एकमेकांना भेटल्यावर, त्यांनी एकमेकांना पाहिले.
पितरावूचतुः कन्ये युवा मानयत द्रुतम्
पित्यांनी कन्यांना सांगितले: 'तुम्ही दोघी, त्या तरुणांचा लवकर सन्मान करा.'
ततस्तमभिसृत्यैनं कन्ये जगृहतुस्तदा
मग त्या कन्यांनी त्याच्याकडे जाऊन त्याला त्या क्षणी पकडले.
ताभ्यां कन्यागृहीतं तं पिशाचौ वीक्ष्य रक्षसम्
कन्यांनी राक्षसाला पकडलेले पाहून, ते दोघे पिशाच त्याच्याकडे पाहू लागले.
तस्य कर्माभिजाती च श्रुत्वा तौ रक्षसस्तदा
त्याची कृत्ये आणि कुळ ऐकून, त्या दोघा राक्षसांनी
तौ तुष्टौ कर्मणा तस्य कन्ये ते ददतुस्तु वै
त्याच्या कृत्याने समाधानी होऊन, त्या दोन कन्यांनी त्याला त्यांना दिले.
अजः शण्डः सुताभ्यां तु तदा श्रावयतां धनम्
अज आणि शंड, आपल्या कन्यांसह, तेव्हा धन जाहीर करू लागले.
ब्रह्म तस्यापराहार इति शण्डो ऽभ्यभाषत
शंड म्हणाला, 'त्याच्यासाठी ब्रह्म हे दुसरे अन्न आहे.'
जन्तुभाव धनादाना इत्यजौऽश्रावयद्धनम्
अज म्हणाला, 'प्राणी होणे हेच द्यायचे धन आहे.'
यातुधानप्रसूता सा कन्या चैव महारवा
यातुधानांच्या कुळात जन्मलेली ती कन्या मोठ्या आवाजात रडणारी होती.
ब्रह्मधानप्रसूता सा कन्या चैव महारवा
ब्रह्मधानांच्या कुळात जन्मलेली ती कन्याही तशीच मोठ्या आवाजात रडणारी होती.
तयोः प्रजानिसर्गं च कथयिष्ये निबोधत
त्यांच्या संततीची उत्पत्ती मी सांगतो, नीट ऐका.
विद्युत्स्फूर्जश्च वातश्च आयो प्याघ्रस्तथैव च
त्यांच्यात वीज, वारा, लोखंड आणि वाघ हेही होते.
माल्यवांश्च सुमाली च प्रहेतितनयौ शृणु
प्रहेतीचे दोन पुत्र मालयवान आणि सुमाली, पुढे ऐका.
मधुः परो महोग्रस्तु लवणस्तस्य चात्मजः
मधु, पर, महोग्र आणि लवण हे त्याचे पुत्र होते.
उग्रस्य पुत्रौ विक्रान्तो वज्रहा नाम विश्रुतः
उग्राचे पुत्र विक्रांत आणि प्रसिद्ध वज्रहा हे होते.
कूरश्च विकृतश्चैव रुधिरादस्तथैव च
कूर, विकृत आणि रुधिराद हेही त्यांच्यात होते.
वधपुत्रौ दुराचारौ विघ्नश्च शामनश्च ह
वधाचे दुष्ट स्वभावाचे दोन पुत्र विघ्न आणि शमन होते.
स्फूर्जक्षेत्रे निकुंभस्तु जातो वै ब्रह्मराक्षसः
स्फूर्जाच्या क्षेत्रात निकुंभ नावाचा ब्रह्मराक्षस जन्माला आला.
व्याघ्र पुत्रो निरानन्दः क्रतूनां विघ्नकारकः
व्याघ्राचा पुत्र निरानंद, यज्ञांमध्ये अडथळा आणणारा होता.
यातुधानाः परिक्रान्ता ब्रह्म धानान्निबोधत
यातुधानांचा वंश सांगितला, आता ब्रह्मधानांविषयी ऐका.