यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा
ज्या कोणत्याही सत्त्वात वैभव, श्री, किंवा सामर्थ्य आहे,
स एव जायतेंऽशेन केचिदिच्छन्ति मानवाः
तोच अंशाने जन्मतो; काही माणसे हे इच्छितात.
एषां न विद्यते भेदस्त्रयाणां द्युसदामिह
येथे या तिघा स्वर्गवासींत कोणताही भेद नाही.
जायन्ते पोहयन्त्यं शैरीश्वरा योगमायया
ते जन्मतात, पालन करतात आणि योगमायेने राज्य करतात.
भूतानुवादिना माद्या मध्यस्था भूतवादिनाम्
श्रेष्ठ लोक जीवांच्या स्वरूपानुसार बोलतात, मध्यम लोक जीवांविषयी बोलतात.
परीक्ष्य चानुगृह्णन्ति निगृह्णन्ति खलान्स्वयम्
परीक्षण करून, ते कृपा करतात आणि दुष्टांना स्वतःच रोखतात.
तथाधिकरणैरतैर्यथा तत्त्वनिदर्शकाः
अशा अधिकार्यांद्वारे, जे सत्य दाखवतात, तसेच होते.
कर्म्मणां महतां ते हि कर्त्तारो जगदीश्वराः
ते महान कर्मांचे कर्ते, जगाचे स्वामी आहेत.
बालिशास्ते न जानन्ति दैवतानि प्रभागशः
अज्ञान्य लोकांना देवतांचे वेगळेपण समजत नाही.
कुर्याद्योगबलं प्राप्य तैश्च सर्वैर्महांश्चरेत्
योगशक्ती मिळवून, सर्व देवतांसोबत मोठेपणाने वागावे.
संहरेत पुनः सर्व्वान्सूर्य्यो ज्योतिर्गणानिव
मग सर्वांना पुन्हा मागे घ्यावे, जसे सूर्य आपले प्रकाश पुन्हा घेतो.
सर्वे मन्त्रशरीरास्ते स्मृता मन्वन्तरेष्विह
या सर्वांचा प्रत्येक मन्वंतरात मंत्ररूपात उल्लेख केला आहे.
चितिश्च सुचितिश्चैव ह्याकूतिः कूतिरेव च
चिती, सुचिती, आकूती आणि कूती हेही आहेत.
दाराग्निहोत्रसंबन्धं वितत्य यजतेति च
पत्नी आणि अग्निहोत्र यांचा संबंध, तसेच यज्ञ करण्याचा आदेशही आहे.
ततस्ते नाभ्यनन्दन्त तद्वाक्यं परमेष्ठिनः
पण त्यांनी परमेश्वराच्या त्या वचनाचे स्वागत केले नाही.
यमेष्वंवावन्तिष्ठन्ते दोषं दृष्ट्वा तु कर्मसु
कर्मात दोष पाहून, त्यांनी संयमातच राहणे पसंत केले.
जुगुप्संतः प्रसूतिं च निःसत्त्वा निर्ममाभवन्
संततीची इच्छा न वाटल्याने, ते निरुत्साही आणि निर्लोभी झाले.
अर्थं धर्मं च कामं च हित्वा ते वै व्यवस्थिताः
ते धन, धर्म आणि काम या सर्वांचा त्याग करून तसेच स्थिर राहिले.
तेषां तु तमभिप्रायं ज्ञात्वा ब्रह्मा तु कोपितः
त्यांचा हेतू समजून ब्रह्मा रागावला.
प्रजार्थमिह यूयं वै मया सृष्टाः स्थ नान्यथा
मी तुम्हाला इथे संततीसाठी निर्माण केले आहे, दुसऱ्या कारणासाठी नाही.
यस्माद्वाक्यमनादृत्य मम वैराग्यमास्थिताः
माझे वचन न ऐकता, तुम्ही विरक्ती स्वीकारलीत.
कर्मणां न कृतो ऽभ्यासो ह्यमृतत्वाभिकाङ्क्षया
अमृतत्वाची इच्छा ठेवून, कर्माचा सराव केला गेला नाही.
ते शप्ता ब्रह्मणा देवा जयास्तं वै प्रसादयन्
ब्रह्माच्या शापामुळे देवांनी त्याला शांत करण्याचा प्रयत्न केला.
प्रणतान्वै सानुनयं ब्रह्मा तानब्रवीत्पुनः
नम्रतेने वागून, ब्रह्माने त्यांना पुन्हा सांगितले.
मयागतं तु सर्वं हि कथमच्छन्दतो मम
माझ्याकडून जे काही आले, ते माझ्या इच्छेविरुद्ध कसे असेल?
लोके यदपि किञ्चिद्वैशं वा शं वा व्यवस्थितम्
जगात जे काही आहे, शुभ असो वा अशुभ, ते तसेच स्थिर आहे.
भूताना मीहितं यच्च यच्चाप्येषां विचिन्तितम्
सर्व जीवांना जे काही हवं असतं, किंवा जे काही त्यांच्या मनात येतं,
मया बद्धमिदं सर्वं चजगत्स्थावरजङ्गमम्
हे सगळं, स्थिर आणि चल असं जग, मीच बांधून ठेवलं आहे.
यस्माद्वहति दृप्तो वै सर्वार्थमिह नान्यथा
कारण गर्विष्ठ तो सर्व काही पेलतो; हे वेगळं कधीच होत नाही.
एवं संभाष्य तान्देवान् जयानध्यात्मचेतसः
अशा प्रकारे, विजयाच्या इच्छेने आणि एकाग्र मनाने असलेल्या त्या देवांशी मी बोललो,