एको ब्रह्मान्तकश्चैव पुरुषश्चैति तत्र यः
तसाच एकच ब्रह्मा, अंतक आणि पुरुष तिथे प्रकट होतो.
ब्राह्मी च पौरुषी चैव कालाख्या चेति ताः स्मृताः
ब्राह्मी, पौरुषी आणि काळा नावाची — या तिघी आठवतात.
मता सा या तु कालाख्या प्रजाक्षयकरी तु सा
ही जी काळा म्हणून ओळखली जाते, तीच सर्व जीवांचा नाश करणारी मानली जाते.
राजसी ब्रह्मणो या तु मारीचः कश्यपो ऽभवत्
ब्रह्माच्या राजसिक गुणातून मारीच आणि कश्यप जन्मले.
तामसी चान्तकृद्या तु तदंशो विष्णुरुच्यते
तमसिक गुण, जो अंत करणारा आहे, तो विष्णूचा अंश मानला जातो.
मता सा या तु कालाख्या प्रजाक्षयकरी तु सा
ही जी काळा म्हणून ओळखली जाते, तीच सर्व जीवांचा नाश करणारी मानली जाते.
एवमेताः स्मृतास्तिस्रस्तनवो हि स्वयंभुवः
अशा प्रकारे स्वयंभूच्या या तीन रूपांचा उल्लेख केला जातो.
एतास्तन्वः स्मृता देवा धर्मशास्त्रे पुरातने
या रूपांना प्राचीन धर्मशास्त्रात देवता म्हणून ओळखले जाते.
अभिजातिप्रभावज्ञैर्मुनिभिस्तत्त्वदर्शिभिः
वंशाचा उगम आणि तेज जाणणाऱ्या, सत्यदर्शी ऋषींनी हे सांगितले.
इदं परमिदं नेति ब्रुवते भिन्नदर्शिनः
ज्यांचे मत वेगवेगळे आहे, ते 'हेच श्रेष्ठ' किंवा 'हे नाही' असे म्हणतात.
केचिद्भवं परत्वेन प्राहुर्विष्णुं तथापरे
काही जण भवाला श्रेष्ठ मानतात, तर काही विष्णूला.
सत्त्वं कालं च देशं च कार्यं चावेक्ष्य कर्म च
सत्त्व, काळ, स्थान, परिणाम आणि कृती यांचा विचार करून.
एकं प्रशंसमानस्तु सर्वानेवप्रशसति
जो एखाद्याची स्तुती करतो, तो प्रत्यक्षात सर्वांचीच स्तुती करतो.
न प्रद्वेषस्ततः कार्यो देवतासु विजानता
म्हणून जो जाणतो, त्याने देवतांविषयी द्वेष बाळगू नये.
एकत्वात्स त्रिधा भूत्वा संप्रमोहयति प्रजाः
एकत्वातून तो तिघांमध्ये विभागला जातो आणि सर्व प्रजांना भ्रमित करतो.
जिज्ञासवः परीहन्ते सक्ता दुष्टा विचेतसः
ज्यांना आसक्ती, दुष्टपणा आणि गोंधळ आहे, असे लोक शोध घेण्याचे टाळतात.
यातुधाना विशेषा ये पिशाचाश्चैव नान्तरम्
यातुधान आणि पिशाच यांच्यात काही वेगळेपण नाही.
गुणमात्रात्मिकाभिस्तु तनुभिर्मोहयन्प्रजाः
फक्त गुणांनी बनलेल्या देहांनी तो प्रजांना मोहात टाकतो.
तस्माद्देवास्त्रयो ह्येते नैरन्तर्येणधिष्टताः
म्हणून हे तिघे देव नेहमीच स्थिर आहेत.
अल्पत्वं वा बहुत्वं वा तेषु को ज्ञातुमर्हति
ते थोडे आहेत की बरेच, हे खरे कोण जाणू शकतो?
गुणात्मकत्ववै कल्पये तस्मादेकः स उच्यते
त्यांचे स्वरूप गुणांचे असल्यामुळे त्याला एकच म्हणतात.
देवं तमेकं बहुधा प्राहुर्नारायणं द्विजाः
द्विज लोक म्हणतात की एकच देव अनेक रूपांनी प्रकटतो, तो म्हणजे नारायण.
मन्वन्तरेषु वै तिस्र आवर्त्तन्ते पुनः पुनः
प्रत्येक मन्वंतरात हे तिघे पुन्हा पुन्हा येतात.
तेजसा यशसा बुद्ध्या श्रुतेन च बलेन च
ते तेज, कीर्ती, बुध्दी, विद्या आणि बळ यामुळे.
राजस्या ब्रह्मणोंऽशेन मारीचः कश्यपो ऽभवत्
ब्रह्माच्या अंशामुळे मारीच हा कश्यप झाला.
सात्त्विक्याश्च तथांशेन यज्ञो विष्णुरजा यत
तसेच सत्त्वगुणाच्या अंशामुळे यज्ञ हा विष्णू झाला.
मन्वन्तरेष्विह स्रष्टुमावर्त्तन्ते पुनः पुनः
प्रत्येक मन्वंतरात हे इथे पुन्हा पुन्हा सृष्टीसाठी येतात.
युगादौ सकृदुत्पन्नास्तिष्ठन्तीहाप्रसंयमात्
युगाच्या सुरुवातीला ते एकदाच उत्पन्न होतात आणि अखंड राहतात.
कालो भूत्वा युगात्मासौ रुद्रः संहरते पुनः
काळरूप धारण करून, युगाचा स्वरूप असलेला रुद्र पुन्हा संहार करतो.
भूत्वा संवर्त्तकादित्यस्त्रींल्लोकांश्च दहत्युत
संहाराचा सूर्य होऊन, तो तीनही लोकांना जाळतो.