भुवनं चेश्वरं मृत्युं कपालीति च विशुतम्
भुवन, ईश्वर, मृत्यू आणि प्रसिद्ध कपाली.
तपसोग्रेण महाता सुरभिस्तानजीजनत्
सुरभीने आपल्या कठोर तपस्येने त्यांना जन्म दिला.
रोहिणी चैव सुभगां गान्धवी च यशस्विनीम्
रोहिणी ही भाग्यवती आणि गंधवी ही कीर्तीशाली,
सुरूपा हंसकाली च भद्रा कामदुघा तथा
सुंदर सुरूपा, हंसकाळी, भद्रा आणि कामधेनू याही.
हंसकाली तु महिषान्भद्रायस्त्वविजातयः
हंसकाळी ही म्हशींमध्ये आहे आणि भद्राय व इतरांची वंशजं शुद्ध आहेत.
उच्चैःश्रवादयो जाताः खेचरास्ते मनोजवाः
उच्चैःश्रवा व इतर घोडे जन्माला आले; हे आकाशात उडणारे, मनासारखी वेगवान आहेत.
उक्ता देवोपवाह्यास्ते गान्धर्वियोनयो हयाः
हे घोडे देवांचे वाहन म्हणून ओळखले जातात, गंधर्वांच्या वंशातील आहेत.
स्रग्वी ककुद्मान्द्युतिमा नमृतालयसंभवः
स्रग्वी, ककुद्मान, द्युतिमान आणि नमृत हे लोखंडापासून जन्मले आहेत.
इत्येते कश्यपसुता रुद्रादित्याः प्रकीर्त्तिताः
अशा प्रकारे कश्यपाचे पुत्र, म्हणजे रुद्र आणि आदित्य, सांगितले गेले.
यथेन्धनवशाद्वह्निरेकस्तु बहुधा भवेत्
जसा एकच अग्नी इंधनावर अवलंबून अनेक प्रकारे दिसतो,
एको ब्रह्मान्तकश्चैव पुरुषश्चैति तत्र यः
तसाच एकच ब्रह्मा, अंतक आणि पुरुष तिथे प्रकट होतो.
ब्राह्मी च पौरुषी चैव कालाख्या चेति ताः स्मृताः
ब्राह्मी, पौरुषी आणि काळा नावाची — या तिघी आठवतात.
मता सा या तु कालाख्या प्रजाक्षयकरी तु सा
ही जी काळा म्हणून ओळखली जाते, तीच सर्व जीवांचा नाश करणारी मानली जाते.
राजसी ब्रह्मणो या तु मारीचः कश्यपो ऽभवत्
ब्रह्माच्या राजसिक गुणातून मारीच आणि कश्यप जन्मले.
तामसी चान्तकृद्या तु तदंशो विष्णुरुच्यते
तमसिक गुण, जो अंत करणारा आहे, तो विष्णूचा अंश मानला जातो.
मता सा या तु कालाख्या प्रजाक्षयकरी तु सा
ही जी काळा म्हणून ओळखली जाते, तीच सर्व जीवांचा नाश करणारी मानली जाते.
एवमेताः स्मृतास्तिस्रस्तनवो हि स्वयंभुवः
अशा प्रकारे स्वयंभूच्या या तीन रूपांचा उल्लेख केला जातो.
एतास्तन्वः स्मृता देवा धर्मशास्त्रे पुरातने
या रूपांना प्राचीन धर्मशास्त्रात देवता म्हणून ओळखले जाते.
अभिजातिप्रभावज्ञैर्मुनिभिस्तत्त्वदर्शिभिः
वंशाचा उगम आणि तेज जाणणाऱ्या, सत्यदर्शी ऋषींनी हे सांगितले.
इदं परमिदं नेति ब्रुवते भिन्नदर्शिनः
ज्यांचे मत वेगवेगळे आहे, ते 'हेच श्रेष्ठ' किंवा 'हे नाही' असे म्हणतात.
केचिद्भवं परत्वेन प्राहुर्विष्णुं तथापरे
काही जण भवाला श्रेष्ठ मानतात, तर काही विष्णूला.
सत्त्वं कालं च देशं च कार्यं चावेक्ष्य कर्म च
सत्त्व, काळ, स्थान, परिणाम आणि कृती यांचा विचार करून.
एकं प्रशंसमानस्तु सर्वानेवप्रशसति
जो एखाद्याची स्तुती करतो, तो प्रत्यक्षात सर्वांचीच स्तुती करतो.
न प्रद्वेषस्ततः कार्यो देवतासु विजानता
म्हणून जो जाणतो, त्याने देवतांविषयी द्वेष बाळगू नये.
एकत्वात्स त्रिधा भूत्वा संप्रमोहयति प्रजाः
एकत्वातून तो तिघांमध्ये विभागला जातो आणि सर्व प्रजांना भ्रमित करतो.
जिज्ञासवः परीहन्ते सक्ता दुष्टा विचेतसः
ज्यांना आसक्ती, दुष्टपणा आणि गोंधळ आहे, असे लोक शोध घेण्याचे टाळतात.
यातुधाना विशेषा ये पिशाचाश्चैव नान्तरम्
यातुधान आणि पिशाच यांच्यात काही वेगळेपण नाही.
गुणमात्रात्मिकाभिस्तु तनुभिर्मोहयन्प्रजाः
फक्त गुणांनी बनलेल्या देहांनी तो प्रजांना मोहात टाकतो.
तस्माद्देवास्त्रयो ह्येते नैरन्तर्येणधिष्टताः
म्हणून हे तिघे देव नेहमीच स्थिर आहेत.
अल्पत्वं वा बहुत्वं वा तेषु को ज्ञातुमर्हति
ते थोडे आहेत की बरेच, हे खरे कोण जाणू शकतो?