शङ्कुच्छाया विशेषेण वेदितव्याः प्रमाणतः
शंकूची सावली नेमकी मोजून समजून घ्यावी.
आग्नेयश्चापि विज्ञेयः प्राजापत्यस्तथैव च
आग्नेय आणि प्राजापत्य हेही ओळखावे.
सावित्रश्च तथा त्वाष्ट्रो वायव्यश्चेति संग्रहः
त्याचप्रमाणे सावित्र, त्वाष्ट्रीय आणि वायव्य हेही धरावेत.
इन्दोर्गत्युदया ज्ञेया नाडिका आदितस्तथा
चंद्राची गती आणि उदय, तसेच नाडिका या वेळा सुरुवातीपासूनच समजाव्यात.
सर्वग्रहाणां त्रीण्येव स्थानानि विहितानि च
सर्व ग्रहांसाठी तीन स्थानं निश्चित करण्यात आली आहेत.
स्थानं जारद्गवं सध्ये तथैरावतमुत्तरम्
साध्यांसाठी जारद्गव स्थान आहे आणि ऐरावत हे उत्तरेकडील आहे.
अश्विनी कृत्तिका याम्यं नागवीथीति विश्रुता
अश्विनी आणि कृत्तिका या नागमार्गाच्या दक्षिण भाग म्हणून प्रसिद्ध आहेत.
पुष्याश्लेषे तथादित्यं वीथी चैरावती मता
पुष्य, अश्लेषा आणि आदित्य हे ऐरावत मार्ग मानले जातात.
पूर्वोत्तरे च फल्गुन्यौ मघा चैवार्षभी स्मृता
पूर्व आणि उत्तर फाल्गुनी तसेच मघा या वृषभ समूहात गणल्या जातात.
ज्येष्ठा विशाखानुराधा वीथी जारद्गवी मता
ज्येष्ठा, विशाखा आणि अनुराधा या जारद्गव मार्गात समजल्या जातात.
मूलं पूर्वोत्तराषाढे अजवीथ्याभिशब्दिते
मूळ आणि पूर्वोत्तरा षाढा या अजवीथी म्हणून ओळखल्या जातात.
वैश्वानरी भाद्रपदे रेवती चैव कीर्त्तिता
वैश्वानरी, भाद्रपदा आणि रेवती यांचा देखील उल्लेख आहे.
अष्टाविशति याः कन्या दक्षः सोमाय ता ददौ
अठ्ठावीस कन्या दक्षाने सोमाला दिल्या.
तासामपत्यान्यभवन्दीप्तयो ऽमिततेजसः
त्यांच्या संतती तेजस्वी आणि अमाप तेजाची झाली.
चतुर्दशा महाभागाः सर्वास्ता लोकमातरः
त्यातील चौदा अत्यंत पुण्यशाली आणि साऱ्या जगाच्या माताही आहेत.
सुरभिर्विनता ताम्रा मुनिः क्रोधवशा तथा
सुरभी, विनता, ताम्रा, मुनी आणि क्रोधवशा ह्याही त्यात आहेत.
स्वायंभुवे ऽन्तरे तात ये द्वादश सुरोत्तमाः
स्वायंभुव मन्वंतरात, बाळा, बारा श्रेष्ठ देव जन्माला आले.
उपस्थितेंऽतरे ह्यस्मिन्पुनर्वैवस्वतस्य ह
पुन्हा वैवस्वत मन्वंतर सुरू झाल्यावर,
एतामेव महाभागामदितिं संप्रविश्य वै
ते सर्व भाग्यवान देव अदितीच्या उदरात प्रवेशले,
गच्छेम पुत्रतामस्यास्तन्नः श्रेयो भविष्यति
आणि तिचे पुत्र झाले; आपल्यासाठी हे मंगलकारक ठरेल.
जज्ञिरे द्वादशादित्या मारीयात्कश्यपात्पुनः
कश्यप आणि मारी यांच्या पोटी पुन्हा बारा आदित्य जन्मले.
वैवस्वतेंऽतरे ह्यस्मिन्नरनारायणौ तदा
वैवस्वत मन्वंतरात त्यावेळी नर आणि नारायण प्रकट झाले.
यथा सूर्यस्य लोके ऽस्मिन्नुदयास्तमयावुभौ
जसे या जगात सूर्याचा उदय आणि अस्त असतो,
अष्टात्मके ऽणिमाद्ये च तस्मात्ते जज्ञिरे सुराः
अणिमा वगैरे आठ गुणधर्मांतून देव त्यांच्यापासून उत्पन्न झाले.
ब्रह्मशापेन संभूता जयाः स्वायंभुवे जिताः
ब्रह्माच्या शापामुळे जय उत्पन्न झाले आणि स्वायंभुव काळात पराभूत झाले.
तामसे हरयो देवा जाताश्चा रिष्टवे तु वै
तामस मन्वंतरात हर हे देव झाले आणि संकटासाठी जन्मले.
धातार्यमा च मित्रश्च वरुणोंऽशो भगस्तथा
धाता, अर्यमान, मित्र, वरुण, अंश आणि भग देखील,
ततस्त्वष्टा ततो विष्णुरजघन्यो जघन्यजः
मग त्वष्टा, त्यानंतर विष्णू, जो सर्वात लहान आणि शेवटचा जन्मला.
सुरभ्यां कश्यपाद्रुद्रा एकादश विजज्ञिरे
सुरभी आणि कश्यप यांच्या पोटी अकरा रुद्र जन्मले.
अङ्गारकं तथा सर्पं निरृतिं सदसत्पतिम्
अंगारक, सर्प, निरृति आणि सत्त्व-असत्त्वाचा स्वामी,