यस्माद्भूतस्य लोकस्य भव्यस्य भवतस्तथा
जे भूतकाळ, वर्तमान आणि भविष्यकाळातील जग आहेत त्यामुळं—
प्रधानभूता देवेन्द्रा गुणभूतास्तथैव च
देवतांमधील प्रमुख इंद्र आणि गुणांनी युक्त असे इतरही—
यज्ञगन्धर्वरक्षांसि पिशाचो रगमानुषाः
यज्ञ, गंधर्व, राक्षस, पिशाच्च आणि माणसे—
देवेन्द्रा गुरवो नाथा राजानः पितरो हि ते
देवतांमधील इंद्र, गुरु, नाथ, राजे आणि पितर हेच ते आहेत.
इत्येतल्लक्षणं प्रोक्तं देवेन्द्राणां समासतः
देवतांमधील इंद्रांचे हे वैशिष्ट्य थोडक्यात सांगितले आहे.
गाधिजः कौशिको धीमान्विश्वामित्रो महातपाः
गाधीपुत्र, कुशिक, बुद्धिमान, विश्वामित्र हा महान तपस्वी—
बृहस्पतिसुतश्चापि भरद्वाजो महा यशाः
बृहस्पतीचा पुत्र, प्रसिद्ध भरद्वाज—
स्वायंभुवो ऽत्रिर्भगवान्ब्रह्मकोशः सपञ्चमः
स्वायंभुव, अत्रि भगवंत आणि ब्रह्मकोश हे पाचवे आहेत.
वत्सरः काश्यपश्यैव सप्तैते साधुसंमताः
वत्सर आणि कश्यप—हे सातही सत्पुरुषांनी मान्य केले आहेत.
इक्ष्वाकुश्च नृगश्चैव धृष्टः शर्यातिरेब च
इक्ष्वाकू, नृग, धृष्ट आणि शर्याति हे देखील—
करूषश्च पृषध्रश्च पांशुश्चनवमः स्मृतः
करूष, पृषध्र आणि पांशु हे नववे म्हणून ओळखले जातात.
कीर्तिता वै तथा ह्येते सप्तमं चैतदन्तरम्
हे असेच सांगितले गेले आहेत आणि हे त्यातले सातवे आहे.
विस्तरेणानुपूर्व्या च भूयः किं कथयाम्यहम्
आता मी पुन्हा सविस्तर आणि क्रमाने का सांगावे?
तृतीयं विस्तरात्पादं सोपोद्धातं प्रवर्त्तय
तिसरा विभाग सविस्तर आणि प्रस्तावनेसह सुरू कर.
पादं समुच्चयाद्विप्रा गदतो मे निबोधत
ब्राह्मणांनो, मी विभागाचा संक्षेप सांगतो, ते लक्षपूर्वक ऐका.
विस्तरेणानुपूर्व्या च निसर्गं शृणुत द्विजाः
द्विजांनो, निर्मितीची कथा मी सविस्तर आणि योग्य क्रमाने सांगतो, ती ऐका.
मह देवगणैश्चैव ऋषिभिर्दानवैस्सह
महान देवगण, ऋषी आणि दानव यांच्यासह,
मानुषैः पशुभिश्चैव पक्षिभिः स्थावरैः सह
माणसे, जनावरे, पक्षी आणि स्थावर जीव यांच्याबरोबर,
वक्ष्ये वैवस्वतं सर्गं नमस्कृत्य विवस्वते
मी विवस्वताला वंदन करून वैवस्वत सृष्टी सांगतो.
स्वायंभुवेंऽतरे पूर्वं सप्तासन्ये महर्षयः
पूर्वीच्या स्वयंभुव मन्वंतरात सात महर्षी होते.
दक्षस्य च ऋषीणां च भृग्वादीनां महौजसाम्
दक्षाचे पुत्र आणि भृगु व इतर तेजस्वी ऋषी,
भूयः सप्तर्षयस्त्वेवमुत्पन्नाः सप्त मानसाः
पुन्हा सात ऋषी, म्हणजेच सात मनातून उत्पन्न झालेले, जन्मले.
प्रजासंतानकृद्भिस्तैरुत्पदद्भिर्महात्मभिः
त्या महान आत्म्यांनी, जे संततीचे सर्जक होते, संतती निर्माण केली.
तेषां प्रसूतिं वक्ष्यामि विशुद्धज्ञानकर्मणाम्
ज्यांचे ज्ञान आणि कर्म शुद्ध आहे, त्यांच्या उत्पत्तीची मी कथा सांगतो.
पुनरापूरितः सर्वो ग्रहनक्षत्रमण्डितः
संपूर्ण जग पुन्हा ग्रह-नक्षत्रांनी सुशोभित आणि भरून गेले.
पुत्रत्वे कल्पिताश्चैव तन्नो निगद सत्तम
त्यांना पुत्र मानले गेले; हे उत्तम, ते आम्हाला सांग.
मनोरन्तरमासाद्य पुनर्वैवस्वतं किल
पुढील मन्वंतर येऊन पुन्हा वैवस्वत मन्वंतरच झाले.
उपपन्ना जने लोके सकृदागमनास्तु त
लोकांच्या जगात, जे एकदा परत येतात, ते जन्म घेतात.
एत एव महाभागा वरुणे वितते ऽध्वरे
हेच तेजस्वी लोक वरुणाच्या मोठ्या यज्ञात उपस्थित होते.
पितामहात्मजाः सर्वे तन्नः श्रेयो भविष्यति
हे सर्व ब्रह्मदेवांचे वंशज आहेत; ते आमच्या कल्याणासाठी होवो.