लताः काष्ठाः कलाश्चैव मुहूर्ताः संधिरात्र्यहाः
लता, लाकूड, भांडी, क्षण, संधिकाळ, रात्र आणि दिवस.
स्थाने स्रोतःस्वभीमानाः स्थानाख्याश्चैव ते स्मृताः
त्यांच्या जागी, मोठ्या नद्या आणि 'स्थान' म्हणून ओळखले जाणारे हे सर्व स्मरणात आहेत.
देवांश्चैव पितॄंश्चैव यौरिमा वर्द्धिताः प्रजाः
देवतांचे आणि पितरांचे भाग, तसेच संयोगाने वाढलेल्या संतती.
दक्षो ऽत्रिश्च वसिष्ठश्च सासृजन्नव मानसान्
दक्ष, अत्री आणि वसिष्ठ यांनी नऊ मनातून जन्मलेली मुले निर्माण केली.
ब्रह्मा यथात्मकानां तु सर्वेषां ब्रह्मयोगिनाम्
ब्रह्मदेवाने आपल्या स्वतःच्या स्वरूपाप्रमाणे, सर्व ब्रह्मयोग्यांसाठी तसे केले.
संकल्पं चैव धर्म च सर्वेषामेव पर्वतौ
संकल्प आणि धर्म, सर्वांसाठी पर्वतांवर आहेत.
संकल्पाच्चैव संकल्पो जज्ञे सो ऽव्यक्तयोनिनः
संकल्पातूनच पुन्हा संकल्पाचा जन्म झाला, जो अव्यक्त मूळ असणाऱ्याचा आहे.
भृगुश्च हृदयाज्जज्ञे ऋषिः सलिलयोनिनः
भृगु ऋषी हृदयातून उत्पन्न झाले, ज्यांचे मूळ पाण्यात आहे.
पुलस्त्यश्च तथोदानाद्व्यानात्तु पुलहस्तथा
पुलस्त्य उदानातून आणि पुलह व्यानातून जन्मले.
इत्येते ब्रह्मणः श्रेष्ठाः पुत्रा वै द्वादश स्मृताः
असे हे बारा ब्रह्मदेवाचे श्रेष्ठ पुत्र म्हणून ओळखले जातात.
भृग्वादयस्तु ये सृष्टा न च ते ब्रह्मवादिनः
भृगु पासून जे निर्माण झाले, ते ब्रह्मज्ञान सांगणारे नाहीत.
द्वादशैते प्रसूयन्ते सह रूद्रेण च द्विजाः
हे बारा जण रुद्रासह जन्माला येतात, हे द्विजांनो.
पूर्वोत्पत्तौ पुरा ह्येतौ सर्वेषामपि पूर्वजौ
पूर्वीच्या सृष्टीत, हे दोघे सर्वांमध्ये सर्वात जुने होते.
विरजेते ऽत्र वै लोके तेजसाक्षिप्य चात्मनः
ते या जगात स्वतःच्या तेजाने उजळतात.
प्रजाधर्मं च कामं च वर्तयेते महौजसौ
ते मोठ्या सामर्थ्याने संतती, धर्म आणि काम यांचे पालन करतात.
ततः सनत्कुमारेति नाम तस्य प्रतिष्ठितम्
मग त्याला 'सनत्कुमार' हे नाव मिळाले.
क्रियावन्तः प्रजावन्तो महर्षिभिरलङ्कृताः
कृती आणि संतती असलेले, महर्षींच्या सान्निध्याने शोभलेले.
ततो ऽसुरान्पितॄन्देवान्मनुष्यांश्चासृजत्प्रभुः
मग प्रभूंनी असुर, पितर, देव आणि माणसे निर्माण केली.
प्रजननान्मनुष्यान्वै जघनान्निर्ममे ऽसुरान्
त्याच्या कटीपासून माणसं निर्माण केली आणि नितंबांपासून असुर घडवले.
सुधायाश्च पितॄंश्चैव देवदेवः ससर्जह
देवतांचा देव सुधेपासून पितरांचीही निर्मिती करतो.
सनसश्च मनुष्यांश्च पितृवन्महतः पितॄन्
त्याच्या मनातून त्याने माणसं आणि पितरांसारखे महान पितर घडवले.
ऋचो यजूंषि सामानि निर्ममे यज्ञसिद्धये
यज्ञ सिद्धीसाठी त्याने ऋग्वेद, यजुर्वेद आणि सामवेद निर्माण केले.
ब्रह्मणस्तु प्रजासर्गं देवार्षिपितृमानवम्
ब्रह्माच्या कडून देव, ऋषी, पितर आणि माणसांची सृष्टी निर्माण झाली.
यक्षान्पिशाचान् गन्धर्वान्सर्वशो ऽप्सरसस्तथा
त्याने यक्ष, पिशाच, गंधर्व आणि सर्व अप्सरा यांचीही निर्मिती केली.
अव्ययं वा व्ययञ्चैव द्वयं स्थावरजङ्गमम्
नाशवंत आणि अविनाशी, स्थावर आणि जंगम — दोन्ही प्रकार त्याने घडवले.
तान्येव प्रतिपद्यन्ते सृज्यमानाः पुनः पुनः
हीच सृष्टी पुन्हा पुन्हा निर्माण होत राहते.
तेषामेव पृथक् सूतमविभक्तं त्रयं विदुः
त्यांच्या उत्पत्तीचे त्रिविध रूप एकत्रित आणि वेगळे असे समजले जाते.
कर्म स्वविषयं प्राहुः सत्त्वस्थाः समदर्शिनः
सत्त्वगुणी आणि समदर्शी लोक कर्म त्याच्या योग्य क्षेत्रातच घडते असे सांगतात.
दिवशब्देन पञ्चैते निर्ममे समहेश्वरः
‘दिव’ या शब्दातून महेश्वराने ही पाचही निर्मिती केली.
शर्वर्यां न प्रसूयन्ते पुनस्तेभ्योदधत्प्रभुः
रात्री त्यांचा जन्म होत नाही; पुन्हा प्रभू त्यांना परत घेतो.