स धर्मं वृष्ठतः कृत्वा कामाल्लोकेष्वर्तत
त्याने धर्माचं उत्तम पालन केलं, पण नंतर जगातल्या इच्छांकडे वळला.
वेदशास्त्राण्यतिक्रम्य सो ऽधर्मे निरतो ऽभवत्
त्याने वेद आणि शास्त्रांचा उल्लंघन केला आणि अधर्मात गुंतला.
न पिबन्ति तदा सोमं महायज्ञेषु देवताः
त्या वेळी, मोठ्या यज्ञांत देवता सोमपान करत नव्हत्या.
आसीत्प्रतिज्ञा क्रूरेयं विनाशे प्रत्युपस्थिते
नाश जवळ आला असता, एक कठोर प्रतिज्ञा करण्यात आली.
मयि यज्ञा विधातव्या मयि होतव्यमित्यपि
'माझ्यासाठी यज्ञ करावेत, माझ्यासाठी होम करावा,' असं जाहीर केलं गेलं.
ऊचुर्महर्षयः सर्वे मरीचिप्रमुखास्तदा
त्या वेळी मरीचि प्रमुख सर्व महर्षींनी असं सांगितलं:
त्वं मा कार्षीरधर्मं वै नैष धर्मः सनातनः
'अधर्म करू नकोस; हा सनातन धर्म नाही.'
पालयिष्ये प्रजाश्चेति पूर्वं ते समयः कृतः
'मी प्रजांचं रक्षण करीन' असं वचन तू आधी दिलं होतंस.
वेनः प्रहस्य दुर्बुद्धिर्विदितेन च कोविदः
वेन हा दुष्ट बुद्धीचा होता; तो हसून, जाणूनबुजून बोलला.
वीर्यण तपसा सत्यैर्मया वा कः समो भुवि
'माझ्या सामर्थ्याने, तपाने आणि सत्याने, पृथ्वीवर माझ्यासारखा दुसरा कोण आहे?'
प्रभवं सर्वलोकानां धर्माणां च विशेषतः
सर्व लोकांचा आणि विशेषतः धर्मांचा उगम मीच आहे.
सृजेयं वा ग्रसेयं वा नात्र कार्या विचारणा
मी जग निर्माण करावे किंवा नष्ट करावे, याचा विचार करण्याची काहीच गरज नाही.
अनुनेतुं तदा वेनस्ततः क्रुद्धा महर्षयः
तेव्हा वेनाला थांबवण्यासाठी महर्षी रागावले.
ततो ऽस्य वामहस्तं ते ममन्थुर्भृशकोपिताः
मग ते फार संतापलेले ऋषी त्याचा डावा हात जोरात मळू लागले.
ह्रस्वो ऽतिमात्रं पुरुषः कृष्णश्चापि बभूव ह
तेथून एक फारच ठेंगणा आणि काळा पुरुष प्रकट झाला.
तमार्त्तं विह्वलं दृष्ट्वा निषीदेत्यब्रुवन्किल
तो माणूस दुःखी आणि गोंधळलेला दिसताच, त्यांनी त्याला म्हणाले, 'इथे बस.'
धीवरानसृजच्चापि वेनकल्मषसंभवान्
वेनाच्या अपवित्रतेतून त्याने मच्छीमार लोक निर्माण केले.
अधर्मरुचयश्चापि विद्धि तान्वेनकल्मषान्
वेनाच्या अपवित्रतेतून जन्मलेले हे लोक अधर्माकडे झुकणारे आहेत, हे जाण.
अरणीमिव संरब्धा ममन्थुर्जातमन्यवः
ते संतापाने अगदी जणू अरणी काठी घासावी तसे त्याला मळू लागले.
पृथोः करतलाद्वापि यस्माज्जातः पृषुस्ततः
पृथूच्या हाताच्या तळव्यातून तो जन्मला म्हणून त्याला 'पृथू' असे नाव पडले.
आद्यमाजगवं नाम धनुर्गृह्य महारवम्
त्याने आद्य 'आजगव' नावाचे धनुष्य उचलले, जे मोठ्या आवाजाने घुमले.
तस्मिञ्जा ते ऽथ भूतानि संप्रहृष्टानि सर्वशः
मग त्याच्या जन्माने सर्व जीव आनंदित झाले.
समुत्पन्नेन राजर्षिः सत्पुत्रेण महात्मना
त्यामुळे एक राजर्षी, उत्तम पुत्र असलेला, प्रकट झाला.
तं नद्यश्च समुद्राश्च रत्नान्यादाय सर्वशः
नद्या आणि समुद्रांनी त्याच्याकडे सर्व प्रकारची रत्ने आणून दिली.
पितामहश्च भगवानङ्गिरोभिः सहामरैः
भगवान पितामह, अंगिरस आणि देवांसह तेथे आले.
समागम्य तदा वैन्यमभ्य षिञ्चन्नराधिपम्
सर्वांनी एकत्र येऊन त्यांनी वेनाच्या वंशजाला राजा म्हणून अभिषेक केला.
सो ऽभिषिक्तो महाराजो देवैरङ्गिरसः सुतैः
अशा प्रकारे, अंगिरसांचे पुत्र असलेल्या देवांनी त्या महान राजाचा अभिषेक केला.
पित्रापरञ्जितास्तस्य प्रजास्तेनानुरञ्जिताः
त्याच्या वडिलांपासून दूर गेलेल्या प्रजेला त्याने आपुलकीने जिंकले.
आपस्तस्तंभिरे तस्य समुद्रमभियास्यतः
तो समुद्राकडे जात असताना पाण्याने त्याचा मार्ग अडवला.
अकृष्टपच्या पृथिवी सिद्ध्यन्त्यन्नानि चिन्तया
पृथ्वी नांगरणी न करता पिके देते; केवळ इच्छेने अन्न तयार होते.