अष्टमोनुग्रहः सर्गः सात्त्विकस्तामसश्च सः
आठवी सृष्टी अनुग्रह आहे, ती सात्त्विक आणि तामसिक दोन्ही आहे.
प्राकृतो वैकृतश्चैव कौमारो नवमः स्मृतः
प्राकृतिक आणि वैकृतिक, आणि कौमार सृष्टी नववी मानली जाते.
दुद्धिबुर्वाः प्रवर्तेयुस्तद्वर्गा ब्राह्मणास्तु वै
ज्यांची बुद्धी मंद आहे, ते पुढे जातात, आणि त्यांचा वर्ग म्हणजे ब्राह्मण.
चतुर्द्धा च स्थितस्सो ऽपि सर्वभूतेषु कृत्स्नशः
तो सर्व जीवांमध्ये पूर्णपणे, चार प्रकारांनी स्थिर असतो.
स्थावरेषु विपर्यासस्तिर्यग्योनिषु शक्तितः
स्थावरांमध्ये उलटपणा असतो आणि तिर्यक योनींमध्ये त्यांच्या शक्तीने घडतो.
अथो ससर्ज वै ब्रह्मा मानसानात्मनः समान्
मग ब्रह्माने स्वतःसारखेच मानसपुत्र निर्माण केले.
संबुद्ध्य चैव नामाथो अपवृत्तास्त्रयस्तु ते
त्यांची नावे समजून, त्यातील तिघे दूर गेले.
ब्रह्मा तेषु व्यरक्तेषु ततो ऽन्यान्सा धकान्सृजन्
ते विरक्त झाले तेव्हा ब्रह्माने दुसरे साधक निर्माण केले.
अभूतसृष्ट्यवस्था चे स्थानिनस्तान्निबोध मे
आता निर्माण न झालेल्या स्थितीची आणि स्थिर असणाऱ्यांची माहिती माझ्याकडून ऐक.
स्वर्गो दिशः समुद्राश्च नद्यश्चैव वनस्पतीन्
स्वर्ग, दिशा, समुद्र, नद्या आणि वृक्ष हे सर्व निर्माण केले.
लताः काष्ठाः कलाश्चैव मुहूर्ताः संधिरात्र्यहाः
लता, लाकूड, भांडी, क्षण, संधिकाळ, रात्र आणि दिवस.
स्थाने स्रोतःस्वभीमानाः स्थानाख्याश्चैव ते स्मृताः
त्यांच्या जागी, मोठ्या नद्या आणि 'स्थान' म्हणून ओळखले जाणारे हे सर्व स्मरणात आहेत.
देवांश्चैव पितॄंश्चैव यौरिमा वर्द्धिताः प्रजाः
देवतांचे आणि पितरांचे भाग, तसेच संयोगाने वाढलेल्या संतती.
दक्षो ऽत्रिश्च वसिष्ठश्च सासृजन्नव मानसान्
दक्ष, अत्री आणि वसिष्ठ यांनी नऊ मनातून जन्मलेली मुले निर्माण केली.
ब्रह्मा यथात्मकानां तु सर्वेषां ब्रह्मयोगिनाम्
ब्रह्मदेवाने आपल्या स्वतःच्या स्वरूपाप्रमाणे, सर्व ब्रह्मयोग्यांसाठी तसे केले.
संकल्पं चैव धर्म च सर्वेषामेव पर्वतौ
संकल्प आणि धर्म, सर्वांसाठी पर्वतांवर आहेत.
संकल्पाच्चैव संकल्पो जज्ञे सो ऽव्यक्तयोनिनः
संकल्पातूनच पुन्हा संकल्पाचा जन्म झाला, जो अव्यक्त मूळ असणाऱ्याचा आहे.
भृगुश्च हृदयाज्जज्ञे ऋषिः सलिलयोनिनः
भृगु ऋषी हृदयातून उत्पन्न झाले, ज्यांचे मूळ पाण्यात आहे.
पुलस्त्यश्च तथोदानाद्व्यानात्तु पुलहस्तथा
पुलस्त्य उदानातून आणि पुलह व्यानातून जन्मले.
इत्येते ब्रह्मणः श्रेष्ठाः पुत्रा वै द्वादश स्मृताः
असे हे बारा ब्रह्मदेवाचे श्रेष्ठ पुत्र म्हणून ओळखले जातात.
भृग्वादयस्तु ये सृष्टा न च ते ब्रह्मवादिनः
भृगु पासून जे निर्माण झाले, ते ब्रह्मज्ञान सांगणारे नाहीत.
द्वादशैते प्रसूयन्ते सह रूद्रेण च द्विजाः
हे बारा जण रुद्रासह जन्माला येतात, हे द्विजांनो.
पूर्वोत्पत्तौ पुरा ह्येतौ सर्वेषामपि पूर्वजौ
पूर्वीच्या सृष्टीत, हे दोघे सर्वांमध्ये सर्वात जुने होते.
विरजेते ऽत्र वै लोके तेजसाक्षिप्य चात्मनः
ते या जगात स्वतःच्या तेजाने उजळतात.
प्रजाधर्मं च कामं च वर्तयेते महौजसौ
ते मोठ्या सामर्थ्याने संतती, धर्म आणि काम यांचे पालन करतात.
ततः सनत्कुमारेति नाम तस्य प्रतिष्ठितम्
मग त्याला 'सनत्कुमार' हे नाव मिळाले.
क्रियावन्तः प्रजावन्तो महर्षिभिरलङ्कृताः
कृती आणि संतती असलेले, महर्षींच्या सान्निध्याने शोभलेले.
ततो ऽसुरान्पितॄन्देवान्मनुष्यांश्चासृजत्प्रभुः
मग प्रभूंनी असुर, पितर, देव आणि माणसे निर्माण केली.
प्रजननान्मनुष्यान्वै जघनान्निर्ममे ऽसुरान्
त्याच्या कटीपासून माणसं निर्माण केली आणि नितंबांपासून असुर घडवले.
सुधायाश्च पितॄंश्चैव देवदेवः ससर्जह
देवतांचा देव सुधेपासून पितरांचीही निर्मिती करतो.