प्रादुर्बभौ भौतसर्गः सोर्वाक् स्रोतस्तु साधकः
मग भौतिक सृष्टी प्रकट झाली, ती सरळ प्रवाह असलेली आणि फलदायी होती.
ते च प्रकाशबहुलास्तमस्पृष्टरजोधिकाः
ती प्रकाशाने भरलेली, अंधाराला न स्पर्शलेली आणि राजोगुण प्रधान अशी आहेत.
प्रकाशा बहिरन्तश्च मनुष्याः साधकाश्च ते
जे माणसं आणि साधक आहेत, ते बाहेरून आणि आतून दोन्ही बाजूंनी तेजस्वी असतात.
सिद्धात्मानो मनुष्यास्ते गन्धर्वैः सह धर्मिणः
ज्यांची आत्मा सिद्ध झाली आहे अशी माणसं आणि धर्मशील गंधर्व हे एकत्र असतात.
विपर्ययेण शक्त्या च सिद्ध मुख्यास्तथैव च
त्याचप्रमाणे, उलट्या क्रमाने आणि त्यांच्या शक्तीने, श्रेष्ठ सिद्ध लोकही असतात.
भूतादिकानां सत्त्वानां षष्ठः सर्गः स उच्यते
भूतादी जीवांची ही सहावी सृष्टी म्हणतात.
प्रथमो महतः सर्गो विज्ञेयो ब्रह्मणस्तु सः
महत्तत्त्वाची पहिली सृष्टी ही ब्रह्माची सृष्टी म्हणून ओळखावी.
वैकारिकस्तृतीयस्तु चैद्रियः सर्ग उच्यते
तिसरी सृष्टी वैकारिक, म्हणजेच इंद्रियांची सृष्टी म्हणतात.
मुख्यसर्गश्च तुर्थस्तु मुख्या वै स्थावराः स्मृताः
चौथी मुख्य सृष्टी आहे आणि मुख्य जीव म्हणजे स्थावर, असे मानले जाते.
तथोर्द्धस्रोतसां सर्गः षष्ठो देवत उच्यते
त्याचप्रमाणे, वरच्या प्रवाह असणाऱ्यांची सृष्टी म्हणजे देवतांची सहावी सृष्टी म्हणतात.
अष्टमोनुग्रहः सर्गः सात्त्विकस्तामसश्च सः
आठवी सृष्टी अनुग्रह आहे, ती सात्त्विक आणि तामसिक दोन्ही आहे.
प्राकृतो वैकृतश्चैव कौमारो नवमः स्मृतः
प्राकृतिक आणि वैकृतिक, आणि कौमार सृष्टी नववी मानली जाते.
दुद्धिबुर्वाः प्रवर्तेयुस्तद्वर्गा ब्राह्मणास्तु वै
ज्यांची बुद्धी मंद आहे, ते पुढे जातात, आणि त्यांचा वर्ग म्हणजे ब्राह्मण.
चतुर्द्धा च स्थितस्सो ऽपि सर्वभूतेषु कृत्स्नशः
तो सर्व जीवांमध्ये पूर्णपणे, चार प्रकारांनी स्थिर असतो.
स्थावरेषु विपर्यासस्तिर्यग्योनिषु शक्तितः
स्थावरांमध्ये उलटपणा असतो आणि तिर्यक योनींमध्ये त्यांच्या शक्तीने घडतो.
अथो ससर्ज वै ब्रह्मा मानसानात्मनः समान्
मग ब्रह्माने स्वतःसारखेच मानसपुत्र निर्माण केले.
संबुद्ध्य चैव नामाथो अपवृत्तास्त्रयस्तु ते
त्यांची नावे समजून, त्यातील तिघे दूर गेले.
ब्रह्मा तेषु व्यरक्तेषु ततो ऽन्यान्सा धकान्सृजन्
ते विरक्त झाले तेव्हा ब्रह्माने दुसरे साधक निर्माण केले.
अभूतसृष्ट्यवस्था चे स्थानिनस्तान्निबोध मे
आता निर्माण न झालेल्या स्थितीची आणि स्थिर असणाऱ्यांची माहिती माझ्याकडून ऐक.
स्वर्गो दिशः समुद्राश्च नद्यश्चैव वनस्पतीन्
स्वर्ग, दिशा, समुद्र, नद्या आणि वृक्ष हे सर्व निर्माण केले.
लताः काष्ठाः कलाश्चैव मुहूर्ताः संधिरात्र्यहाः
लता, लाकूड, भांडी, क्षण, संधिकाळ, रात्र आणि दिवस.
स्थाने स्रोतःस्वभीमानाः स्थानाख्याश्चैव ते स्मृताः
त्यांच्या जागी, मोठ्या नद्या आणि 'स्थान' म्हणून ओळखले जाणारे हे सर्व स्मरणात आहेत.
देवांश्चैव पितॄंश्चैव यौरिमा वर्द्धिताः प्रजाः
देवतांचे आणि पितरांचे भाग, तसेच संयोगाने वाढलेल्या संतती.
दक्षो ऽत्रिश्च वसिष्ठश्च सासृजन्नव मानसान्
दक्ष, अत्री आणि वसिष्ठ यांनी नऊ मनातून जन्मलेली मुले निर्माण केली.
ब्रह्मा यथात्मकानां तु सर्वेषां ब्रह्मयोगिनाम्
ब्रह्मदेवाने आपल्या स्वतःच्या स्वरूपाप्रमाणे, सर्व ब्रह्मयोग्यांसाठी तसे केले.
संकल्पं चैव धर्म च सर्वेषामेव पर्वतौ
संकल्प आणि धर्म, सर्वांसाठी पर्वतांवर आहेत.
संकल्पाच्चैव संकल्पो जज्ञे सो ऽव्यक्तयोनिनः
संकल्पातूनच पुन्हा संकल्पाचा जन्म झाला, जो अव्यक्त मूळ असणाऱ्याचा आहे.
भृगुश्च हृदयाज्जज्ञे ऋषिः सलिलयोनिनः
भृगु ऋषी हृदयातून उत्पन्न झाले, ज्यांचे मूळ पाण्यात आहे.
पुलस्त्यश्च तथोदानाद्व्यानात्तु पुलहस्तथा
पुलस्त्य उदानातून आणि पुलह व्यानातून जन्मले.
इत्येते ब्रह्मणः श्रेष्ठाः पुत्रा वै द्वादश स्मृताः
असे हे बारा ब्रह्मदेवाचे श्रेष्ठ पुत्र म्हणून ओळखले जातात.