प्रत्येकवेद्यंभवति त्रेतास्विह पुनः पुनः
प्रत्येकाला स्वतःला पुन्हा पुन्हा अनुभव येतो, येथे त्रेतायुगात.
ब्रह्मा चैतानुवाचादौ तस्मिन्वैवस्वते ऽन्तरे
ब्रह्मदेवांनी हे सर्व सुरुवातीला, त्या वैवस्वताच्या काळात सांगितले.
कुर्वन्ति संहिता ह्येते जायमानाः परस्परम्
हेच एकमेकांतून जन्म घेऊन संहितांचा निर्माण करतात.
अतीतेषु व्यतीतानि वर्त्तन्ते पुनः पुनः
जे पूर्वी गेले, ते पुन्हा पुन्हा घडत राहतात.
युगे युगे तु ताः शाखा व्यस्यन्ते तै पुनः पुनः
प्रत्येक युगात, त्या शाखा त्यांच्यामुळे पुन्हा पुन्हा पसरतात.
तेषां गोत्रेष्विमाः शाखा भवन्ति हि पुनः पुनः
त्यांच्या कुळांमध्ये या शाखा पुन्हा पुन्हा निर्माण होतात.
एवमेव तु विज्ञेया अतीतानागतेष्वपि
अगदी त्याचप्रमाणे, भूतकाळ आणि भविष्यकाळ यांच्याबद्दलही हे समजावे.
अतीतेषु व्यतीतानि वर्त्तन्ते सांप्रते ऽन्तरे
जे पूर्वी गेले, ते सध्याच्या काळातही घडतात.
पूर्वेण पश्चिमं ज्ञेयं वर्तमानेन चोभयम्
पूर्वीच्या आधारावर पुढचे समजावे, आणि वर्तमानावरून दोन्ही समजतात.
एवं देवाः सपितर ऋषयो मनवश्च वै
अशा प्रकारे, देव, पितर, ऋषी आणि मनू हे सर्व,
जनलोकात्सुराः सर्वे दशकल्पान्पुनः पुनः
जनलोकातील सर्व देव, दहा कल्पांमध्ये पुन्हा पुन्हा,
अवश्यभाविनार्ऽथेन संभध्यन्ते तदा तु ते
त्या वेळी, जे होणे अटळ आहे त्यामुळे ते एकत्र बांधले जातात.
निवर्त्तते तदा वृत्तिः सा तेषां दोषदर्शनात्
दोष दिसल्यावर त्यांची ती वर्तणूक थांबते.
जनलोकात्तपोलोकं गच्छन्तीहानिवर्त्तकम्
जनलोकातून ते तपोलोकाकडे जातात, जिथून परत येणे नसते.
निधनं ब्रह्मलोके वै गतानि ऋषिभिः सह
ब्रह्मलोकात ते ऋषींसोबत एकरूप होतात.
अनादित्वाच्च कालस्य संख्यानां चैव सर्वशः
काळाला सुरुवात नाही म्हणून सर्व मोजणीही अनादीच आहेत.
पितृभिर्मुनिभिर्देवैः सार्द्धं च ऋषिभिः सह
पितर, मुनी, देव आणि ऋषी यांच्यासह.
एतेन क्रमयोगेन कल्पमन्वन्तराणि च
या क्रमाने कल्प आणि मन्वंतरांची घडामोड होते.
मन्वन्तरान्ते संहारः संहारान्ते च संभवः
मन्वंतराच्या शेवटी संहार होतो, आणि संहारानंतर पुन्हा सृष्टी होते.
न शक्य आनुपूर्व्येण वक्तुं वर्षशतैरपि
शेकडो वर्षे जरी दिली तरीही हे सगळे क्रमाने सांगता येत नाही.
मन्वन्तरस्य संख्या तु मानुषेण निबोधत
पण मन्वंतराची मोजणी मानवाच्या भाषेत समजून घ्या.
त्रिंशत्कोट्यस्तु संपूर्णा संख्याताः संख्याया द्विजैः
तीस कोटी ही पूर्ण मोजणी द्विजांनी सांगितली आहे.
विंशतिश्च सहस्रामि कालो ऽयं साधिकं विना
आणि वीस हजार अधिक, हा काळ आहे, उरलेले वगळून.
वर्षाग्रेणापि दिव्येन प्रवक्ष्याम्युत्तरं मनोः
एक दिव्य वर्ष जोडून, पुढील मनुच्या काळाची मी सांगतो.
द्विपञ्चाशत्तथान्यानि सहस्राण्यधिकानि तु
आणखी बावन्न हजार अधिक धरावीत.
पूर्णं युगसहस्रं स्यात्तदहर्ब्रह्मणः स्मृतम्
पूर्ण एक हजार युगे म्हणजे ब्रह्माचा एक दिवस मानला जातो.
ब्रह्माणामग्रतः कृत्वा सह देवर्षिदानवैः
ब्रह्मदेवांना पुढे ठेवून, देव, ऋषी आणि दानवांसह.
स स्रष्टा सर्व भूतानां कल्पादिषु पुनः पुनः
तो सर्व भुतांचा सृष्टीकर्ता आहे, कल्पादिकांत वारंवार.
सर्वमन्वन्तराणां हि प्रतिसंधिं निबोधत
सर्व मन्वंतरांच्या संधिकाळाचे ज्ञान घ्या.
कृतत्रेतादिसंयुक्तं चतुर्युगमिति स्मृतम्
कृत, त्रेता वगैरे एकत्रित चार युगे असे ओळखले जातात.