आत्रेयः सुमतिर्धीमान्काश्यपो ह्यकृतव्रणः
आत्रेय, बुद्धिमान सुमति, कश्यप आणि अकर्तव्रण,
सावर्णिः सोमदत्तिश्च सुशर्मा शांशपायनः
सावर्णि, सोमदत्त, सुशर्मा आणि शांशपायन.
त्रिभिस्तत्र कृतास्तिस्रः संहिताः पुनरेव हि
तेथे त्या तिघांनी पुन्हा तीन संग्रह तयार केले.
मामिका तु चतुर्थी स्याच्चतस्रो मूलसंहिताः
पण माझा संग्रह चौथा आहे; म्हणून एकूण चार मुख्य संग्रह आहेत.
पाठान्तरे वृथाभूता वेदशाखा यथा तथा
इतर पाठभेद निरुपयोगी झाले, जसे वेदांच्या शाखांबाबत घडले.
लौमहर्षणिका मूला ततः काश्यपिका परा
लौमहर्षणिक हा पहिला मूळ संग्रह आहे, त्यानंतर काश्यपिक येतो.
शांशपायनिका चान्या नोदनार्थविभूषिता
शांशपायनिक हा आणखी एक असून तो नोद आणि अर्थ यांच्या अर्थांनी सुशोभित आहे.
एताः पञ्चदशान्याश्च दशान्या दशभिस्तथा
हे पंधरा आहेत; त्याशिवाय दहा वेगळे आणि तसेच आणखी दहा आहेत.
अष्टौ सामसहस्राणि सामानि च चतुर्द्दश
सामांच्या आठ हजार ऋचा आहेत, आणि चौदा सामगाने आहेत.
द्वादशैव सहस्राणि च्छन्द आध्वर्यवं स्मृतम्
आध्वर्यव परंपरेत बारा हजार छंद सांगितले आहेत.
सग्राम्यारण्यकं तस्मात्समन्त्रकरणं तथा
त्यातून, ग्राम्य आणि आरण्यक भागांसह, मंत्रांची रचना होते.
ग्राम्यारण्यं समन्त्रं तदृग्ब्राह्मणयजुः स्मृतम्
ग्राम्य, आरण्यक आणि मंत्र मिळून, त्यांना ऋग्वेद, ब्राह्मण आणि यजुर्वेद असे म्हणतात.
तथैव तैत्तिरीयाणां परक्षुद्रा इति स्मृतम्
तसेच, तैत्तिरीय लोकांना परक्षुद्र असेही ओळखले जाते.
ऋग्गमः परिसंख्यातो ब्राह्मणं तु चतुर्गुणम्
ऋग्वेदाचा संग्रह मोजला जातो, आणि ब्राह्मण त्याच्या चौपट आहे असे सांगितले जाते.
एतत्प्रमाणं यजुषामृचां च सशुक्रियं सखिलं याज्ञवल्क्यम्
हेच यजुर्वेद व ऋचांचे प्रमाण आहे, त्यात शुक्रीयही धरून, हे सर्व याज्ञवल्क्य यांच्या मते आहे.
षट्सहस्रमृचामुक्तमृचः षड्विंशतिं पुनः
ऋचांच्या सहा हजार ऋचा सांगितल्या आहेत, आणि त्यात पुन्हा छब्बीस अधिक आहेत.
एकादशसहस्राणि ऋचश्चान्या दशोत्तराः
अकरा हजार ऋचा आहेत, त्यात दहा अधिक मिळतात.
सहस्रमेकं मन्त्राणामृचामुक्तं प्रमाणतः
ऋचांच्या एक हजार मंत्रांचे प्रमाण सांगितले आहे.
ऋचामथर्वणां पञ्चसहस्राणीति निश्चयः
अथर्वणांच्या ऋचा नक्कीच पाच हजार आहेत.
एतदङ्गिरसां प्रोक्तं तेषामारण्यकं पुनः
हेच आंगिरसांबद्दल सांगितले आहे; त्यांचे आरण्यक पुन्हा वर्णन केले आहे.
कर्तारशचैव शाखानां भेदहेतूंस्तथैव च
शाखा निर्माण करणारे आणि त्यांच्या विभागांचे कारण सांगणारेही होते.
प्राजापत्या श्रुतिर्नित्या तद्विकल्पास्त्विमे स्मृताः
प्रजापतींची श्रुती ही कायमची आहे; तिच्या वेगवेगळ्या रूपांना स्मृती असे म्हणतात.
द्वापरेषु पुनर्भेदाः श्रुतीनां परिकीर्त्तिताः
द्वापरयुगांत वेदांचे आणखी विभाग झाले असे सांगितले आहे.
शिष्चेब्यश्च प्रदत्त्वा तु तपस्तप्तु वन गतः
शिष्यांना ते सर्व दिल्यावर, त्यांनी तप करण्यासाठी वनात प्रस्थान केले.
अङ्गानि वेदाश्चत्वारो मीमांसा न्यायविस्तरः
चार वेद, त्यांची उपवेदे, मीमांसा आणि न्यायशास्त्र यांचा विस्तार आहे.
आयुर्वेदो धनुर्वेदो गान्धर्वश्चेति ते त्रयः
आयुर्वेद, धनुर्वेद आणि गंधर्ववेद हे तीनही आहेत.
ज्ञेया ब्रह्मर्षयः पूर्वं तेभ्यो देवर्षयः पुनः
सर्वप्रथम ब्रह्मर्षी निर्माण झाले, त्यांच्यापासूनच नंतर देवर्षी झाले.
काश्यपेषु वसिष्ठेषु तथा भृग्वङ्गिरो ऽत्रिषु
काश्यप, वसिष्ठ, भृगु, अंगिरस आणि अत्रि या कुळांमध्ये.
यस्मादृषन्ति ब्रह्माणं ततो ब्रह्मर्षयः स्मृताः
जे ब्रह्माचा ध्यान करतात, त्यांना ब्रह्मर्षी म्हणून ओळखले जाते.
प्रत्यूषस्य च देवस्य कश्यपस्य तथा पुनः
प्रत्युष देव आणि पुन्हा कश्यप यांचेही.