षट्चत्वारिंशदन्ये वै तेषां शिष्याः श्रुतर्षयः
इतर छेचाळीस शिष्य, हे सर्व प्रसिद्ध ऋषी.
लोभालोभश्च धर्मात्मा तथा ब्रह्म बलश्च सः
लोभालोभ, जो धर्मात्मा आहे, तसेच ब्रह्मा आणि बळ.
इत्येते नवतिर्ज्ञेया होत्रवद्ब्रह्मचारिणः
अशा नव्वद ब्रह्मचारी, होत्रासारखे, समजावे.
चलूभिः सुमतिश्चैव तथा देववरश्च यः
कळू, सुमती आणि देववर हेही त्यात आहेत.
तथाप्रीतः कृशाश्वश्व सुमूलिर्बाष्कलिस्तथा
तथाप्रीत, कृशाश्व, सुमूली आणि बाष्कली हेही आहेत.
वैयासकिः शुको विद्वांल्लौकिर्भूरिश्रवास्तथा
वैयासकी, विद्वान शुक, लौकि आणि भूरिश्रवा हेही आहेत.
आरण्या इलकश्चैव उपमन्युर्विदस्तथा
आरण्य, इलक, उपमन्यु आणि विदास हेही आहेत.
प्रजादर्पः कहोडश्च याज्ञवल्क्यो ऽथ शौनकः
प्रजादर्प, कहोड, याज्ञवल्क्य आणि शौनक हेही आहेत.
अदितिर्देवमाता च जलापा चैव मानवी
देवतांची माता अदिती, जलापा आणि मानवि या आहेत.
मुद्गला चातुजीवैव तारा चैव यशस्विनी
मुद्गला, अतुजीव, तारा आणि यशस्विनी या आहेत.
लोपामुद्रा च धर्मज्ञा या च कोशीतिका स्मृता
धर्म जाणणारी लोपाामुद्रा आणि कोशीतिकाही स्मरणात आहेत.
इत्येता मुख्यशः प्रोक्ता मया च ऋषिपुत्रकाः
या प्रमुख ऋषिपुत्रांची मी नावे सांगितली.
ईश्वरा मन्त्रवक्तार ऋषयो ह्यृषिकास्तथा
ईश्वर, मंत्र बोलणारे, ऋषी आणि ऋषिका हेही आहेत.
ईश्वराणामृषीणां च ऋषिकाणां सहात्मजैः
ईश्वर, ऋषी आणि ऋषिका, त्यांच्या पुत्रांसह.
तत्राज्ञायुक्तमद्वैतं दीप्तं गंभीरशब्दवत्
तेथे आज्ञेने जोडलेले अद्वैत ज्ञान तेजस्वी आणि गंभीर शब्दांनी युक्त आहे.
सर्वभूतान्यभूतं च परिदानं च यद्भवेत्
सर्व जीवांत नसलेली जी अर्पणं किंवा जी काही देणगी असेल ती.
यत्किञ्चिन्मन्त्रसंयुक्तं तत्र नामविभक्तिभिः
जे काही मंत्रांनी युक्त आहे, तेथे नावांच्या भेदांसह आहे.
नैगमैर्विविधैः शब्दैर्निपातैर्बहुलं च यत्
जेथे विविध शब्द, उपयोग आणि अनेक जोडणींनी भरपूर आहे.
अविस्पष्टपदं यच्च यच्च स्याद्बहुसंशयम्
जेथे शब्द अस्पष्ट आहेत किंवा जेथे अनेक शंका आहेत.
हेतुदृष्टान्त बहुलं चित्रशब्दमपार्थकम्
कारण आणि दृष्टांत भरपूर, विचित्र शब्द आणि अर्थहीन गोष्टी ज्या आहेत.
मिश्रा इति समाख्याताः प्रभावादृषितां गाताः
त्या ऋषींच्या सामर्थ्यामुळे रचलेल्या मंत्रांना 'मिश्र' असे नाव पडले आहे.
भूतभव्यभवज्ज्ञान जन्मदुःखचिकित्सनम्
भूतकाळ, वर्तमान आणि भविष्य यांचे ज्ञान आणि जन्माच्या दुःखावर उपाय सांगितला आहे.
धर्मशास्त्रप्रणेतारो महिम्ना सर्वगाश्च वै
धर्मशास्त्रांचे कर्ते त्यांच्या मोठेपणामुळे सर्वत्र आहेत.
बृहस्पतिश्च शुक्रश्च व्यासः सारस्वतस्तथा
बृहस्पती, शुक्र, व्यास आणि सारस्वत हे देखील त्यात आहेत.
यस्मादवारजाः संतः पूर्वेभ्यो मेधयाधिकाः
कारण नंतर जन्मलेले, ज्यांची बुद्धी जास्त आहे, ते पूर्वीच्या लोकांपेक्षा श्रेष्ठ ठरतात.
यस्मिन्कालो न चं वयः प्रमाणमृषिभावने
त्या काळात वय हे ऋषी मानण्याचे मापदंड नसते.
यस्माद्बुद्ध्या च वर्षीयान्बलो ऽपि श्रुतवानृषिः
कारण वयाने लहान असला तरी, ज्याच्याकडे ज्ञान आणि ऐकलेले बळ आहे, तोच ऋषी मानला जातो.
विनियुक्तावसानां तु तामृचं परिचक्षते
ज्याचा शेवट ठरलेला असतो, त्याला जाणकार 'ऋच्' म्हणतात.
अतियुक्तावसानं च तद्यजुर्वै प्रचक्षते
ज्याचा शेवट जास्त वाढवलेला असतो, त्याला 'यजुस्' असे सांगितले जाते.
पञ्चमः प्रतिहोत्रश्च षष्ठमाहुरुपद्रवम्
पाचवे 'प्रतिहोत्र' असे म्हणतात आणि सहावे 'उपद्रव' असे ओळखले जाते.