तस्यैकशतिका संध्या संध्यांशः संध्यया समः
त्यासाठी एकशे वर्षांची संध्या आहे, आणि संध्याचा भागही संध्येसारखाच आहे.
कृतं त्रेता द्वापरं च कलिश्चैव चतुष्टयम्
कृत, त्रेता, द्वापर आणि कलियुग — ही चार विभाग आहेत.
कृतस्य तावद्वक्ष्यामि वर्षाणि च निबोधत
आता मी कृतयुगाची वर्षे सांगतो, लक्ष देऊन ऐका.
चत्वारिंशत्सहस्राणि तथान्यानि कृतं युगम्
चाळीस हजार आणि तशीच इतर वर्षे मिळून कृतयुग होते.
अशीतिश्च सहस्राणि कालस्त्रेतायुगस्य सः
त्रेतायुगाचा कालावधी ऐंशी हजार वर्षांचा आहे.
विंशतिश्च सहस्रामि कालः स द्वापरस्य च
द्वापरयुगाचा कालावधी वीस हजार वर्षांचा आहे.
षष्टिश्चैव सहस्राणि कालः कलियुगस्य तु
कलियुगाचा कालावधी साठ हजार वर्षांचा आहे.
नियुतान्येव षडिंशान्निरसानि युगानि वै
युगांची गणना सहापट साठ लाख अशी निश्चित केली आहे.
विंशतिश्च सहस्राणि स संध्यांशश्चतुर्युगः
चारही युगांसाठी संध्याकाळीचा भाग वीस हजार आहे.
कृतत्रेतादियुक्तानां मनोरन्तरमुच्यते
कृत, त्रेता आणि इतर युगांसह मिळून जो कालावधी असतो, त्याला मन्वंतर म्हणतात.
त्रिंशत्कोट्यस्तु वर्षाणां मानुषेण प्रकीर्त्तिताः
मानवी मोजणीनुसार तीस कोटी वर्षे सांगितली आहेत.
विशतिश्च सहस्राणि कालो ऽयं साधिकं विना
हा कालावधी वीस हजारांचा आहे, थोडा अधिक आहे, कमी नाही.
मन्वन्तरस्य कालो ऽयं युगैः सार्द्धं च कीर्त्तितः
मन्वंतराचा हा काळ, युगांसह, सांगितला आहे.
त्रेताशिष्टं प्रवक्ष्यामि द्वापरं कलिमेव च
आता मी त्रेतायुगातील उरलेले, तसेच द्वापर आणि कलियुगाबद्दल सांगणार आहे.
क्रमागतं मया ह्येतत्तुभ्यं नोक्त युग द्वयम्
ही दोन युगे, जी क्रमाने येतात, मी अजून तुला सांगितली नाहीत.
अत्र त्रेतायुगस्यादौ मनुः सप्तर्षयश्च ये
त्रेतायुगाच्या सुरुवातीला मनु आणि सात ऋषी होते.
दाराग्निहोत्रसंबन्धमृग्यजुः सामसंहितम्
पत्नी, अग्निहोत्र यज्ञ, आणि ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामवेद यांचे संहितासंबंध प्रस्थापित झाले.
परंपरागतं धर्म स्मार्त्तं चाचारलक्षणम्
परंपरेने आलेला धर्म आणि योग्य आचरणाची लक्षणे निश्चित झाली.
सत्येन ब्रह्मचर्येण श्रुतेन तपसा च वै
सत्य, ब्रह्मचर्य, वेदाध्ययन आणि तप या मार्गांनी.
सप्तर्षीणां मनोश्चैव ह्याद्ये त्रेतायुगे तथा
पहिल्या त्रेतायुगात सात ऋषी आणि मनु यांच्यासाठी देखील असेच होते.
अभिव्यक्तास्तु ते मन्त्रास्तारकाद्यैर्निदर्शनैः
ते मंत्र, तारकादी उदाहरणांसह, प्रकट झाले.
प्राणाशेष्वथ सिद्धीनामन्यासां च प्रवर्त्तनम्
सर्व प्राण्यांमध्ये विविध सिद्धींचे प्रकट होणे घडले.
ते मन्त्रा वै पुनस्तेषां प्रतिभायामुपस्थिताः
तेच मंत्र पुन्हा त्यांच्या प्रेरणेने प्रकट झाले.
सप्तर्षिभिस्तु ते प्रोक्ताः स्मार्त्तं धर्मं मनुर्जगौ
सात ऋषींनी ते शिकवले आणि मनुने स्मार्त धर्म सांगितला.
संरोधादायुषश्चैव वर्त्स्यन्ते द्वापरेषु वै
आयुष्याच्या मर्यादेमुळे हे द्वापरयुगात चालू राहतील.
अनादिनिधिना दिव्याः पूर्वं सृष्टाः स्वयंभुवा
अनादि आणि अनंत असणारे दिव्य लोक पूर्वी स्वयंभूने निर्माण केले.
विक्रियन्ते समानार्था वेदवादा यथायुगम्
वेदांचे अर्थ जरी सारखे असले तरी प्रत्येक युगानुसार ते बदलतात.
परिचारयज्ञाः शूद्रास्तु जपयज्ञा द्विजोत्तमाः
शूद्र सेवा-यज्ञ करतात, तर श्रेष्ठ द्विज जप-यज्ञ करतात.
क्रियावन्तः प्रजावन्तः समृद्धाः सुखिनस्तथा
ते कर्मशील, संततीने समृद्ध, भरभराटीचे आणि सुखी असतात.
वैश्यानुवर्त्तिनः शुद्राः परस्परमनुव्रताः
शूद्र वैश्यांचे अनुकरण करतात आणि एकमेकांशी निष्ठावान राहतात.