कुहेति कोकिलेनोक्तो यः स कालः समाप्यते
कोकिळेने 'कूहू' असे जे काळाला म्हटले आहे, तो पूर्ण होतो.
सिनीवालीप्रमाणस्तु क्षीणशेषो निशाकरः
सिनीवाळीचे प्रमाण म्हणजे चंद्र क्षीण होत असताना उरलेला भाग.
अनुमत्याश्चराकायाः सिनीवाल्याः कुहूंविना
अनुमती, चर, सिनीवाळी आणि कूहू वगळून.
चन्द्रसूर्यव्यतीपाते संगते पूर्णिमान्तरे
चंद्र आणि सूर्य एकत्र येतात, पौर्णिमेच्या मध्ये.
कालः कहूसिनीवाल्योः सामुद्रस्य तु मध्यतः
कूहू आणि सिनीवाळीचा काळ समुद्राच्या मध्ये असतो.
एवं स शुक्लपक्षे वै रजन्यां पर्वसंधिषु
अशा प्रकारे शुक्ल पक्षात, रात्री पर्वांच्या संधीला हे घडते.
यस्मादा दाप्यायते सोमः पञ्चदश्यां तु पूर्णिमा
कारण चंद्र पंधराव्या दिवशी पौर्णिमेपर्यंत वाढतो.
तस्मात्कलाः पञ्चदश सोमेनास्य तु षोडशी
म्हणून पंधरा कला चंद्राच्या आहेत, आणि सोळावी त्याची आहे.
इत्येते पितरो देवाः सोमपाः सोमवर्द्धनाः
अशा प्रकारे हे देवपितर, सोमपान करणारे आणि सोम वाढवणारे आहेत.
अतः पितॄन्प्रवक्ष्यामि मासश्राद्धभुजस्तु ये
आता मी त्या पितरांचे वर्णन करतो, जे मासिक श्राद्धाचे भोग घेणारे आहेत.
न मृतानां गतिः शक्या ज्ञातुं न पुनरागतिः
मरणानंतरची वाट कुणालाही कळत नाही, आणि मरणलेले परत येत नाहीत.
अनुदेवपितॄनेते पितरो लौकिकाः स्मृताः
जे पितर देव नाहीत, त्यांना लोकातील पितर मानले जाते.
देवास्ते पितरः सर्वे देवास्तान्वादयन्त्युत
सर्व देव हेच पितर आहेत; आणि ते देव पितरांनी गौरवले जातात.
पिता पितामहश्चापि तथा यः प्रपितामहः
वडील, आजोबा आणि तसेच पणजोबा—
ये यज्वानो हविर्यज्ञे ते वै बर्हिषदः स्मृताः
जे यज्ञात हवि अर्पण करतात, त्यांना बर्हिषद असे म्हणतात.
तेषां तु धर्मसाधर्म्यात्स्मृताः सायुज्यगा द्विजैः
धर्मात समानता असल्याने, द्विज लोक म्हणतात की ते सायुज्य प्राप्त करतात.
अन्ते तु नावसीदन्ति श्रद्धायुक्तास्तु कर्मसु
शेवटी, जे श्रद्धेने कर्म करतात, ते कधीही अधःपात होत नाहीत.
श्राद्धेन विद्यया चैव प्रदानेन च सप्तधा
श्राद्ध, विद्या आणि सात प्रकारे दान देऊन—
दैवैस्तैः पितृभिः सार्द्धं सूक्ष्मजैः सोमयाजनैः
त्या दिव्य पितरांसोबत, सूक्ष्म सोमयज्ञांनी एकत्र—
तेषां निवापे दत्ते तु तत्कुलीनैश्च बन्धुभिः
त्यांच्या वंशातील नातेवाईकांनी जेव्हा त्यांच्यासाठी नैवेद्य अर्पण केला जातो—
एते मनुष्यपितरो मासश्राद्धभुजस्तु ये
हेच ते मानव पितर आहेत, जे मासिक श्राद्धाचे अन्न ग्रहण करतात.
भ्रष्टाश्चाश्रमधर्मेभ्यः स्वधास्वाहाविवर्जिताः
जे आश्रमधर्मापासून दूर गेले, स्वधा आणि स्वाहा यांना वंचित झाले—
स्वकर्माण्य नुशोचन्तो यातनास्थानमागताः
आपल्या कर्मांची खंत करत, ते यातनास्थळी पोहोचले आहेत.
क्षुत्पिपासापरीताश्च विद्रवन्तस्ततस्ततः
भूक आणि तहानेने त्रस्त होऊन, ते इकडे तिकडे पळतात.
परान्नानि च लिप्संतः काल्यमानास्ततस्ततः
इतरांचे अन्न मिळावे म्हणून इच्छितात, आणि वेगवेगळ्या यातना सहन करतात.
शाल्मले वैतरण्यां च कुंभीपाके तथैव च
शाल्मलीच्या झाडावर, वैतरणीत आणि कुंभीपाक यात—
शिला संपेषणे चैव पात्यमानाः स्वकर्मभिः
दगडांनी चिरडले जातात, आणि आपल्या कर्मामुळे खाली फेकले जातात.
तेषां लोकान्तरस्थानां बान्धवैर्नाम गोत्रतः
जे इतर लोकांमध्ये राहतात, त्यांच्यासाठी त्यांच्या गोत्रानुसार नातेवाईकांनी—
यान्ति तास्तर्पयन्ते च प्रेतस्थानेष्वधिष्ठितान्
त्या ज्या लोकात गेलेल्या आहेत, त्या पितरांना ते तर्पण करतात.
पश्चाद्ये स्थावरान्ते वै जाता नीचैः स्वकर्मभिः
नंतर जे स्थावरांच्या शेवटी, स्वतःच्या कर्मामुळे नीच जन्म घेतात,