सर्वप्राणात्मने तुभ्यं गुणदेहाय वै नमः
सर्व जीवांचा आत्मा, गुणांनी बनलेल्या देहाचे स्वरूप असलेल्या तुला नमस्कार.
नीलकण्ठाय देवाय चिताभस्माङ्गरागिणे
नीलकंठ असलेल्या देवाला, चितेच्या भस्माने अंगाला लेप लावणाऱ्याला नमस्कार.
श्मशानवासिने नित्यं प्रेतरूपाय वै नमः
सदैव स्मशानात वास करणाऱ्या, प्रेतरूप धारण करणाऱ्या तुला नमस्कार.
आत्मा च सर्वभूतानां सांख्यैः पुरुष उच्यते
सर्व जीवांचा आत्मा सांख्यांनी 'पुरुष' असे म्हटले जाते.
ऋषीणां च वसिष्ठस्त्वं देवानां वासवस्तथा
ऋषींमध्ये तू वसिष्ठ आहेस; देवांमध्ये तू वासव आहेस.
आरण्यानां च सर्वेषां सिंहस्त्वं परमेश्वरः
सर्व वन्य प्राण्यांमध्ये, परमेश्वरा, तू सिंह आहेस.
सर्वथा वर्त्तमानो ऽपि योयो भावो भविष्यति
ज्या कोणत्याही स्थितीमध्ये जे आहे किंवा जे भविष्यात येईल—
कामः क्रोधश्च लोभश्च विषादो मद एव च
इच्छा, राग, लोभ, निराशा आणि मद्यपान—
महासंहरणे प्राप्ते त्वया देव कृतात्मना
महासंहाराच्या वेळी, हे देवा, तूच स्वतःचे रूप घेऊन सर्वांचा संहार करतोस.
तेनाग्निना तदा लोका अर्चिर्भिः सर्वतो वृताः
मग त्या अग्नीने सर्व लोक चारही बाजूंनी ज्वाळांनी व्यापले जातात.
यानि चान्यानिभूतानि स्थावराणि चराणि च
आणि इतर जे काही स्थिर किंवा चल प्राणी आहेत—
अस्माकं दह्यमानानां त्राता भव सुरेश्वर
हे देवाधिदेव, आम्ही जळत असताना आमचे रक्षण कर.
महेश्वर महाभाग प्रभो शुभनिरीक्षक
महेश्वर, हे महाभाग प्रभो, शुभदृष्टी असलेले स्वामी.
रूपकोटिसहस्रेषु रूपकोटिशतेषु च
कोट्यवधी रूपांमध्ये आणि शेकडो कोटी रूपांमध्येही,
ततस्तु भगवानीश इदं वचनमब्रवीत्
तेव्हा भगवंत ईशानं हे शब्द सांगितले.
यथोक्तकारिणो दान्ता विप्रा ध्यानपरायणाः
ज्यांनी सांगितल्याप्रमाणे वागतात, संयमी आहेत आणि ध्यानात मग्न असतात, हे ब्राह्मणहो,
न चेमानप्रियं ब्रूयादमुत्रेह हितार्थवान्
ते कुठेही अप्रिय बोलू नयेत, नेहमी दुसऱ्याच्या हिताचाच विचार करावा.
एवं चरथ भद्रं वो मत्तः सिद्धिमवाप्स्यथ
अशा प्रकारे वागा; तुमचं कल्याण होवो. माझ्याकडून तुम्हाला सिद्धी मिळेल.
अपगतभयलोभमोहचिन्ताः सह पतिताः महसा शिरोभिरूहुः
भीती, लोभ, मोह आणि चिंता दूर झाल्यावर, त्यांनी तेजाने एकत्रितपणे मस्तक झुकवली.
गन्धोदकैः सुशुद्धैश्च कुशपुष्पविमिश्रितैः
शुद्ध सुवासिक पाणी, कुशा आणि फुलांनी मिसळलेलं,
गायन्ति विविधैर्गुह्यैर् हुंकारैश्चापि सुस्वरैः
ते विविध गुप्त स्तोत्रांनी आणि मधुर हुंकारांनी गात होते.
अर्द्ध नारीशरीराय सांख्ययोगप्रवर्त्तिने
अर्धे शरीर स्त्रीचे असणाऱ्या, सांख्य आणि योगाचा आरंभ करणाऱ्या त्या परमेश्वराला,
कृष्णाजिनोत्तरीयाय व्यालयज्ञोपवीतिने
काळ्या कृष्णमृगचर्म परिधान केलेल्या, सर्प यज्ञोपवीत घालणाऱ्या त्या प्रभूला,
मृगपतिवरचर्मवाससे ते पृथुपरशो च नमोस्तु शङ्कराय
मृगांचा स्वामी असलेल्या पशूच्या कातडीचे वस्त्र घातलेल्या, मोठा कुऱ्हाड असलेल्या शंकराला नमस्कार.
वर्णधर्मपराश्चैव चेरुस्ते मुनिसत्तमाः
श्रेष्ठ ऋषी आपापल्या वर्णधर्मात आणि कर्तव्यांमध्ये मन लावून राहिले.
प्रीतोस्मि युष्मत्तपसा वरं वृणुत मुव्रताः
तुमच्या तपामुळे मी प्रसन्न आहे; हे व्रतीजनांनो, एखादं वर मागा.
भृग्वङ्गिरा वसिष्ठश्च विश्वामित्रस्तथैव च
भृगु, अंगिरा, वसिष्ठ आणि तसंच विश्वामित्र,
मरीचिः कश्यपश्चापि संवर्तश्च महातपाः
मारीचि, कश्यप आणि महान तपस्वी संवर्त,
सेव्यासेव्यत्वं तु विभो एतदिच्छाम वेदितुम्
हे प्रभो, काय सेवनीय आणि काय नसेवनीय यातील फरक आम्हाला जाणून घ्यायचा आहे.
अग्निर्ह्यहं सोमयुतः सोमश्चाग्निमुपश्रितः
मी सोमासह अग्नी आहे आणि सोम अग्नीतच स्थिर आहे.