शैवाल भोजनाः केचित्केचिदन्तर्जलेशयाः
काही जण शैवाल खात होते, काही पाण्यातच राहत होते.
दन्तोलूखलिनश्चान्ये त्वश्मकुट्टास्तथा परे
काही दातांनी ओखळासारखे वापरत, तर काही दगडांनी कूटत.
कालं नयन्ति तपसा तीव्रेण च महाधियः
महान बुद्धीचे लोक कठोर तप करून आपला काळ घालवीत.
भस्मपाण्डुरदिग्धाङ्गो नग्नो विकृतलक्षणः
त्याचे अंग फिकट भस्माने माखलेले, नग्न आणि विचित्र चिन्हांनी युक्त होते.
उल्मुकव्यग्रहस्तश्च रक्तपिङ्गललोचनः
त्याच्या हातात जळती मशाल होती, डोळे लालसर आणि पिंगट होते.
मुखमङ्गारवर्णेन शुक्लेन च विभूषितम्
त्याचे मुख कधी काळ्या तर कधी पांढऱ्या रंगाने सजवलेले होते.
क्वचिन्नृत्यति शृङ्गारी क्वचिद्रौति मुहुर्मुहुः
कधी तो प्रेमाने नाचत असे, कधी पुन्हा पुन्हा ओरडत असे.
आश्रमे ऽभ्यागतो ऽभीक्ष्णं या चते च पुनः पुनः
तो वारंवार आश्रमात येई आणि पुन्हा पुन्हा भिक्षा मागे.
वृषनादं प्रगर्जन्वै खरनादं ननाद च
तो वृषभासारखा गर्जना करीत असे आणि गाढवासारखे मोठ्याने ओरडत असे.
ततस्ते मुनयः क्रुद्धाः क्रोधेन कलुषीकृताः
तेव्हा ते ऋषी रागावले आणि त्यांच्या मनात क्रोध भरला.
करवद्गायसे यस्मात्खरस्तस्माद्भविष्यसि
तू हातांनी गाणं गायलास म्हणून, आता तू गाढव होशील.
यथा वैच्छंस्तथा सर्वे क्रुद्धास्ते मुनयः समम्
जसं तुला हवं होतं तसं, ते सगळे ऋषी एकत्र रागावले.
तपांसि तेषां सर्वेषां प्रत्याहन्यन्त शङ्करे
त्यांच्या सगळ्यांच्या तपश्चर्या अडथळ्यात आल्या, शंकरा.
न द्योतन्ते प्रकाशेन तद्वत्तेजांसि शङ्करे
शंकरा, त्यांचा तेज आता पूर्वीसारखं चमकत राहिलं नाही.
समृद्धः श्रेयसां यौनिर्यज्ञो वै नाशमाप्तवान्
जो यज्ञ मोठ्या कल्याणाचा स्रोत होता, तो नष्ट झाला.
प्रादुर्भावान्दश प्राप्तो दुःखितश्च सदा कृतः
त्याला दहा रूपांत प्रकट व्हावं लागलं आणि तो नेहमीच दुःखी राहिला.
ऋषिणा गौतमेनोर्व्यां क्रुद्धेन विनिपातितम्
क्रुद्ध गौतम ऋषींनी त्याला पृथ्वीवर फेकून दिलं.
ऋषीणां चैव शापेन नहुषः सर्पतां गतः
ऋषींच्या शापामुळे नहुष सर्प झाला.
धर्मश्चात्र प्रशप्तो वै माण्डव्येन महात्मना
इथे, महान आत्मा मांडव्य यांनी धर्मालाही शाप दिला.
वर्जयित्वा विरूपाक्षं देवदेवं महेश्वरम्
फक्त विरूपाक्ष, देवांचा देव, महेश्वर याला सोडून,
ततस्ते ऋषयः सर्वे परस्परमथाब्रुवन्
मग ते सगळे ऋषी एकमेकांशी बोलू लागले.
ब्रह्मचर्य रतानां च वने वा वनवासिनाम्
ब्रह्मचर्य पाळणाऱ्यांमध्ये किंवा वनात राहणाऱ्या तपस्व्यांमध्ये,
अनयस्तु महानेष येनायं मोहितो द्विजाः
हीच ती मोठी चूक आहे, ज्यामुळे हे द्विज मोहात पडले.
वदस्व वाचा मधुरं वस्त्रमेकं समाश्रय
गोड शब्द बोल आणि एकच वस्त्र धारण कर.
ऋषीणां तद्वचः श्रुत्वा भगवान्भगनेत्रहा
ऋषींचं ते बोलणं ऐकून, भगाचे डोळे नष्ट करणारा भगवंत,
न शक्यमिदमस्मा कं लिङ्गं पातयितुं बलात्
आपल्यापैकी कुणालाही हे लिंग जबरदस्तीने खाली पाडता येणार नाही.
पातयेयमहं चैतल्लिङ्गं भो द्विजसत्तमाः
पण मी हे लिंग खाली पाडीन, हे श्रेष्ठ द्विजांनो.
एवमुक्तो महादेवः प्रत्दृष्टेन्द्रियचेष्टितः
असं म्हटल्यावर, महादेवांनी त्यांची इच्छा आणि कृती ओळखली.
अन्तर्हिते भगवति तथा लिङ्गे कृते भवे
भगवान अंतरध्यान पावले आणि लिंगरूप धारण केले.
व्याकुलं च तदा सर्वं न प्रकाशेत किञ्चन
तेव्हा सगळीकडे गोंधळ उडाला आणि काहीच स्पष्ट दिसेना.