महादेव नमस्ते ऽस्तु महेश्वर नमो ऽस्तु ते
हे महादेव, तुला नमस्कार असो; हे महेश्वर, तुला नमस्कार असो.
नमस्कारं प्रकुर्वाणाः शङ्कराय महात्मने
शंकर या महात्म्याला नमस्कार करत आहेत.
कामांश्च लभते सर्वान् पापेभ्यश्च प्रमुच्यते
तो सर्व इच्छा पूर्ण करतो आणि सर्व पापांपासून मुक्त होतो.
एतद्वः सर्वमाख्यातं मया माहेश्वरं बलम्
मी तुम्हाला हे सर्व महेश्वराचे सामर्थ्य सांगितले.
महादेवस्य माहात्म्यं श्रोतुं कौतूहलं च नः
महादेवाची महती ऐकण्याची आम्हाला उत्सुकता आहे.
चकार वेषं विकृतं येन बुद्धा महर्षयः
त्याने असा विचित्र वेष घेतला की मोठे ऋषीही गोंधळले.
आराधयन्प्रसादार्थं नैषां तुष्टः पुनर्भवः
त्याच्या कृपेकरिता त्यांनी त्याची उपासना केली, पण तो त्यांच्यावर प्रसन्न झाला नाही.
तत्सर्वं कथयस्वेह त्वं नो बुद्धिमतां वरः
हे सर्व आम्हाला येथे सांग, तू बुद्धिमानांमध्ये श्रेष्ठ आहेस.
निर्म्मितं देवदेवेन भक्तानामनुकंपया
देवतांच्या देवाने भक्तांवर दया करून हे निर्माण केले.
देवदारुवनं रम्यं नानाद्रुमलताकुलम्
देवदारुचे रम्य वन, विविध झाडे आणि वेलींनी भरलेले होते.
शैवाल भोजनाः केचित्केचिदन्तर्जलेशयाः
काही जण शैवाल खात होते, काही पाण्यातच राहत होते.
दन्तोलूखलिनश्चान्ये त्वश्मकुट्टास्तथा परे
काही दातांनी ओखळासारखे वापरत, तर काही दगडांनी कूटत.
कालं नयन्ति तपसा तीव्रेण च महाधियः
महान बुद्धीचे लोक कठोर तप करून आपला काळ घालवीत.
भस्मपाण्डुरदिग्धाङ्गो नग्नो विकृतलक्षणः
त्याचे अंग फिकट भस्माने माखलेले, नग्न आणि विचित्र चिन्हांनी युक्त होते.
उल्मुकव्यग्रहस्तश्च रक्तपिङ्गललोचनः
त्याच्या हातात जळती मशाल होती, डोळे लालसर आणि पिंगट होते.
मुखमङ्गारवर्णेन शुक्लेन च विभूषितम्
त्याचे मुख कधी काळ्या तर कधी पांढऱ्या रंगाने सजवलेले होते.
क्वचिन्नृत्यति शृङ्गारी क्वचिद्रौति मुहुर्मुहुः
कधी तो प्रेमाने नाचत असे, कधी पुन्हा पुन्हा ओरडत असे.
आश्रमे ऽभ्यागतो ऽभीक्ष्णं या चते च पुनः पुनः
तो वारंवार आश्रमात येई आणि पुन्हा पुन्हा भिक्षा मागे.
वृषनादं प्रगर्जन्वै खरनादं ननाद च
तो वृषभासारखा गर्जना करीत असे आणि गाढवासारखे मोठ्याने ओरडत असे.
ततस्ते मुनयः क्रुद्धाः क्रोधेन कलुषीकृताः
तेव्हा ते ऋषी रागावले आणि त्यांच्या मनात क्रोध भरला.
करवद्गायसे यस्मात्खरस्तस्माद्भविष्यसि
तू हातांनी गाणं गायलास म्हणून, आता तू गाढव होशील.
यथा वैच्छंस्तथा सर्वे क्रुद्धास्ते मुनयः समम्
जसं तुला हवं होतं तसं, ते सगळे ऋषी एकत्र रागावले.
तपांसि तेषां सर्वेषां प्रत्याहन्यन्त शङ्करे
त्यांच्या सगळ्यांच्या तपश्चर्या अडथळ्यात आल्या, शंकरा.
न द्योतन्ते प्रकाशेन तद्वत्तेजांसि शङ्करे
शंकरा, त्यांचा तेज आता पूर्वीसारखं चमकत राहिलं नाही.
समृद्धः श्रेयसां यौनिर्यज्ञो वै नाशमाप्तवान्
जो यज्ञ मोठ्या कल्याणाचा स्रोत होता, तो नष्ट झाला.
प्रादुर्भावान्दश प्राप्तो दुःखितश्च सदा कृतः
त्याला दहा रूपांत प्रकट व्हावं लागलं आणि तो नेहमीच दुःखी राहिला.
ऋषिणा गौतमेनोर्व्यां क्रुद्धेन विनिपातितम्
क्रुद्ध गौतम ऋषींनी त्याला पृथ्वीवर फेकून दिलं.
ऋषीणां चैव शापेन नहुषः सर्पतां गतः
ऋषींच्या शापामुळे नहुष सर्प झाला.
धर्मश्चात्र प्रशप्तो वै माण्डव्येन महात्मना
इथे, महान आत्मा मांडव्य यांनी धर्मालाही शाप दिला.
वर्जयित्वा विरूपाक्षं देवदेवं महेश्वरम्
फक्त विरूपाक्ष, देवांचा देव, महेश्वर याला सोडून,