सुखोपविष्टं मदनागनाशनं प्रोवाच वाक्यं गिरिराजपुत्री
मदनाचा नाश करणारा देव आरामात बसला असताना, गिरिराजाची कन्या त्याला म्हणाली—
तव कण्ठे महादेव भ्राजतेंबुदसन्निभम्
महादेव, तुझ्या गळ्यात मेघासारखे काहीतरी तेजस्वी दिसत आहे.
किमिदं दीप्यते देव कण्ठे कामाङ्गनाशन
देवा, मदनाचा नाश करणारा, तुझ्या गळ्यात हे काय चमकत आहे?
एतत्सर्वं यथान्यायं बूहि कौतूहलं हि मे
हे सर्व मला नीट सांग, कारण मला खूप कुतूहल आहे.
कथां मङ्गलसंयुक्तां कथयामास शङ्करः
शंकराने मग मंगलमय कथा सांगायला सुरुवात केली.
अग्रे समुत्थितं घोरं विषङ्कालानलप्रभम्
सुरुवातीला एक भयंकर विष प्रकट झाले, जे काळाग्नीप्रमाणे धगधगत होते.
विषण्णवदनाः सर्वे गतास्ते ब्रह्मणो ऽन्तकम्
सर्वांच्या चेहऱ्यावर चिंता पसरली, कारण ब्रह्मदेवाने ठरवलेला अंत जवळ आला होता.
किमर्थं वै महाभागा भीता उद्विग्नचेतनाः
म्हणून, हे भाग्यवान देवांनो, तुम्ही एवढे घाबरलेले आणि अस्वस्थ का आहात?
तेन व्यावर्त्तितैश्वर्या यूयं भो सुरसत्तमाः
त्या विषामुळे, हे श्रेष्ठ देवांनो, तुमचे सामर्थ्य हिरावले गेले.
प्रजासर्गे न सो ऽस्तीह यश्चाज्ञां मे ऽतिवर्तयेत्
सृष्टीच्या वेळी, येथे असा कोणी नाही जो माझ्या आज्ञेचे उल्लंघन करू शकेल.
आध्यात्मिके चाधिभूते अधिदैवे च नित्यशः
आध्यात्मिक, भौतिक आणि दैवी अशा सर्व बाबतीत नेहमीच.
तत्किमर्थं भयोद्विग्ना मृगाः सिंहार्दिता इव
मग तुम्ही सिंहाने घाबरलेल्या हरणांसारखे भीतीने का ग्रासले गेले आहात?
एतत्सर्वं यथान्यायं शीघ्रमाख्या तुमर्हथ
हे सर्व नीट आणि लवकर सांगणे तुमचे कर्तव्य आहे.
ऊचुस्ते ऋषिभिः सार्द्धं सुरदैत्येन्द्रदानवाः
ऋषींसोबत देव, दैत्यांचे आणि दानवांचे प्रमुख यांनी एकत्र बोलायला सुरुवात केली.
भुजङ्गभृङ्गसंकाशं नीलजीमूतसन्निभम्
ते सर्पासारखे किंवा काळ्या भुंग्यासारखे, काळ्या मेघासारखे दिसत होते.
कालमृत्युरिवोद्भूतं युगान्तादित्यवर्चसम्
ते काळाच्या शेवटी प्रकटलेल्या मृत्यूसारखे होते, युगाच्या अंताच्या सूर्याप्रमाणे तेजस्वी होते.
विषेणोत्तिष्ठमानेन कालानलसमत्विषा
विष उफाळून वर येत असताना, काळाच्या अग्नीइतकी प्रखर ज्वाळा त्यातून निघाली.
तं दृष्ट्वा रक्तगौराङ्गं कृतं कृष्णं जनार्द्दनम्
त्याला रक्तासारखा उजळ आणि गोरा देह असलेला पाहून, जनार्दन काळा झाला.
सुराणामसुराणां च श्रुत्वा वाक्यं भयावहम्
देवतांनी आणि असुरांनी भीतीदायक अशी वाक्ये उच्चारल्याचे ऐकून,
शृण्वन्तु देवताः सर्वे ऋषयश्च तपोधनाः
"सर्व देवता आणि तपश्चर्येने परिपूर्ण ऋषी, ऐका!"
विषं कालानलप्रख्यं कालकूटमिति श्रुतम्
हे विष काळाच्या अग्नीप्रमाणे आहे आणि 'कालकूट' म्हणून प्रसिद्ध आहे.
तस्य विष्णुरहं वापि सर्वे वा सुरपुङ्गवाः
या विषासाठी, विष्णू असो किंवा मी असो, किंवा सर्व श्रेष्ठ देवता असोत—
इत्युक्त्वा पद्मगर्भाभः पद्मायोनिरयोनिजः
असे म्हणून, कमळासारखा तेजस्वी, स्वतः उत्पन्न झालेला आणि गर्भाशयातून न जन्मलेला तो—
ततः स्तोतुं समारब्धो ब्रह्मा वेद विदां वरः
मग वेदांचा जाणकार श्रेष्ठ ब्रह्मा स्तुती करायला लागला.
नमः पिनाकहस्ताय वज्रहस्ताय वै नमः
पिनाक धनुष्य धारण करणाऱ्या आणि वज्र धारण करणाऱ्या तुला नमस्कार.
नमः सुरारिहन्त्रे च सोमसूर्याग्निचक्षुषे
देवतांच्या शत्रूंना नष्ट करणाऱ्या, चंद्र, सूर्य आणि अग्नी हे ज्यांचे नेत्र आहेत अशा तुला नमस्कार.
सांख्याय चैव योगाय भूतग्रामाय वै नमः
सांख्य, योग आणि सर्व भूतांच्या समुदायाला नमस्कार.
सुरेतसे ऽथ रुद्राय देवदेवाय रंहसे
देवतांचा मूळ, रुद्र, देवांचा देव आणि अतिशय वेगवान अशा तुला नमस्कार.
कपालिने विरूपाय शिवाय वरदाय च
कपाल धारण करणाऱ्या, विचित्र रूप असलेल्या, मंगलमूर्ती आणि वर देणाऱ्या तुला नमस्कार.
वृद्धाय चैव शुद्धाय मुक्तायैव बलाय च
प्राचीन, शुद्ध, मुक्त आणि बलवान अशा तुला नमस्कार.