जैवं बृहस्पतिश्चैव लौहितं चैव लोहितः
जैव म्हणजे बृहस्पती, आणि लौहित म्हणजे लोहित.
बौधं बुधो ऽथ स्वर्भानुः स्वर्भानुस्थानमास्थितः
बौध म्हणजे बुध, आणि स्वर्भानू हा त्याच्या जागी स्थिर आहे.
गृहाण्येतानि सर्वाणि ज्योतींषि सुकृतात्म नाम्
हे पुण्यवान, ही सर्व तेजस्वी ग्रह स्वीकार.
स्थानान्येतानि तिष्ठन्ति यावदात्रूतसंप्लवम्
ही स्थानं इथल्या तत्त्वांचा संहार होईपर्यंत तशीच राहतात.
अभिमानिनो ऽवतिष्ठन्ते देवस्थानानि वै पुनः
अहंकारी लोक पुन्हा देवांची स्थानं मिळवतात.
अस्मिन्मन्वन्तरे चैव ग्रहा वैतानिकाः स्मृताः
या मन्वंतरात ग्रहांना वैतानिक असं ओळखलं जातं.
त्विषिनामा धर्मसुतः सोमो देवो वसुः स्मृतः
तेजस्वी लोकांमध्ये धर्मपुत्र, सोम आणि वसु यांना देव मानतात.
बृहत्तेजाः स्मृतो देवो देवाचार्यो ऽगि रस्सुतः
महातेजस्वी देव हा अग्नीचा पुत्र आणि देवांचा गुरु म्हणून ओळखला जातो.
शनैश्चरो विरूपस्तु संज्ञापुत्रो विवस्वतः
शनैश्चर हा संज्ञा आणि विवस्वत यांचा मुलगा असून त्याचा देह वेगळा आहे.
नक्षत्राण्यृक्षनामानो दाक्षायण्यस्तु ताः स्मृताः
नक्षत्रं, ज्यांना ऋक्ष म्हणतात, त्या दक्षाच्या कन्या मानल्या जातात.
सोमर्क्षग्रहसूर्येषु कीर्त्तिता ह्यभिमानिनः
चंद्र, नक्षत्र, ग्रह आणि सूर्य यांच्यात अहंकारी लोकांचा उल्लेख आहे.
शुक्लमग्निमयं स्थानं सहस्रांशोर्विवस्वतः
विवस्वत, हजार किरणांचा सूर्य, त्याचं निवासस्थान पांढरं आणि अग्नीमय आहे.
आप्यं श्यामं मनोज्ञस्य पञ्चरश्मेर्गृहं स्मृतम्
मनोहर पाच किरणांच्या देवाचं घर पाण्याचं आणि काळं मानलं जातं.
नवरश्मेस्तु भौमस्य लौहितं स्थानमम्मयम्
नऊ किरणांचा भौमाचा निवास लोहाचा आणि लाल आहे.
अषृ रश्मिगृहं प्रोक्तं कृष्णं मन्दस्य चाम्मयम्
आठ किरणांचं मंदाचं घर काळं आणि लोहाचं सांगितलं आहे.
विज्ञेयास्तारकाः सर्वा अम्मयास्त्त्वे करश्मयः
सर्व तारे लोहाचे आहेत आणि त्यांचे किरण हातांसारखे आहेत असं समजावं.
घनतोयात्मिका ज्ञेयाः कल्पादावेव निर्मिताः
ते घन आणि जलमय स्वरूपाचे असून कल्पाच्या सुरुवातीला निर्माण झाले आहेत.
नवयोजनसाहस्रो विष्कंभः सवितुः स्मृतः
सवितृचं अक्ष नव हजार योजनांचं आहे असं मानलं जातं.
द्विगुणः सूर्यविस्ताराद्विस्तारः शशिनः स्मृतः
चंद्राचा विस्तार सूर्याच्या विस्ताराच्या दुप्पट आहे, असं सांगितलं जातं.
उद्धृत्य पृथिवीछायां निर्मितो मण्डलाकृतिः
पृथ्वीची सावली घेऊन एक गोलाकार रूप तयार केलं जातं.
आदित्यात्तच्च निष्क्रम्य सोमं गच्छति पर्वसु
ते सूर्यापासून बाहेर पडून, पर्वकाळात चंद्रापर्यंत पोहोचतं.
स्वर्भासा नुदते यस्मात्तस्मात्स्वर्भानुरुच्यते
स्वर्गाचा प्रकाश दूर करतो म्हणून त्याला स्वरभानु असं नाव पडलं.
विष्कंभान्मण्डलाच्चैव योजनाग्रात्प्रमाणतः
आधार आणि गोलाकृतीपासून, योजनेच्या टोकापर्यंत माप घेतलं जातं.
बृहस्पतेः पाद हीनौ भौमसौरावुभौ स्मृतौ
बृहस्पतीच्या तुलनेत मंगळ आणि शनी हे पाऊण भागाने कमी आहेत, असं मानलं जातं.
तारानक्षत्ररूपाणि वपुष्मन्ति च यानि वै
तारे आणि नक्षत्रांची जी रूपं आहेत, त्यांना देह असतो.
प्रायशश्चन्द्रयोगीनि विद्यादृक्षाणि तत्त्ववित्
खरं जाणणाऱ्याने हे समजावं की बहुतेक तारे चंद्राशी जोडलेले असतात.
शतानि पञ्च चत्वारि त्रीणि द्वे चैव योजने
पाचशे, चार, तीन आणि दोन योजने असं सांगितलं जातं.
योजनाद्यर्द्धमात्राणि तेभ्यो ह्रस्वं न विद्यते
योजनापासून अर्धी आणि त्याहून लहान मापं आहेत; त्याहून कमी काहीच नाही.
सौरोङ्गिराश्च वक्रश्च ज्ञेया मन्दविचारिणः
मंगळ, शनी आणि वक्रगतीचे ग्रह हे मंद गतीने फिरतात, असं समजावं.
सूर्यसोमौ बुधश्चैव भार्गवश्चैव शीघ्रगाः
सूर्य, चंद्र, बुध आणि शुक्र हे वेगाने फिरणारे ग्रह आहेत.