तस्मादपः पिबन्सूर्यो गोभिर्दीप्यत्यसौ दिवि
म्हणून सूर्य पाणी शोषून घेतो आणि आपल्या किरणांनी आकाशात चमकत असतो.
मानवा नां च कुक्षिस्थो नाद्भिः शास्यति पावकः
माणसांच्या पोटातील अग्नी पाण्यामुळे टिकून राहतो.
किञ्चिदप्सु मतं तेजः किञ्चिद्दृष्टमबिं धनम्
पाण्यात थोडे तेज मानले जाते आणि ढगांमध्येही काही तेज दिसते.
अर्चिष्मान्पवमानो ऽग्निर्निष्प्रभो जाठरः स्मृतः
वाऱ्यामुळे पेटणारा अग्नी तेजस्वी असतो, पण पोटातील अग्नी मात्र तेजहीन समजला जातो.
प्रभा सौरी तु पादेन ह्यस्तं याति देवाकरे
सौर तेज आपल्या पावलाने देवांच्या निवासस्थानी मावळते.
उद्यन्तं च पुनः सूर्यमौष्णमयमाग्नेयमाविशत्
आणि पुन्हा, सूर्य उगवताना त्यात अग्नीचे उष्णतेचे तेज प्रवेश करते.
प्राकाश्यं च तथौष्ण्यं च सौराग्नेये तु तेजसी
प्रकाश आणि उष्णता हे सूर्य आणि अग्नीचे तेज आहेत.
उत्तरे चैव भूम्यर्द्धे तथा ह्यग्निश्च दक्षिणे
पृथ्वीच्या उत्तरेकडील भागात सूर्य आहे आणि दक्षिणेकडे अग्नी आहे.
तस्मात्तप्ता भवन्त्यापो दिवारत्रिप्रवेशनात्
म्हणून दिवस-रात्र ये-जा झाल्याने पाणी तापते.
तस्मान्नक्तं पुनः शुक्ला आपो ऽदृश्यन्त भास्वराः
म्हणून रात्री पाणी पुन्हा तेजस्वी आणि चमकदार दिसते.
उदयास्तमने नित्यमहोरात्रं विशत्यपः
सूर्योदय आणि सूर्यास्ताच्या वेळी पाणी नेहमी दिवस-रात्रीमध्ये प्रवेश करते.
पार्थिवाग्निविमिश्रो ऽसौ दिव्यः शुचिरिति स्मृतः
पृथ्वी आणि अग्नी यांच्या संयोगाने जे निर्माण होते, त्याला दिव्य आणि शुद्ध अग्नी म्हणतात.
आदत्ते स तु नाडीनां सहस्रेण समन्ततः
तो अग्नी सर्व बाजूंनी हजार नाड्यांमधून पाणी घेतो.
स्थावरा जङ्गमाश्चैव याश्च कुल्यादिका अपः
स्थिर आणि चल प्राणी, तसेच ओढ्यांमधील वगैरे पाणी,
तासां चतुःशता नाड्यो वर्षन्ते चित्र मूर्त्तयः
त्यातील चारशे नाड्या विविध रूपांनी पाऊस पाडतात.
अमृता नामतः सर्वा रश्मयो वृष्टिसर्जनाः
त्यांच्या सर्व किरणांना 'अमृत' असे नाव आहे आणि तेच पावसाचे कारण ठरतात.
दृश्या मेघाश्च याम्यश्च ह्रदिन्यो हिमसर्जनाः
दिसणारे मेघ, दक्षिणेकडील मेघ, तळी आणि बर्फाचे थर आहेत.
शुक्लाश्च कुहकाश्चैव गावो विश्वभृतस्तथा
पांढरे आणि भासमान मेघ, गायी आणि सर्वांचा आधार असलेला देखील आहे.
समं विभज्य नाडीस्तु मनुष्टपितृदेवताः
तो नाड्या माणसे, पितर आणि देव यांच्यात सारख्या प्रमाणात विभागतो.
अमृतेन सुरान्सर्वांस्त्रींस्त्रिभिस्तर्पयत्यसौ
तो अमृताने सर्व देवांना तीन प्रकारे तृप्त करतो.
वर्षास्वथो शरदि वै चतुर्भिश्च प्रवर्षति
पावसाळ्यात आणि शरद ऋतूत, तो चार प्रवाहांनी वर्षाव करतो.
इन्द्रो धाता भगः पूषा मित्रो ऽथ वरुणोर्ऽयमा
इंद्र, धाता, भग, पूषा, मित्र, मग वरुण आणि यम—
माघमासे तु वरुणः पूषा चैव तु फलाल्गुने
माघ महिन्यात वरुण, आणि फाल्गुनात पूषा असतो.
ज्येष्ठमासे भवेदिन्द्रश्चाषाढे सविता रविः
ज्येष्ठ महिन्यात इंद्र, आणि आषाढात सविता म्हणजेच सूर्य असतो.
पर्जन्यो ऽश्वयुजे मासि त्वष्टा च कार्तिके रविः
आश्वयुज महिन्यात पर्जन्य, आणि कार्तिकात त्वष्टा म्हणजे सूर्य असतो.
पञ्चरश्मिसहस्राणि वरुणस्यार्ककर्मणि
वरुणाकडे सूर्याच्या कार्यात पाच हजार किरणे असतात.
धाताष्टभिः सहस्रैस्तु नवभिस्तु शतक्रतुः
धाताकडे आठ हजार, आणि शतक्रतु म्हणजे इंद्राकडे नऊ हजार किरणे असतात.
सप्तभिस्तपते सित्रस्त्वष्टा चैवाष्टभिस्तपेत्
सित्र सात किरणांनी तेज देतो, आणि त्वष्टाही आठ किरणांनी चमकतो.
षड्भी रश्मिसहस्रैस्तु विषणुस्तपति मेदिनीम्
विष्णू सहा हजार किरणांनी पृथ्वीवर प्रकाश टाकतो.
श्वेतवर्णस्तु वर्षासु पाण्डुः शरदि भास्करः
पावसाळ्यात तो पांढऱ्या रंगाचा असतो; शरद ऋतूत सूर्य फिकट दिसतो.