वैखानसैः प्रियसखैर्वाल खिल्यैर्मरीचिभिः
त्यांच्या प्रिय मित्रांसह, वैखानस, वालखिल्य आणि मरीचि हेही होते.
वितृदेवाप्सरःसिद्धैर्गन्धर्वोरगचारणैः
पितर, देव, अप्सरा, सिद्ध, गंधर्व, नाग आणि चारण यांच्यासह सर्व जण उपस्थित होते.
स्तोत्रशस्त्रैर्गृहैर्देवान्पितॄन्पित्र्यैश्च कर्मभिः
स्तोत्र, शस्त्र, घर आणि देव, पितर व पितृकार्य यांसाठीच्या कर्मांनी त्यांनी पूजा केली.
आराधने स सस्मार ततः कर्मान्तरेषु च
पूजेत आणि इतर कर्मांमध्येही त्याने त्यांचा स्मरण केला.
व्याजह्रुर्मुनयो वाचं चित्राक्षरपदां शुभाम्
मुनींनी सुंदर आणि विविध अक्षरांनी सजलेली मंगल वाणी उच्चारली.
वितण्डावचनैश्चैव निजघ्नुः प्रतिवादिनः
आणि विवादाच्या वचनांनी त्यांनी विरोधकांना पराभूत केले.
न तत्र हारितं किञ्चिद्विविशुर्ब्रह्मराक्षसाः
तेथे काहीच हरवले नाही; ब्रह्मराक्षस तिथे आले.
प्रायश्चित्तं दरिद्रं च न तत्र समजायत
तेथे ना प्रायश्चित्त झाले, ना दारिद्र्य निर्माण झाले.
एवं च ववृधे सत्रं द्वादशाब्दं मनीषिणाम्
अशा प्रकारे, त्या ज्ञानी लोकांची यज्ञसभा बारा वर्षे भरभराटली.
वृद्धाद्या ऋत्विजो वीरा ज्योतिष्टोमान् पृथक्पृथक्
वृद्ध ऋत्विजांसह सर्व पुरोहितांनी वेगवेगळे ज्योतिष्टोम यज्ञ केले.
समाप्तयज्ञो यत्रास्ते वासुदेवं महाधिपम्
जिथे यज्ञ पूर्ण झाला, तिथे वासुदेव हा महान अधिपती उपस्थित होता.
प्रचोदितः स्ववंशार्थं स च तानब्रवीत्प्रभुः
स्वतःच्या वंशाच्या हितासाठी प्रेरित होऊन, त्या प्रभूने त्यांना सांगितले.
अणिमादिभिरष्टाभिः सूक्ष्मैरङ्गैः समन्वितः
अणिमा वगैरे आठ सूक्ष्म अंगांनी युक्त तो होता.
सप्तस्कन्धा भृताः शाखाः सर्वतोयाजराजरान्
सात खोडे धारण करणाऱ्या त्या शाखा, नेहमी पाण्याने भरलेल्या आणि कधीही वृद्ध न होणाऱ्या होत्या.
व्यूहत्रयाणां सूतानां कुर्वन् सत्रं महाबलः
तीन विभागांच्या सारथ्यांसाठी त्या महाबलवानाने यज्ञसभा चालवली.
प्राणाद्या वृत्तयः पञ्च धारणानां स्ववृत्तिभिः
प्राणादी पाच वृत्ती, प्रत्येक आपल्या कार्यांसह, धारणांच्या स्वरूपात होत्या.
आकाशयोनिर्द्विगुणः शाब्दस्पर्शसमन्वितः
आकाशातून उत्पन्न झालेलं, दुहेरी स्वरूप असलेलं, ध्वनी आणि स्पर्श युक्त असं होतं.
भारत्यार्ः श्लक्ष्णया सर्वान्मुनीन्प्रह्लादयन्निव
मृदू आणि मधुर वाणीने, जणू सर्व ऋषींना आनंद देतो आहे असं वाटलं.
पुराम नियता विप्राः कथामकथयद्विभुः
पूर्वी, हे द्विजांनो, त्या पराक्रमीने ही कथा सांगितली होती.
ऋषीणां च परं चैतल्लोकतत्त्वमनुत्तमम्
आणि त्या ऋषींना, जगाचं हे श्रेष्ठ आणि उत्तम तत्त्व सांगितलं.
देवतानामृषीणां च सर्वपापप्रमोचनम्
देवतांना आणि ऋषींना सर्व पापांपासून पूर्ण मुक्ती मिळते.
विस्तरेणानुपूर्व्या च तस्य वक्ष्याम्यनुक्रमम्
मी ती कथा सविस्तर आणि योग्य क्रमाने सांगणार आहे.
कथ्यमानां मया चित्रां बह्वर्थां श्रुतिसंमताम्
मी जी अद्भुत आणि अर्थपूर्ण, वेदांनी मान्य केलेली कथा सांगतो आहे.
स्ववंशं धारणं कृत्वा स्वर्गलोके महीयते
आपल्या वंशाचं जतन केल्याने, स्वर्गलोकात मान मिळतो.
कीर्त्यमानं निबोधार्थं पूर्वेषां कीर्त्तिवर्द्धनम्
जी गोष्ट गौरवली जाते, ती ऐका; कारण ती पूर्वजांचा कीर्तिवर्धन करते.
कीर्त्तनं स्थिरकीर्तीनां सर्वेषां पुण्यकर्मणाम्
स्थिर कीर्ती असलेल्या आणि पुण्यकर्म करणाऱ्यांचं हे स्तवन आहे.
तस्मै हिरण्यगर्भाय पुरुषायेश्वराय च
त्या हिरण्यगर्भ, पुरुष आणि प्रभूला नमस्कार.
ब्रह्मणे लोकतन्त्राय नमस्कृत्य स्वयंभुवे
स्वयंभू, सर्व जगाचा अधिपती असलेल्या ब्रह्माला वंदन करून.
पञ्चप्रमाणं षद्श्रान्तः पुरुषाधिष्ठितं च यत्
पाच प्रमाणांनी सिद्ध झालेलं, सहा तत्त्वांवर आधारलेलं, पुरुषाने अधिष्ठित असलेलं ते.
अव्यक्तं कारणं यत्तन्नित्यं सदसदात्मकम्
जे अव्यक्त कारण आहे, शाश्वत आहे, आणि अस्तित्व-नास्तित्व दोन्ही स्वरूप असलेलं आहे.