सदस्यानुमते रम्ये स्वास्तीर्णे समुपाविशत्
सभेच्या संमतीने सुंदर, व्यवस्थित आसनावर तो बसला.
मुदान्विता यथान्यायं विनयस्थाः समाहिताः
ते सर्व आनंदाने भरलेले, योग्य प्रकारे शांत, नम्र आणि एकाग्र होते.
परमप्रीतिसंयुक्ता इत्यूचुः सूतनन्दनम्
सर्वजण अत्यंत आनंदाने एकत्र येऊन सूतनंदनाला म्हणाले,
पश्याम धीमन्नत्रस्थाः सुब्रतं मुनिसत्तमम्
‘हे बुद्धिमान, आम्हाला येथे श्रेष्ठ आणि सद्गुणी ऋषीला पाहायचे आहे.’
भवांस्तस्य मुनेः सूत व्यासस्यापि महात्मनः
हे सूत, तू त्या ऋषीचा आणि महान आत्मा व्यास यांचा भक्त आहेस.
कृतबुद्धिश्च ते तत्त्वमनुग्राह्यतया प्रभो
हे प्रभो, खरे ज्ञान द्यावे म्हणून तुझा मनोदय ठाम आहे.
पृच्चतां नः सदा प्राज्ञ सर्वमाख्यातुमर्हसि
हे ज्ञानी, आम्ही जेव्हा विचारतो तेव्हा तू आम्हाला सर्व काही सांगण्यास योग्य आहेस.
श्रोतुं धर्मार्थयुक्तां तु एतव्द्यासाच्छ्रुतं त्वया
धर्म आणि अर्थ युक्त असे, व्यासांकडून तू जे ऐकले आहेस ते आम्हाला ऐकायचे आहे.
उवाच परमाप्राक्ज्ञो विनीतोत्तर मुत्तमम्
तो अत्यंत ज्ञानी आणि नम्रपणे उत्तरे देणारा, श्रेष्ठ उपदेश सांगू लागला.
यस्माच्छुशूषणार्थं च तत्सत्यमिति निश्चयः
तुम्ही ऐकण्याची इच्छा धरली आहे, म्हणून हे निश्चित सत्य आहे.
जिज्ञासा यत्र युष्माकं तदाज्ञातुमिहार्हथ
तुम्हाला जे जाणून घ्यायचे आहे, ते येथे शिकण्यास तुम्ही पात्र आहात.
प्रत्यूचुस्ते पुनः सूतं बाष्पपर्याकुलेक्षणम्
पुन्हा त्यांनी सूताला डोळ्यांत अश्रू येऊन विचारले.
तस्मात्त्वं संभवं कृत्स्नं लोकस्येमं विदर्शय
म्हणून, या सृष्टीचा संपूर्ण उत्पत्तीक्रम आम्हाला दाखव.
सत्कृत्य परिपृष्टः स महात्मा रोमहर्षणः
आदराने विचारल्यावर, तो महान आत्मा रोमहरषण,
यो मे द्वैपायनप्रीतः कथां वै द्विजसत्तमाः
जो द्वैपायनाच्या कृपेने संतुष्ट झाला होता, त्याने श्रेष्ठ द्विजांना ही कथा सांगितली.
पुराणं संप्रवक्ष्यामि यदुक्तं मातरिश्वना
आता मी ते पुराण सांगतो, जे मातरिश्वानने सांगितले आहे.
सर्गश्च प्रतिसर्गश्च वंशो मन्वन्तराणि च
सृष्टी, प्रलय, वंश आणि मन्वंतरांची माहिती येथे सांगितली आहे.
प्रक्रिया प्रथमः पादः कथायां स्यात्परिग्रहः
कथा सांगण्याची पद्धत, पहिला भाग आणि विविध गोष्टींचा संग्रह येथे दिला आहे.
एवं पादास्तु चत्वारः समासात्कींर्तिता मया
अशा प्रकारे हे चार विभाग मी थोडक्यात सांगितले आहेत.
प्रथमं सर्वशास्त्राणां पुराणं ब्रह्मणा श्रुतम्
सर्व शास्त्रांमध्ये पुराण सर्वप्रथम ब्रह्मदेवांनी ऐकले.
अङ्गानि धर्मशास्त्रं च व्रतानि नियमास्तथा
त्याचे अंग, धर्मशास्त्र, व्रते आणि नियम यांचाही समावेश आहे.
महदादिविशेषान्तं सृजामीति विनिश्चयः
महत्त्वाच्या तत्त्वापासून विशेषांपर्यंत सृष्टी करायचा निश्चय सांगितला आहे.
अडस्यावरणं वार्धिरपामपि च तेजसा
अंडाचे आवरण, समुद्र आणि पाण्याचा तेज यांचा उल्लेख केला आहे.
भूतादिर्महता चैव अव्यक्तेनावृतो महान्
भूतद्रव्ये, महत्त्वाचे तत्त्व आणि अव्यक्ताने वेढलेला महत्त्व यांचा समावेश आहे.
नदीनां पर्वतानां च प्रादुर्भावो ऽत्र पठ्यते
नद्यांचा आणि पर्वतांचा उत्पत्ती येथे सांगितली आहे.
कीर्त्तनं ब्रह्मवृक्षस्य ब्रह्मजन्म प्रकीर्त्यते
ब्रह्मवृक्षाचे गुणगान आणि ब्रह्मदेवांच्या जन्माची कथा येथे सांगितली आहे.
अवस्थाश्चात्र कीर्त्यन्ते ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः
अव्यक्तातून जन्मलेल्या ब्रह्मदेवांच्या अवस्थाही येथे सांगितल्या आहेत.
शयनं च हरेरप्सु पृथिव्युद्धरणं तथा
हरि पाण्यावर विश्रांती घेतात आणि पृथ्वीचे उन्नयनही येथे सांगितले आहे.
ऋक्षाणां ग्रहसंस्थानां सिद्धानां च निवेशनम्
नक्षत्रे, ग्रहांची स्थिती आणि सिद्धांच्या निवासस्थानांचा उल्लेख केला आहे.
स्वर्गस्थानविभागश्च सर्त्यानां शुभचारिणाम्
स्वर्गातील विभाग आणि सत्प्रवृत्ती असणाऱ्यांची स्थाने येथे सांगितली आहेत.