एतदण्डकपालस्य प्रमाणं परिकीर्त्तितम्
या अंडाच्या कवचाचे माप येथे स्पष्ट केले आहे.
भूर्लोकश्च भुवर्ल्लोकस्तृतीयस्सृरिति स्स्वतः
भूर्लोक, भुवर्लोक आणि तिसरा स्वर्ग हे आपापल्या जागी स्थिर आहेत.
एते सप्त कृता लोकाश्छत्राकारा व्यवस्थिताः
हे सातही लोक छत्राच्या आकारात मांडलेले आहेत.
दशभागाधिकाभिश्च ताभिः प्रकृतिभिर्बहिः
त्यांच्या बाहेर, दहाव्या भागाने जास्त असलेल्या तत्त्वांनी वेढलेले आहे.
अस्याण्डस्य समन्ताच्च सन्निविष्टो घनोदधिः
या अंडाच्या चहुबाजूंनी घन समुद्र पसरलेला आहे.
घनोदधिः परेणाथ धार्य्यते घनतेजसा
घन समुद्राच्या पलीकडे, ते घन तेजाने धरून ठेवले आहे.
संमताद्धनवातेन धार्यमाणं प्रतिष्ठितम्
मान्यताप्राप्त धनवायूने ते स्थिर ठेवले आहे.
भूतादिना वृतं सर्वं भूतादिर्महता वृतः
सर्व काही भूतादी तत्त्वांनी वेढले आहे आणि भूतादी महत्तत्त्वाने वेढले आहे.
पुराणि लोकपालानां प्रवक्ष्यामि यथाक्रमम्
आता मी जगपालकांचे प्राचीन नावे योग्य क्रमाने सांगतो.
मेरोः प्राच्यां दिशि तथा मानसस्यैव मूर्द्धनि
मेरूच्या पूर्व दिशेला आणि मानसाच्या शिखरावर,
दक्षिणेन पुनर्मेरोर्मानसस्यैव मूर्द्धनि
पुन्हा, मेरूच्या दक्षिण दिशेला मानसाच्या शिखरावर,
प्रतीच्यां तु पुनर्मेरोर्मानसस्यैव मूर्द्धनि
आणि पुन्हा, मेरूच्या पश्चिम दिशेला मानसाच्या शिखरावर,
वरुणो यादसां नाथस्सुखाख्ये वसते पुरे
जलचरांचा अधिपती वरुण सुख नावाच्या नगरीत वास करतो.
तुल्या महेन्द्रपुर्य्यास्तु सोमस्यापि विभावरी
ती महेंद्राच्या नगरीसारखीच आहे; सोमासाठीही विभावरी नावाची नगरी आहे.
स्थिता धर्मव्यवस्थार्थ लोकमंरक्षणाय च
धर्माची स्थापना आणि लोकांचे रक्षण यासाठी त्या स्थापन केल्या आहेत.
काष्ठागतस्य सूर्यस्य गतिया तां निबोधत
काष्ठांमध्ये असलेल्या सूर्याच्या गतीचे वर्णन आता ऐका.
ज्योतिषां चक्रमादाय सततं परिगच्छति
तो नेहमी प्रकाशमान ग्रहांचे चक्र घेऊन फिरतो.
वैवस्वते संयमते उदयस्तत्र दृश्यते
वैवस्वताच्या प्रदेशात नियम पाळला जातो; तिथे सूर्याचा उदय दिसतो.
सुखायामथ वारुण्यामुत्तिष्ठन्स तु दृश्यते
आनंदासाठी किंवा वारुण्य प्रदेशात, त्याचे उगवणे दिसते.
यदा दक्षिणपुर्वेषामपराह्णो विधीयते
जेव्हा दक्षिणपूर्व दिशांना दुपार होते,
तेषामपररात्रश्च ये जना उत्तराः परे
जे लोक उत्तरेच्या दूर प्रदेशात राहतात, त्यांच्यासाठी तेव्हा रात्र असते.
एवमेवोत्तरेष्वर् के भुवनेषु विराजते
अशाच प्रकारे, उत्तरेकडील लोकांमध्ये कोण तेजस्वीपणे चमकतो?
विभायां सोमपुर्यां वा उत्तिष्ठति विभावसुः
प्रभातकाळी किंवा सोमपुरात, तेजस्वी सूर्य उगवतो.
सोमपुर्या विभायां तु मध्याह्ने स्याद्दिवाकरः
सोमपुरात, प्रभातकाळी सूर्य मध्यान्ह होतो.
अर्द्धरात्रं संयमने वारुण्यामस्तमेति च
मध्यरात्री, नियमाच्या प्रदेशात किंवा वारुण्य प्रदेशात, सूर्य मावळतो.
भ्रमन्वै भ्रममार्णानि ऋक्षाणि चरते रविः
सूर्य फिरत राहतो आणि नक्षत्रांमध्ये भ्रमण करतो.
उदयास्तमने चासावृत्ति ष्ठति पुनः पुनः
सूर्योदय आणि सूर्यास्ताच्या वेळी, तो पुन्हा पुन्हा आपल्या मार्गावर परततो.
तपत्यर्कश्च मध्याह्ने तैरेव च स्वरश्मिभिः
मध्यान्ही सूर्य त्याच प्रकाशकिरणांनी तापतो.
अतः परं ह्रसंतीभिर्गोभिरस्तं निगच्छति
यानंतर, गायी कमी होत जातात तसे सूर्य मावळतीकडे जातो.
यावत्पुरस्तात्तपति तापत्पृष्ठे ऽथ पार्श्वयोः
तो पूर्वेला जसा तापतो, तसाच मागे आणि बाजूंनाही तापतो.