एवं मतमनन्तस्य भौतिकस्य न विद्यते
म्हणून, या अनंत भौतिक तत्त्वांचे मत निश्चित नाही.
भूमिर्जलमथा काशमिति या या परंपरा
पृथ्वी, पाणी आणि मग आकाश—अशी ही परंपरा सांगितली आहे.
दशयोजनसाहस्रमेकं भौमं रसातलम्
पृथ्वीवरील रसातळ हे दहा योजनांच्या हजार पट अंतराचे आहे, असे म्हटले जाते.
प्रथमं तत्वलं नाम सुतलं तु ततः परम्
सर्वप्रथम अतळ नावाचा प्रदेश आहे, त्यापुढे सुतळ आहे.
ततोर्ऽवाक्च तलं नाम परतश्च रसातलम्
त्याखाली तलातळ नावाचा प्रदेश आहे, आणि त्यापुढे रसातळ आहे.
कृष्णभौमश्च प्रथमो भूमिभागः प्रकीर्त्तितः
पृथ्वीचा पहिला भाग कृष्णभूमा, म्हणजे काळी माती, म्हणून ओळखला जातो.
पीतभौमश्चतुर्थस्तु पञ्चमः शर्करामयः
चौथा भाग पीतभूमा, म्हणजे पिवळी माती, आणि पाचवा भाग गोट्यांनी बनलेला आहे.
प्रथमे ऽस्मिंस्तले ख्यातमसुरेद्रस्य मन्दिरम्
या प्रदेशांपैकी पहिल्या भागात असुरराजाचा महाल प्रसिद्ध आहे.
पुरं च शङ्कुकर्णस्य कबन्धस्य च मन्दिरम्
तेथे शंखकर्णाचे नगर आणि कबंधाचा महाल आहे.
राक्षसस्य च भीमस्य शूलदन्तस्य चालयम्
राक्षस भीम आणि शूलदंत यांचेही निवासस्थान तेथे आहे.
धनञ्जयस्य च पुरं नागेन्द्रस्य महात्मनः
महात्मा नागेंद्र धनंजयाचेही नगर तेथे आहे.
एवं पुरसहस्राणि नागदानवरक्षसाम्
अशा प्रकारे, नाग, दानव आणि राक्षस यांच्या हजारो नगरे आहेत.
द्वितीये सुतले विप्रा दैत्येन्द्रस्य च रक्षसः
दुसऱ्या सुतळ प्रदेशात, विप्रांनो, दैत्यराजाचा आणि राक्षसाचा महाल आहे.
इयग्रीवस्य कृष्णस्य निकुम्भस्य च मन्दिरम्
तेथे इयग्रीव, कृष्ण आणि निकुंभ यांचेही महाल आहेत.
राक्षसस्य च नीलस्य मेघस्य कथनस्य च
नील नावाच्या राक्षसाची आणि मेघाची गोष्ट.
कंबलस्य च नागस्य पुरमश्वतरस्य च
कंबळ नावाच्या नागाची आणि अश्वतर नावाच्या नगरीची कथा.
एवं पुरसहस्राणि नागदानवरक्षसाम्
अशा प्रकारे नाग, दानव आणि राक्षस यांच्या हजारो नगऱ्या आहेत.
तृतीये तु तले ख्यातं प्रह्लादस्य महात्मनः
तिसऱ्या तळावर महात्मा प्रह्लादाची प्रसिद्ध नगरी आहे.
तारकाश्यस्य च पुरं पुरं त्रिशिरसस्तथा
तारकासुराची नगरी आणि तशीच त्रिशिराचा नगर.
पुरञ्जनस्य दैत्यस्य हृष्टपुष्टजनाकुलम्
पुरंजन नावाच्या दैत्याची नगरी, जिथे आनंदी आणि समृद्ध लोक वावरतात.
राक्षसेंद्रस्य च पुरं कुम्भिलस्य खरस्य च
राक्षसांचा राजा, कुंभिल आणि खर यांच्या नगऱ्या.
हेमकस्य च नागस्य तथा पाण्डुरकस्य च
हेमक नावाच्या नागाची आणि पांडुरकाची नगरी.
नेदकस्योरगपतोर्विशालाक्षस्य मन्दिरम्
निडक नागराजाचे आणि विशालाक्ष यांचे महाल.
तृतीये ऽस्मिंस्तले विप्रा नीलभौमे न संशयः
तिसऱ्या या तळावर, हे विप्रांनो, निळभूमीच आहे यात शंका नाही.
गजकर्णस्य च पुरं नगरं कुञ्जरस्य च
गजकर्णाची नगरी आणि कुंजराचे नगर.
मुञ्जस्य लोकनाथस्य वृकवक्त्रस्य चालयम्
मुंज लोकनाथाचे आणि वृकवक्त्राचे निवासस्थान.
नगलं वैनतेयस्य चतुर्थे ऽस्मिन्नसातले
या चौथ्या अधोलोकात, वैनतेयाची नगरी आहे.
विरोजनस्य नगरं दैत्यसिंहस्य धीमतः
विरोजन या बुद्धिमान दैत्यसिंहाची नगरी.
पुरं च विद्युज्जिह्वस्य राक्षसेन्द्रस्य धीमतः
विद्युत्जिह्व नावाच्या बुद्धिमान राक्षसराजाची नगरी.
किर्मीरस्य च नागस्य स्वस्तिकस्य जयस्य च
किर्मीर नावाच्या नागाची, तसेच स्वस्तिक आणि जय यांच्या नगऱ्या.