गोपायति प्रजास्तत्र स्वयंभूर्जड पण्डिताः
तेथे स्वयंभू सर्व जीवांचं, मूर्ख असो वा बुद्धिमान, रक्षण करतो.
स विष्णोः सचिवो देवः स पिता स पितामहः
तो विष्णूचा सल्लागार, देव, वडील आणि आजोबा आहे.
षड्रसं सुमहावीर्यं भुञ्जते तु प्रजाः सदा
सर्व प्राणी नेहमी सहा रसांची, जे अत्यंत शक्तिशाली आहेत, आस्वाद घेतात.
स्वादूदकः समुद्रस्तु समन्तात्परिवेष्ट्य तम्
गोड पाण्याने भरलेला समुद्र सर्व बाजूंनी त्याला पूर्णपणे वेढून आहे.
काञ्चनी द्विगुणा भूमिः सर्वाह्येकशिलोपमा
सोन्यासारखी, दुप्पट मोठी अशी ही भूमी सर्वत्र एकसंध दगडासारखी आहे.
प्रकाशश्चाप्रकाशश्च लोकालोकः स उच्यते
तो लोकालोक म्हणून ओळखला जातो, कारण तो प्रकाशमान आणि अप्रकाशमान दोन्ही आहे.
योजनानां सहस्राणि दश तस्योच्छ्रयः समृतः
त्याची उंची दहा हजार योजन असल्याचे सांगितले जाते.
आलोको लोकवृत्तिस्थो निरालोको ह्यलौकिकः
प्रकाशमान भागात लोकांचे अस्तित्व आहे; अप्रकाशमान भाग मात्र लोकांच्या पलीकडे आहे.
लोकविस्तारमात्रं तु ह्यलोकः सर्वतो बहिः
अप्रकाशमान प्रदेश संपूर्णपणे लोकांच्या विस्ताराच्या बाहेर आहे.
आलोकात्परतश्चापि ह्यण्डमा वृत्य तिष्ठति
प्रकाशमान प्रदेशाच्या पलीकडे, अंड संपूर्ण जग वेढून उभे आहे.
भूर्लोको ऽथ भुवर्ल्लोकः स्वर्लोको ऽथ महस्तथा
मग भूर्लोक, भुवर्लोक, स्वर्लोक आणि त्याचप्रमाणे महर्लोक येतात.
एतावानेव विज्ञेयो लोकान्तश्चैव यः परः
हीच सीमा समजावी, आणि जी लोकांच्या कडेला आहे तीही.
आदितः शुक्लपक्षस्य वपुश्चाण्डस्य तद्विधम्
शुक्ल पक्षाच्या सुरुवातीपासून, अंडाचे रूप असेच असते.
तिर्यगूर्ध्वमधो वापि कारणस्याव्ययात्मनः
आडवे, वर किंवा खाली जरी पाहिले, तरी कारणरूप अविनाशी स्वरूप आहे.
दशाधिक्येन चान्योन्यं धारयन्ति परस्परम्
प्रत्येक एकमेकांना दहा अधिक प्रमाणात आधार देतात.
अण्डस्यास्य समन्तात्तु सन्निविष्टो घनोदधिः
या अंडाच्या सभोवताली घनदाट समुद्र आहे.
बाह्यतो घनतो यस्य तिर्यगूर्द्ध्वं तु मण्डलम्
बाहेरून, त्याच्या घनतेमुळे, त्याचे मंडल आडवे आणि वर पसरले आहे.
अयोगुडनिभो वाह्नः समन्ता न्मण्डलाकृतिः
वह्निचा प्रदेश सर्व बाजूंनी गोलाकार असून लोखंडाच्या गुऱ्यासारखा आहे.
घनवातं तथाकाशो दधानः खलु तिष्ठति
तो घन वायू आणि आकाश यांना धरून ठामपणे उभा आहे.
महाश्च सो ऽप्यनन्तेन ह्यव्यक्तेन तु धार्यते
तो महान प्रदेशही अनंत आणि अव्यक्त अशा तत्त्वाने धरून ठेवला आहे.
अनन्तम कृतात्मानमनादिनिधनं च यत्
तो अनंत आहे, स्वतःच निर्माण झालेला आहे आणि त्याला ना आरंभ आहे ना शेवट.
नैकयोजनसाहस्रं विप्रकृष्टमनावृतम्
ते हजारो योजनांनी दूर आहे, विशाल आहे आणि त्याला कुठेही मर्यादा नाही.
देवानामप्यविदितं व्यवहारविवर्जितम्
देवतांनाही ते माहीत नाही; ते सर्व व्यवहारांपलीकडे आहे.
मर्यादायामनन्तस्य देवस्यायतनं महत्
ही अनंत देवाची महान वस्ती आणि त्याची मर्यादा आहे.
महतो देवदेवस्य मर्यादा या व्यवस्थिताः
महान देवदेवतांच्या ज्या मर्यादा ठरवलेल्या आहेत—
ते लोका इत्यभिहिता जगतस्च न संशयः
त्यांनाच या जगाच्या लोकांची नावे दिली आहेत, यात शंका नाही.
सप्तस्कन्धस्तथा वायोः सब्रह्मसदना द्विजाः
सप्तकांडे आणि ब्रह्माच्या वस्तीही, हे द्विजांनो, येथे आहेत.
प्रमाणमेतज्जगत एष संसारसागरः
हेच या सृष्टीचे प्रमाण आहे, हेच संसाराचा महासागर आहे.
विचित्रा जगतः सा वै प्रकृतिर्ब्रह्मणः स्थिता
या जगाची ही अद्भुत प्रकृती म्हणजेच ब्रह्माची स्थिर झालेली स्वभाव आहे.
अतीन्द्रियेर्महाभागैः सिद्धैरपि न लक्षितः
महाभाग सिद्धांनाही हे इंद्रियांनी कधीच जाणवत नाही.