नद्यश्चापि महापुण्या गङ्गाः सप्तविधास्तथा
तेथे अनेक पुण्यदायी नद्या आहेत आणि सात प्रकारच्या गंगा देखील आहेत.
इक्षुश्च वेणुका चैव गभस्तिः सप्तमी तथा
इक्षू, वेणुका, गभस्ती आणि सातवी सप्तमी या नद्याही तिथे आहेत.
सहस्रशः समाख्याता यतो वर्षति वासवः
त्या नद्या हजारोंच्या संख्येने आहेत, जिथून इंद्र पाऊस पाडतो असं सांगितलं जातं.
शक्यं वै परिसंख्यातुं पुण्यास्ताः सरिदुत्तमाः
त्या सर्व पुण्यशाली श्रेष्ठ नद्यांची मोजणी करणे शक्य आहे.
शांशपायनविस्तीर्णो द्वीपो ऽसौ चक्रसंस्थितः
तो द्वीप शाल्मलीच्या रुंदीइतका असून, चक्राच्या आकारात मांडलेला आहे.
सर्वधातुविचित्रैश्च मणिविद्रुमभूषितैः
तो विविध धातूंनी आणि रत्न, प्रवाळ यांनी सुंदरपणे सजवलेला आहे.
वृक्षैः पुष्पफलोपेतैः समन्ताद्धनधान्यवान्
चहूबाजूंनी फुलांनी आणि फळांनी बहरलेली झाडं आहेत, आणि तिथे संपत्ती व धान्य विपुल आहे.
शाकद्वीपस्य विस्तारात्समेन तु समंन्ततः
शाकद्वीपाचा विस्तार सर्व बाजूंनी सारखाच आहे.
वर्णाश्रमसमाकीर्णा देशास्ते सप्त वै स्मृताः
त्या सात देशांमध्ये सर्व वर्ण आणि आश्रमातील लोक वस्ती करतात असं मानलं जातं.
धर्मस्य चाव्यभीचारादेकान्तसुखिताः प्रजाः
धर्माचं नित्य पालन असल्यामुळे तिथल्या प्रजेला पूर्ण आनंद मिळतो.
विपर्ययो न तेष्वस्ति कालात्स्वाभाविकं परम्
त्यांना काळानुसार स्वाभाविक असं काहीच वगळता, दुसरं कोणतंही उलटफेर होत नाही.
स्वधर्मेणैव धर्म ज्ञास्ते रक्षन्ति परस्परम्
ते आपापल्या धर्माचं ज्ञान ठेवून, एकमेकांचं रक्षण करतात.
एतावदेव श्रोतव्यं शाकद्वीपनिवासिनाम्
शाकद्वीपात राहणाऱ्यांविषयी इतकंच ऐकावं.
पुष्करेण तु द्वीपेन वृतः क्षीरोदको बहिः
पुष्कर नावाच्या द्वीपाने वेढलेलं असून, बाहेर दूधाचं समुद्र आहे.
पुष्करे पर्वतः श्रीमानेक एव महाशिलः
पुष्कर द्वीपावर एकच भव्य आणि सुंदर असा मोठ्या दगडाचा पर्वत आहे.
द्वीपस्य तस्य पूर्वर्द्धे चित्रसानुः स्थितो महान्
त्या द्वीपाच्या पूर्व भागात चित्रसानू नावाचा मोठा पर्वत उभा आहे.
उर्द्धं चैव चतुस्त्रिंशत्सहस्राणि महीतलात्
पृथ्वीच्या पृष्ठभागापासून चव्वेचाळीस हजार योजने वर
स्थितो वेलासमीपे तु नवचन्द्र इवोदितः
तो किनाऱ्याजवळ उभा आहे, जणू काही नवीन चंद्र उगवला आहे.
तावदेव च विस्तीर्णः सर्वतः परिमण्डलः
तो सर्व बाजूंनी तितकाच विस्तारलेला असून पूर्णपणे गोल आहे.
एक एव महासारः सन्निवेशो द्विधा कृतः
एकच मोठा विस्तार असून तो दोन भागांत विभागलेला आहे.
पुष्करद्वीपविस्ताराद्विस्तीर्णो ऽसौ समन्ततः
तो सर्व बाजूंनी पुष्करद्वीपाच्या विस्ताराएवढाच मोठा आहे.
अभितो मानसस्याथ पर्वतस्य तु मण्डले
आणि मानस पर्वताच्या वर्तुळाभोवती
त्स्यैवाभ्यन्तरेणापि धातकीखण्डमुच्यते
त्याच्याही आत 'धातकी' नावाचा प्रदेश आहे.
अरोगाः सुखबाहुल्या मानसीं सिद्धिमास्थिताः
तेथे लोक निरोगी, सुखी आणि मानस सिद्धी प्राप्त केलेले आहेत.
अधमोत्तमा न तेष्वस्ति तुल्यास्ते रूपशीलतः
त्यांच्यात कुणीही श्रेष्ठ किंवा कनिष्ठ नाही; सर्व रूप आणि स्वभावाने सारखेच आहेत.
निग्रहो न च दण्डो ऽस्ति न लोभो न परिग्रहः
तेथे शिक्षा नाही, दंड नाही, लोभ नाही आणि संग्रहही नाही.
वर्णाश्रमौ वा वार्ता वा पाशुपाल्यं वणिक्पथः
तेथे ना जात, ना आश्रम, ना शेती, ना गुरे राखणे, ना व्यापार आहे.
वर्षद्वये सर्वमेतत्पुष्करस्य न विद्यते
पुष्कराच्या त्या दोन प्रदेशांत हे काहीही अस्तित्वात नाही.
उद्भिदान्युदकान्यत्र गिरिप्रस्रवणानि च
तेथे आपोआप उगवणारी झाडे, पाणी आणि डोंगरातील झरे आहेत.
सर्वर्त्तुसुसुखस्तत्र जराक्रमविवर्जितः
सर्व ऋतूंमध्ये तेथे मोठे सुख आहे आणि वृद्धत्वाचा स्पर्शही नाही.