देशस्यानुविधानेन कालस्यानुविधाः स्मृताः
तेथील काळाचे विभाग देशाच्या विभागानुसार ठरतात असे मानले जाते.
सुरूपाश्च सुवेषाश्च ह्यरोगा बलिनस्तथा
ते सुंदर, नीटनेटके, निरोगी आणि बळकट असतात.
प्लक्षद्वीपादिषु ज्ञेयः शाकद्वीपान्तिकेषु वै
हे प्लक्षद्वीप पासून सुरू होणाऱ्या आणि शाकद्वीपाजवळील द्वीपांमध्ये समजावे.
दिव्यौषधिफलोपेतः सर्वौंषधिवनस्पतिः
तेथील सर्व झाडांना दिव्य औषधी आणि फळे लागतात, आणि सर्व वनस्पती औषधी असतात.
जंबूवृक्षेम संख्यातस्तस्य मध्ये द्विजोत्तमाः
द्विजश्रेष्ठांनो, त्या प्रदेशाच्या मध्यभागी जांबूचे झाड प्रसिद्ध आहे.
स तत्र पूज्यते स्थाने मध्ये जनपदस्य ह
त्या प्रदेशाच्या मध्यभागी ते झाड पूजले जाते.
प्लक्षद्वीपसमेनैव वैपुल्यद्विस्तरेण तु
शाल्मलद्वीपाचा विस्तार आणि रुंदी प्लक्षद्वीपाइतकीच आहे.
आनुपूर्व्यात्समासेन शाल्मलं तु निबोधत
आता शाल्मलद्वीपाबद्दल क्रमाने आणि संक्षिप्तपणे ऐका.
शाल्मलेन समुद्रस्तु द्वीपेनेक्षुरसोदकः
शाल्मलद्वीपाभोवतीचा समुद्र ऊसाच्या रसासारख्या पाण्याने भरलेला आहे.
तत्रापि पर्वताः सप्त विज्ञेया रत्नयोनयः
तेथेही सात पर्वत आहेत, जे रत्नांचे स्रोत मानले जातात.
प्रथमः सूर्यसंकाशः कुमुदो नाम पर्वतः
पहिला पर्वत सूर्याप्रमाणे तेजस्वी असून त्याचे नाव कुमुद आहे.
द्वितीयः पर्वतश्चात्र ह्युत्तमो नाम विश्रुतः
दुसरा पर्वत उत्तम नावाने प्रसिद्ध आहे.
तृतियः पर्वतस्तत्र बलाहक इति श्रुतः
तिसरा पर्वत बलाहक या नावाने ओळखला जातो.
चतुर्थः पर्वतो द्रोणो यत्र सा वै सहोषधिः
चौथा पर्वत द्रोण असून, तेथे ती महान औषधी सापडते.
कङ्कस्तु पञ्चमस्तत्र पर्वतः सुमहोदयः
पाचवा पर्वत तिथे कंक नावाचा असून तो फार मोठा आहे.
षष्ठस्तु पर्वतस्तत्र महिषो मेघसन्निभः
सहावा पर्वत तिथे महिष नावाचा आहे, तो ढगासारखा दिसतो.
सप्तमः पर्वतस्तत्र ककुद्मान्नाम भाष्यते
सातवा पर्वत तिथे ककुद्मान असे नावाने ओळखला जातो.
प्रजापतिमुपादाय प्रजाभ्यो विधिवत्स्वयम्
प्रजापतींना आधार मानून, योग्य रीतीने, स्वतःच संततीसाठी कृती केली.
तेषां वर्षाणि वक्ष्यामि सर्पैव तु शुभानि वै
मी तुम्हाला त्यांच्या प्रदेशांची माहिती सांगतो, जे खरंच सर्पांसारखे शुभ आहेत.
बलाहकस्य जीमूतं द्रोणस्य हरितं स्मृतम्
बलाहकाचा जिमूत असा आहे, आणि द्रोण हा हिरवा म्हणून ओळखला जातो.
ककुदः सुप्रदं नाम सप्तैतानि तु सप्तधा
ककुदाला सुप्रद असे नाव आहे; ही सात पर्वते सात भागांत विभागली आहेत.
ज्योतिः शान्तिस्तथा तुष्टा चन्द्रा शुक्रा विमोचनी
ज्योतिः, शांती, तुष्टा, चंद्रा, शुक्रा आणि विमोचनी—
तासां समीपगाश्चान्याः शतशो ऽथ सहस्रशः
त्यांच्या जवळ शेकडो आणि हजारो इतरही आहेत.
इत्येष संनिवेशो वः शाल्मलस्य प्रकीर्त्तितः
असा हा शाल्मलीचा मांडणीक्रम तुम्हाला सांगितला आहे.
शाल्मलिर्विपुलस्कन्धस्तस्य नाम्ना स उच्यते
शाल्मली हा रुंद खोड असलेला वृक्ष, त्याला हे नाव आहे.
विस्तराच्छाल्मलस्वैव समे न तु समन्ततः
शाल्मलीचा विस्तार सम आहे, पण सर्व बाजूंनी तसाच नाही.
यथाश्रुतं यथान्यायं ब्रुवतो मे निबोधत
मी जसं ऐकलं आणि योग्य आहे तसं सांगतो, ते लक्षपूर्वक ऐका.
सुरोदकः परिवृतः कुशद्वीपेन सर्वतः
सुरोदक हा सर्व बाजूंनी कुशद्वीपाने वेढलेला आहे.
सप्तैव च गिरींस्तत्र वर्ण्यमानान्निबोधत
तिथेही सात पर्वते आहेत; ते मी सांगतो, नीट ऐका.
द्वीपस्य प्रथमस्तस्य द्वितीयो हेमपर्वतः
त्या द्वीपाचा पहिला पर्वत, दुसरा म्हणजे हेमपर्वत.