चन्द्रस्य शिशिरं नाम नारदस्य सुखोदयम्
चंद्राचा प्रदेश शिशिर नावाचा आहे, तर नारदाचा सुखोदय नावाचा आहे.
क्षेमकं वृषभस्यापि वैभ्राजस्य ध्रुवं तथा
वृषभाचा प्रदेश क्षेमक नावाचा आहे आणि वैभ्राजाचा ध्रुव नावाचा आहे.
विहरन्ति रमन्ते च दृश्यमानाश्च तैः सह
ते सर्वजण त्या प्रदेशांत फिरतात, आनंद घेतात आणि एकमेकांसोबत दिसतात.
नामतस्ताः प्रवक्ष्यामि सप्तगङ्गास्तपोधनाः
आता मी तपस्वी असलेल्या सात गंगा नद्यांची नावे सांगतो.
अमृता सुकृता चैव सप्तैताः सरितां वराः
ही सातही नद्या अमर आणि पुण्यकारी असून, सर्व नद्यांमध्ये श्रेष्ठ आहेत.
बहूदका ह्योघवत्यो यतो वर्षति वासवः
या नद्या पाण्याने भरपूर, वेगाने वाहणाऱ्या आहेत, जिथे इंद्र पाऊस पाडतो.
शुभाः शान्तभयाश्चैव प्रमुदं शैशिराः शिवाः
ते शुभ, शांत, निर्भय, आनंदी, थंड आणि कल्याणकारी आहेत.
वर्णाश्रमाचारयुता प्रजास्तेष्ववधिष्ठिताः
तेथील लोक वर्ण आणि आश्रम यांच्या कर्तव्यांमध्ये स्थिर आहेत.
अवसर्पिणी न तेष्वस्ति तथैवोत्सर्पिणी न च
त्यांच्यात अवसर्पिणी किंवा उत्सर्पिणी असे कोणतेही युगचक्र नाही.
त्रेतायुगसमः कालः सर्वदा तत्र वर्त्तते
तेथे काळ नेहमीच त्रेतायुगासारखा असतो.
देशस्यानुविधानेन कालस्यानुविधाः स्मृताः
तेथील काळाचे विभाग देशाच्या विभागानुसार ठरतात असे मानले जाते.
सुरूपाश्च सुवेषाश्च ह्यरोगा बलिनस्तथा
ते सुंदर, नीटनेटके, निरोगी आणि बळकट असतात.
प्लक्षद्वीपादिषु ज्ञेयः शाकद्वीपान्तिकेषु वै
हे प्लक्षद्वीप पासून सुरू होणाऱ्या आणि शाकद्वीपाजवळील द्वीपांमध्ये समजावे.
दिव्यौषधिफलोपेतः सर्वौंषधिवनस्पतिः
तेथील सर्व झाडांना दिव्य औषधी आणि फळे लागतात, आणि सर्व वनस्पती औषधी असतात.
जंबूवृक्षेम संख्यातस्तस्य मध्ये द्विजोत्तमाः
द्विजश्रेष्ठांनो, त्या प्रदेशाच्या मध्यभागी जांबूचे झाड प्रसिद्ध आहे.
स तत्र पूज्यते स्थाने मध्ये जनपदस्य ह
त्या प्रदेशाच्या मध्यभागी ते झाड पूजले जाते.
प्लक्षद्वीपसमेनैव वैपुल्यद्विस्तरेण तु
शाल्मलद्वीपाचा विस्तार आणि रुंदी प्लक्षद्वीपाइतकीच आहे.
आनुपूर्व्यात्समासेन शाल्मलं तु निबोधत
आता शाल्मलद्वीपाबद्दल क्रमाने आणि संक्षिप्तपणे ऐका.
शाल्मलेन समुद्रस्तु द्वीपेनेक्षुरसोदकः
शाल्मलद्वीपाभोवतीचा समुद्र ऊसाच्या रसासारख्या पाण्याने भरलेला आहे.
तत्रापि पर्वताः सप्त विज्ञेया रत्नयोनयः
तेथेही सात पर्वत आहेत, जे रत्नांचे स्रोत मानले जातात.
प्रथमः सूर्यसंकाशः कुमुदो नाम पर्वतः
पहिला पर्वत सूर्याप्रमाणे तेजस्वी असून त्याचे नाव कुमुद आहे.
द्वितीयः पर्वतश्चात्र ह्युत्तमो नाम विश्रुतः
दुसरा पर्वत उत्तम नावाने प्रसिद्ध आहे.
तृतियः पर्वतस्तत्र बलाहक इति श्रुतः
तिसरा पर्वत बलाहक या नावाने ओळखला जातो.
चतुर्थः पर्वतो द्रोणो यत्र सा वै सहोषधिः
चौथा पर्वत द्रोण असून, तेथे ती महान औषधी सापडते.
कङ्कस्तु पञ्चमस्तत्र पर्वतः सुमहोदयः
पाचवा पर्वत तिथे कंक नावाचा असून तो फार मोठा आहे.
षष्ठस्तु पर्वतस्तत्र महिषो मेघसन्निभः
सहावा पर्वत तिथे महिष नावाचा आहे, तो ढगासारखा दिसतो.
सप्तमः पर्वतस्तत्र ककुद्मान्नाम भाष्यते
सातवा पर्वत तिथे ककुद्मान असे नावाने ओळखला जातो.
प्रजापतिमुपादाय प्रजाभ्यो विधिवत्स्वयम्
प्रजापतींना आधार मानून, योग्य रीतीने, स्वतःच संततीसाठी कृती केली.
तेषां वर्षाणि वक्ष्यामि सर्पैव तु शुभानि वै
मी तुम्हाला त्यांच्या प्रदेशांची माहिती सांगतो, जे खरंच सर्पांसारखे शुभ आहेत.
बलाहकस्य जीमूतं द्रोणस्य हरितं स्मृतम्
बलाहकाचा जिमूत असा आहे, आणि द्रोण हा हिरवा म्हणून ओळखला जातो.