पयोदं तु सरो नीले सुशुभ्रं पुण्डरीकवत्
पयोध सरोवर गडद निळ्या रंगाचं, तेजस्वी आणि कमळांनी सजलेलं आहे.
श्वेतात्प्रवर्त्तते पुण्यं सरयूर्मानसाद्ध्रुवम्
पांढऱ्या प्रदेशातून पवित्र सरयू नदी वाहते, ती नक्की मानस सरोवरातून उगम पावते.
सरः कुरुषु विख्यातं पद्ममीनद्विजाकुलम्
कुरु प्रदेशातील सरोवर प्रसिद्ध आहे, तिथे कमळं, मासे आणि पक्षी भरपूर आहेत.
अन्ये चाप्यत्र विख्याताः पद्मामीनद्विजाकुलाः
इथे इतरही सरोवरे प्रसिद्ध आहेत, तीही कमळं, मासे आणि पक्ष्यांनी भरलेली आहेत.
तेभ्यः शान्ता य माध्वी च द्वे नद्यौ संबभूवतुः
त्यातून शांत आणि मधुर अशा दोन नद्या उत्पन्न झाल्या.
उद्भिदान्युदकान्यत्र प्रवहन्ति सरिद्वराः
इथे झरे आणि पाणी उगम पावतात, आणि श्रेष्ठ नद्या वाहू लागतात.
पूर्वायता महापर्वा निमग्ना लवणाभसि
पूर्वेकडे पसरलेली मोठी डोंगररांगा खारट समुद्रात बुडालेली आहे.
उदग्याता उदीच्यान्ता अवगाढा महोदधिम्
उत्तर दिशेकडे वाढत जाऊन त्या डोंगररांगा उत्तरेकडील टोक गाठून मोठ्या समुद्रात शिरतात.
प्रतीच्यामायतास्ते वै प्रविष्टा लवणोदधिम
पश्चिमेकडे पसरलेल्या त्या डोंगररांगा खारट समुद्रात प्रवेश करतात.
आयतास्ते महाशैलाः समुद्रं दक्षिणं प्रति
ही विशाल डोंगररांगा दक्षिणेकडील समुद्राकडे पसरलेली आहे.
तत्र संवर्त्तको नाम सो ऽग्निः पिबति तज्जलम्
तेथे 'संवर्तक' नावाचा अग्नी त्या पाण्याचा संहार करतो.
द्वादशैते प्रविष्टा हि पर्वता लवणोदधिम्
ही बारा पर्वतशिखरे खारट समुद्रात प्रवेश केलेली आहेत.
यदेतद्दृश्यते चन्द्रे श्वेते कृष्णशशाकृति
चंद्रावर जे दिसतं, पांढऱ्या रंगावर काळ्या सशाच्या आकारासारखं,
इहोदितस्य दृश्यन्ते यथान्ये ऽन्यत्र चोदिते
ते इथे चंद्र उगवताना दिसतं, जसं इतरत्रही उगवताना दिसतं.
आरोग्यायुः प्रमाणानां धर्मतः कामतोर्ऽथतः
आरोग्य, आयुष्य आणि प्रमाणे धर्म, काम आणि अर्थ यावर ठरतात.
इत्येषा धारयन्तीदं पृथ्वी विश्वं जगत्स्थितम्
अशी ही पृथ्वी संपूर्ण विश्व आणि सर्व जगातील जीव धारणा करते.
शृणुतेमं यथातत्त्वं ब्रुवतो मे द्विजोत्तमाः
हे द्विजश्रेष्ठहो, मी जसं आहे तसं सत्य सांगतो, ते नीट ऐका.
विस्तराद्द्विगुणश्चास्य परिणाहः समन्ततः
त्याचा परिघ सर्व बाजूंनी दुप्पट मोठा आहे.
तत्र पुण्या जनपदाश्चिरान्न म्रियते जनः
तेथे पुण्यवान प्रदेश आहेत आणि तिथले लोक खूप काळ जगतात, सहजपणे मरत नाहीत.
तत्रापि पर्वताः पुण्याः सप्तैव मणिभूषणाः
तेथेही सात पवित्र पर्वत आहेत, जे रत्नांनी सजलेले आहेत.
ब्लक्षद्वीपादिषु त्वेषु सप्त सप्त तु पञ्चसु
प्लक्ष आणि इतर द्वीपांमध्ये, त्या पाचही द्वीपांत प्रत्येकी सात पर्वत आहेत.
प्लक्षद्वीपे तु वक्ष्यामि सप्तद्वीपान् महा बलान्
प्लक्षद्वीपातील सात बलाढ्य द्वीपांची मी आता सांगणार आहे.
ख्यायते यस्य नाम्ना तु वर्षं गोमेदसंज्ञितम्
त्यातील एक प्रदेश गोमेध नावाने प्रसिद्ध आहे.
अश्विभ्याममृतस्यार्थमोषध्यो यत्र संभृताः
तेथे अश्विनी कुमारांना अमृतासाठी हवी असलेली औषधी वनस्पती मिळतात.
तत्राचले समुत्पन्नौ पूर्वं नारदपर्वतौ
त्या पर्वतात पूर्वी नारद आणि पर्वत या दोघांचा जन्म झाला.
छन्दमृत्युः पुरा तस्मिन्दुन्दुभिः सादितः सुरैः
तेथेच पूर्वी चंद्रमृत्यू आणि दुंदुभी यांना देवांनी मारले.
पञ्चमः सोमको नाम देवैर्यत्रामृतं पुरा
पाचवा द्वीप सोमक नावाचा आहे, जिथे पूर्वी देवांना अमृत मिळाले.
षष्टस्तु सुमना नाम सप्तमर्षभ उच्यते
सहावा द्वीप सुमना नावाचा असून, सातवा वृषभ म्हणून ओळखला जातो.
वैभ्राजः सप्तमस्तत्र भ्राजिष्णुः स्फाटिको महान्
सातवा पर्वत वैभ्राज नावाचा आहे, तो तेजस्वी आणि मोठा स्फटिकासारखा आहे.
तेषां वर्षाणि वक्ष्यामि नामतस्तु यथाक्रमम्
आता मी त्यांच्या प्रदेशांची नावे योग्य क्रमाने सांगतो.